སློབ་གསོ།         སྐད་ཡིག         རྩོམ་རིག        ཆོས་ལུགས།        སྒྱུ་རྩལ།        གསོ་རིག        དམངས་སྲོལ།        དཔེ་དེབ།         སྒྲ་བརྙན།        པར་མཛོད།         གློག་རྡུལ་དུས་དེབ།         དྲི་བ་འདོན་ས།       
 
 
ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མའི་བསྟོད་པའི“དཀར་པོ”འི་ཡིད་བརྙན་གླེང་བ།
སྤེལ་དུས། 2016-06-22   ཡོང་ཁུངས། ཞིན་ཧྭའི་དྲ་བ།   རྩོམ་པ་པོ།  
[ནང་དོན་གནད་བསྡུས] ཡིད་བརྙན་ཞེས་པའི་སྙན་ངག་གི་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་སྤྱད་ནས་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མས་དངོས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བྲ་ཟེ་ཕུར་བུའི་བསྟོད་པ་གྲུབ་པ་ངག་གི་འོད་ཟེར་དང་རྒྱ་གར་གྱི་མཛེས་པའི་དཔེ་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པའི་ནག་མོ་ཁོལ་གྱིས་དབྱངས་ཅན་མ་ཞལ་གཟིགས་པའི་དུས་སུ་དགྱེས་ཏེ་བསྟོད་པའི་བསྟོད་པ་སྟོན་ཟླ་རབ་རྒྱས་མ། ཡུལ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྙན་དངགས་མཁན་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་གྱི་བསྟོད་པ་ཆུ་འཛིན་མ་དང་སྒྲ་དབྱངས་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མ་ལ་བསྟོད་པ་སོགས་བསྟོད་ཚིག་མི་འདྲ་བ་བཞིའི་ངོས་ནས་དཀར་པོའི་ཡིད་བརྙན་གླེང་ཡོད།
[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ] དབྱངས་ཅན་མའི་བསྟོད་པ། དཀར་པོ། སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས། ཡིད་བརྙན།
          དང་པོ། དཀར་པོ་དང་དཀར་པོའི་ཡིད་བརྙན།
          ཁ་དོག་དཀར་པོ་ནི་བོད་མིའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་སྟེ། འདི་ཕྱིའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དམ་ཆོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་སེམས་འདུན་རིགས་ཤིག་དང་ཡིད་ཀྱི་འདུན་པའམ་དད་མོས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རིག་གནས་བསམ་བློའི་རིགས་ཤིག་ཡིན། གནས་ཡུལ་གངས་རིས་བསྐོར་བའི་ཞིང་ཁམས་དང་དད་ཡུལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས། མཚོན་བྱེད་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་ནས་བཏུང་བྱ་ཞོ་དང་འོ་མའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བོད་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེའང་ཁ་དོག་དཀར་པོའམ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མོས་པ་ཆེ་ཞིང་ཅི་བྱེད་ཆོས་སུ་འགྲོ་ཞིང་གང་བསམ་དཀར་པོ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་འབད་པ་ཞིག་ཡིན།
          བོད་མིའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྲོག་རྩར་གྱུར་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་འཁྱེར་སོ་དེ་ནི་རང་གི་ཁོར་ཡུག་གི་བཀོད་པར་ཡོངས་སུ་འདྲེས་འདུག་པས་རང་བྱུང་གི་ཡོད་ཚད་ལ་དག་སྣང་དང་འཚེ་མེད་ཀྱི་སེམས་གཤིས་མངའ། ཐ་ན་སེམས་ཅན་གྲོག་སྦུབ་ཚུན་ཆད་ལའང་གནོད་འཚེ་སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་ཤིག་གིས་དེ་དག་ནི་རང་གི་མ་རུ་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་བརྟན། རི་མཐོན་པོ་དང་ཆུ་གཙང་མོ། སྤང་ལེབ་མོ་དང་བྱ་རི་དྭགས་སོགས་གང་ཡིན་རུང་རང་གི་གྲོགས་པོ་དང་གཉེན་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན། རི་ཆུ་ནགས་གསུམ་སོགས་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ་དག་ནི་ལྷ་ཀླུ་གཉན་གསུམ་སོགས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་འདུ་གནས་ཡིན་པ་དང་རང་གི་ཚེ་འདིའི་སྡོང་གྲོགས་སམ་སྐྱབས་གནས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད། དེ་དག་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་ན་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་རང་ལ་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་སྔ་ལྟས་འབྱུང་བར་འདོད་ཡོད། སེམས་ཅན་བྱ་རི་དྭགས་འབུ་སྲིན་སོགས་གང་ཡིན་རུང་རང་གི་སྐྱེ་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་མ་རུ་གྱུར་མྱོང་བའི་འདུ་ཤེས་ཤིག་དང་རང་གི་མར་གནོད་ཅིང་འཚེ་བ་ནི་སྡིག་ལྟུང་གི་རྩ་བ་ཡིན་པར་འདོད། འདི་ནི་བོད་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་དཀར་པོའི་ཡིད་བརྙན་ཡིན། ཡིད་བརྙན་འདིའི་རིགས་ནི་མི་རིགས་འདིའི་ནང་སེམས་སུ་བག་ལ་ཞ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ཤིང་སྣང་བར་ཤར་བའི་དཔེའི་ངོས་ནས་མཚོན་པའི་རིགས་དག་ཡིན། བོད་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་མྱོང་བ་དག་ནི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡ་རབས་རྒྱུ་འབྲས་འབའ་ཞིག་གི་རྐྱེན་དུ་ཤར་བས་ཅི་བྱེད་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན། དེ་བས་བོད་ཀྱི་གྲུབ་པ་ཐོབ་བའི་ལྟ་མགུར་སྣ་ཚོགས་ལས་མངོན་པའི་མྱོང་སྣང་དེ་དག་ནི་དམ་པ་ཁོང་ཚོའི་ཁོར་ཡུག་གི་ཉམས་སྣང་ལས་མངོན་པར་བྱེད་ཡོད། མྱོང་སྣང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གི་ཆོས་དེ་དག་གིས་མཚོན་པར་འདོད་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ཚོའི་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་ཆ་དེ་ཡིན། དཔེར་ན། རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་མགུར་དུ། “བྱང་ཆུབ་རྫོང་གི་དབེན་གནས་འདི། །ཕུ་ན་ལྷ་བཙན་གངས་དཀར་མཐོ། །མདའ་ན་ཡོན་བདག་དད་ལྡན་མང་། །རྒྱབ་རི་དར་དཀར་ཡོལ་བས་བཅད། །མདུན་དུ་དགོས་འདོད་ནགས་ཚལ་སྤུངས། །སྤང་གཤོང་ནེའུ་གསིང་ཆེ་ལ་ཡངས། །དྲི་ལྡན་ཡིད་འོང་པད་མ་ལ། །རྐང་དྲུག་ལྡན་པའི་དར་དིར་ཅན། །རྫིང་བུ་ལྟེང་ཀ་ཆུ་ངོགས་ལ། །ཆུ་བྱ་མགྲིན་པ་སྐྱོགས་ནས་བལྟ། །ལྗོན་ཤིང་རྒྱས་པའི་ཡལ་ག་ལ། །མཛེས་པའི་བྱ་ཚོགས་སྐད་སྙན་བསྒྱུར། །དྲི་བཞོན་བསེར་བུས་བཏབ་པ་ལ། །རྐང་འཐུང་ཡལ་གས་གར་སྟབས་བྱེད། །མཐོ་ཤིང་གསལ་བའི་ལྗོན་ཤིང་རྩེར། །སྤྲ་སྤྲེལ་ཡང་རྩལ་སྣ་ཚོགས་བྱེད། །སྔོ་འཇམ་ཡངས་པའི་གསིང་མ་ལ། །རྐང་བཞིའི་དུད་འགྲོ་ཟས་ལ་བཀྲམ། །དེ་དག་སྐྱོང་བྱེད་ཕྱུགས་རྫི་རྣམས། །གླུ་དང་གླིང་བུའི་སྐད་སྙན་བསྒྱུར། །འཇིག་རྟེན་སྲེད་པའི་ཁོལ་པོ་རྣམས། །ཟང་ཟིང་ལས་བྱེད་ས་གཞི་ཁྱབ། །”1ཞེས་རྗེ་བཙུན་ཁོང་གི་སྒྲུབ་གནས་བྱང་ཆུབ་རྫོང་གི་གནས་ཀྱི་བཀོད་པ་བྲིས་པའི་ཟོལ་གྱིས་དོན་དུ་རྗེ་བཙུན་རང་ཉིད་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རང་བྱུང་གི་ཉམས་སྣང་སྟེ། གང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཆ་རི་ཆུ་ནགས་གསུམ་སོགས་དཔེའི་ངོས་ནས་མཚོན་པར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་ན་དཔེའི་མཚོན་ཐབས་འདིའི་རིགས་ལ་སྣང་དཔེའམ་ཡིད་བརྙན་ཞེས་འབོད།
          ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་མང་པོས་ནང་སེམས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ནི་མཛེས་སྡུག་ཀུན་ལས་མཆོག་ཅེས་གསུངས་འདུག་པ་ལ། བོད་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་ཡིད་བརྙན་ཁྱད་པར་ཅན་འདིའང་བོད་རང་གི་རིག་གནས་བག་ཆགས་ཀྱི་ངོས་ནས་མངོན་པར་བྱེད་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་མིའི་ཕྱིའི་སྦྱོར་བའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ས་རྐོ་རྡོ་སློག་དང་སྡོང་གཅོད་ཆུ་རྙོག་གི་ལས་སྤོང་ཅི་ཐུབ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚེ་བ་སྤོང་ཅི་ཐུབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་བས་ན་མང་མང་གིས་བོད་ཡུལ་ལ་སེམས་གོ་ལའི་སྟེང་གི་ཆེས་མཐའ་འཇུག་གི་གནས་ཡུལ་གཙང་མ་ཞེས་འབོད་པའང་གནད་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད། ང་ཚོའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གླུ་ལ་གཞས་ནས་ཤགས་ཁ་མཚར། ས་བསྟོད་ཆུ་བསྟོད་ནས་ལེགས་བཤད་བསླབ་བྱ་སོགས་བསྟན་བཅོས་རི་བོའི་གཏོས་དང་མཉམ་པ་དག་གི་ཁྲོད་ན་གཡའ་དག་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་སེམས་གཤིས་ཤིག་གི་དཀར་བོའི་ཆ་དེ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ལྷིང་ལ་བུད་ཡོད།
          འདས་པའི་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ཚོས་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གླུ་རུ་བླངས་པའི་ཁྲོད་ནས་ཁོ་བ་ཚོས་རང་བྱུང་གི་ཉམས་སྣང་སྟོན་པའི་མཛེས་སྡུག་གི་ཡུལ་ལྗོངས་དེ་དག་གིས་བོད་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཞན་ཞིག་གི་བསམ་བློའི་ཆ་དེ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡིན་པས་ཕྱིས་བྱུང་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་གིས་བོད་མིའི་རིག་གནས་སེམས་ཁམས་འདི་ལས་མཆེད་པའི་བརྗོད་དོན་རིམ་པ་དུ་མ་ནས་མངོན་ཡོད། བརྗོད་དོན་དེ་དག་གི་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་བོད་རང་གི་ཁོར་ཡུག་ལས་བཞེངས་སྐྲུན་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་བརྗོད་དོན་གསལ་བར་འདོན་པའི་དགེ་མཚན་གྱིས་ཕྱུག །
          བོད་མིའི་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱི་ངོས་ནས་དཀར་པོ་དང་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ཚུལ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་མངོན་ཡོད་དེ། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གླུ་ལ་གཞས་ནས་གཏམ་ཀུ་རེའི་བར་ན་དཀར་པོ་དང་དཀར་པོའི་ལས་ལ་ཡིད་ཆེས་དགོས་པའི་ཡིད་བརྙན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཕྱུག་སྟེ། འགྲོ་གོམ་གསུམ་ནས་ཚིག་ཕར་བཤད་ཀྱི་བར་ནའང་མཆོད་རྟེན་ལ་འགྲོགས་ན་དཀར་རག་དང་སླ་ངར་འགྲོགས་ན་དུད་དྲེག་གི་བསླབ་བྱ་དང་། བོད་ཀྱི་དམངས་གཞས་སུའང་།དཀར་པོ་དུང་འདི་ཨ་ཕའི་མདངས་བརྩེ་ཡིན། དཀར་པོ་དུང་འདི་ཨ་མའི་བྱམས་བརྩེ་ཡིན། དཀར་པོ་དུང་ལས་གྲུབ་པའི་གླུ་ཆུང་འདི། དྲིན་ཆེན་ཕ་མར་འབུལ་བའི་མཆོད་པ་ཡིན། ཞེས་དྲིན་ཕ་མས་རང་གི་བུ་ལ་བཅིངས་པའི་བརྩེ་བ་དང་བུ་དེས་རང་གི་ཕ་མར་བཅིངས་པའི་སེམས་པ་མཚོན་ཡོད་པ་ལྟར་རེད། དེ་བཞིན་གྲོགས་ཕན་ཚུན་གྱི་མཛའ་བརྩེ་ལའང་གྲོགས་མཆོག་ངེད་གཉིས་མཛའ་བརྩེ། འོ་ཇ་དཀར་པོའི་ངང་ཚུལ་ཞེས་དང་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་གངས་ཅན་བོད་ནས་དར། ང་ཡི་སེམས་པ་ཁ་བཏགས་ལས་ཀྱང་དཀར་ཞེས་འོ་ཇ་དང་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་སོགས་བོད་རང་གི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་དངོས་པོ་བྱེ་བྲག་པའི་ངོས་ནས་མཚོན་པ་ལྟར་ན་འོ་ཇ་དང་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་སོགས་ནི་བོད་མིའི་ནང་སེམས་མཚོན་པའི་བསྡུས་བརྗོད་ཡིད་བརྙན་ཡིན། 
          བསྡུས་བརྗོད་ཡིད་བརྙན་ནི་སྙན་གཞུང་མེ་ལོང་མའི་རྒྱན་བྱེ་བྲག་པར་གོ་བ་ལེན་ཐབས་མེད་ནའང་། འོན་ཀྱང་རྒྱན་གྱི་སྤེལ་ཚུལ་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན། ཡིད་བརྙན་ཡིན་ལ་བསྡུས་བརྗོད་མ་ཡིན་པ་དང་བསྡུས་བརྗོད་ཡིན་ལ་ཡིད་བརྙན་མ་ཡིན་པའི་བཤད་སྟངས་མེད། དཔེར་ན། གཙུག་ལག་ཁང་སྟེང་གི་འཁོར་ལོ་དང་རི་དྭགས་ཕོ་མོའི་མཚོན་བྱེད། དར་ལྕོག་དང་ལབ་ཙེ། ཁ་བཏགས་དང་རླུང་རྟ། བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་དང་སོག་པོ་སྟག་ཁྲིད། དགེ་བ་ཚོགས་ཞིང་དུ་འབུལ་བའི་མནྜལ་འབུལ་སྲོལ་སོགས་མདོར་ན། བསྡུས་བརྗོད་ཡིད་བརྙན་དུ་མི་གཏོགས་མེད་ལ་མགུར་མའི་མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཟབ་དོན་མཚོན་པའི་ཆུ་ཟླ་དང་རྨི་ལམ། སྤྲིན། གློག ཆུ་བུར། རྩྭ་ཟིལ་སོགས་ནི་བསྡུས་བརྗོད་ཡིད་བརྙན་ནམ་སྣང་བ་དཔེར་གྱུར་པའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །
          བོད་མིས་སེམས་པ་མཚོན་པའི་དཔེར་ཁ་བཏགས་དང་དུང་དང་འོ་ཇ་དཀར་པོ་སོགས་བཀོད་པ་དེ་བཞིན་རྩོམ་པ་པོའི་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲོད་དུའང་དཀར་པོའི་ཡིད་བརྙན་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས་བཀོད་པ་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཏེ། དེ་ནི་བོད་མིའི་མཛེས་དཔྱོད་འདུ་ཤེས་སམ་རིག་གནས་སེམས་ཁམས་ཀྱི་མོས་པའི་རྟེན་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་ཞིང་ཁམས་ཏེ། གཡའ་དག་དཀར་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ན་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པའི་མི་ རིགས་ཤིག་གི་སེམས་ཀྱི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་དག་གི་མི་གཞི་ལྷད་མེད། ལས་དགེ་སྡུག་གི་ཆར་ཡིད་ཆེས་དང་རྒྱུ་འབྲས་དྲང་སྙོམས་ལ་མོས་པ་བརྟན་པའི་མི་རིགས་འདིའི་མཆོད་བརྙན་གྱི་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་གངས་སེང་དཀར་མོ་དང་ལྷ་གཡག་དཀར་པོ་སོགས་ལ་བཅོལ་བ་དེ་ལས་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་ཚུལ་དེ་ཤེས་ཐུབ་ལ་དེ་དག་ནི་རང་གི་བདེ་སྡུག་བཅོལ་སའི་ལྷ་ཚོགས་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན། ཡར་ལྷ་ཤམ་པོ་གཡག་དཀར་པོ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་བའི་ལྷ་སྒྲུང་དང་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་འོད་གསལ་ལྷ་ལས་བབས་པ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དག་ལས་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་མིའི་རང་གི་མཆེད་ཁུངས་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་ཚུལ་དེ་ཤེས་ཐུབ། ཡར་ལྷ་ཤམ་པོ་སོགས་གདོད་མའི་ལྷ་ཚོགས་དེ་དག་ནི་གདོད་མའི་ཡིད་བརྙན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན། ཡིད་བརྙན་དེ་དག་ལས་བོད་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་རང་གི་སྐྱེ་ཁུངས་ལྷད་མེད་ཡིན་པའི་ཆ་དེ་ཤེས་ཐུབ་པས་ན། ཕྱིས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་བསྟན་བཅོས་དང་བསྟོད་རྩོམ་མགུར་མ་སོགས་སུའང་བོད་མིའི་ནང་སེམས་རྒྱུད་ དཀར་པོ་མཚོན་པའི་དཔེ་མཚོན་ཡིད་བརྙན་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ངོས་ནས་མཚོན་ཡོད། དཀར་པོའི་ཡིད་བརྙན་དེ་དག་གིས་རང་གི་དད་འདུན་ནམ་སེམས་གཤིས་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་མཚོན་པ་ཡིན། གཤམ་ནས་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མའི་བསྟོད་པའི་མ་ཕྱི་མི་འདྲ་བ་བཞིའི་ངོས་ནས་དཀར་པོའི་ཡིད་བརྙན་གླེང་ན།
          གཉིས་པ། དཀར་པོའི་ཡིད་བརྙན་ངོས་འཛིན།
          གཅིག ཟླ་བའི་ཡིད་བརྙན།
          “སྙན་ངག་གི་ཁྲོད་དུ་ཡུལ་ལྗོངས་འབྲི་བ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་དེ་དང་སྙན་ངག་པའི་སེམས་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྒྱང་ཆད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མ་ལུས་པར་སྙན་ངག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་སྣང་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་དེའི་སྟེང་དུ་འཕོས་ཤིང་སིམ་སྟེ་དེ་གཉིས་མེ་དང་མེ་འཕྲད་པ་བཞིན་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་དང་།ཡང་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་དང་སྲོག་ཆགས་སོགས་སྙན་ངག་གི་ཁྲོད་དུ་བྲིས་ཏེ་མི་དང་བསམ་བློ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚོན་དོན་དུ་བྱེད་པ་སོགས་ནི་སྙན་ངག་གི་ཐབས་ལམ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་རང་རེ་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཐབས་ལམ་ཡང་དག་ཞིག་རེད་སྙམ།” 2སྙན་ངག་གི་ཐབས་ལམ་འདི་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མའི་ལུགས་ལྟར་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱན་དང་། བསྡུས་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱན། སྦྱར་བའི་རྒྱན། རབ་རྟོག་གི་རྒྱན། ཆའི་རྒྱན། བསྙོན་དོར་གྱི་རྒྱན། ཉམས་ལྡན་གྱི་རྒྱན། ཕྲ་མོའི་རྒྱན་སོགས་ཏེ་རྒྱན་འདི་དག་ནི་ཡིད་བརྙན་གྱི་མཛེས་རྩལ་མཆོག་ཏུ་མངོན་པའི་ཐབས་ཡིན། རྒྱན་འདི་དག་ལ་རྩོམ་པ་པོ་གང་གིས་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཕྲེང་བ་མཛེས་པར་རྒྱན་པའི་ཐབས་སམ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཚོན་སྟངས་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། སྙན་ངག་གི་རྒྱན་གྱི་ངོ་བོ་ནི། སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་ལས། “སྙན་ངག་མཛེས་པར་བྱེད་པ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་རྒྱན་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད།། ”3ཞེས་སྙན་ངག་ལ་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚང་མ་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། རྒྱན་དུ་འགྲོ་བའི་མཚོན་ཐབས་འདིར་རྩོམ་པ་པོའི་དུང་ཞེན་དང་འདྲེས་མའི་ཚུལ་ལམ་གཅིག་ཏུ་རྐྱ་བཏབ་པའམ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པས་དཔེ་ཞེས་ཕར་གཅད་རྒྱུ་དང་དཔེ་ཅན་ཞེས་ཚུར་ལེན་རྒྱུ་ཁྱོན་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད། དཔེར་ན། རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མའི་བསྟོད་པར། མར་གད་ཞུ་བ་འཁྱིལ་འདྲའི་མཚོ་འགྲམ་དུ། །བསིལ་ཟེར་བྱེད་པའི་སྟེང་ན་ཀེ་ལ་ཤའི། །མདངས་ཀྱི་རབ་མཛེས་ཙོག་པུའི་ཚུལ་གྱིས་འགྱིང་། །རྒྱུད་མང་སྔོན་པོའི་སྒྲ་ཡིས་རོལ་དེར་འདུད། །ཅེས་དང་། ཐོར་ཚུགས་མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བ་ཡིས། །མཛེས་པར་བྱས་པའི་རྩེ་མོར་ཟླ་བས་སྦུད། །མཐོན་མཐིང་དབུ་སྐྲའི་ཟར་བུས་སྐུ་སྟོད་ཁེབས། །ཚངས་བའི་བུ་མོ་གཞན་ཡིད་འཕྲོག་མ་ཁྱོད། །ས་འཛིན་དཀར་པོའི་རྩེ་ལ་སྟོན་དུས་ཀྱི། །སྤྲིན་བྲལ་མཚན་མོའི་ཟླ་འོད་ལྷུང་བ་ལྟར། །གསལ་མཛེས་ཆེས་དཀར་ལྟ་བས་མི་ངོམས་པའི། །ཁྱོད་སྐུ་འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་མཐོང་བའི་ཚེ། །རྣམ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་སྤུ་སྡུག་གོས་ཀྱིས་ཀླུབས། །ཞེས་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མའི་བཞུགས་ཁྲི་བསིལ་ཟེར་བྱེད་པ་སྟེ་ཟླ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་གདན་སྟེང་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་གངས་རིའི་མདངས་ཀྱིས་བཞུགས་པའི་ཚུལ་དང་གང་ཉིད་ཀྱི་ཐོར་ཚུགས་ལ་མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བས་རྒྱན་པའི་རྩེ་མོར་ཉ་གང་ཟླ་བས་སྦུད་པ། དེ་ནི་ས་འཛིན་དཀར་པོའི་རྩེ་ལ་སྟོན་དུས་ཀྱི་མཚན་མོའི་ཟླ་འོད་བཞིན་གསལ་མཛེས་ཆེས་དཀར་ལྟ་བས་མི་ངོམས་པའི་དཔལ་གྱིས་སྒེག་པ། དེ་བཞིན། ཁོང་ཉིད་ཀྱི་བསྟོད་པ་ཆུ་འཛིན་མར། ཆུ་འཛིན་དཀར་པོའི་གློག་ཕྲེང་དྲ་བ་ཅན། །མཁའ་ཡི་མཛེས་བྱེད་འདྲ་བའི་ཡིད་འཕྲོག་མ། །དྲི་ཟའི་ན་ཆུང་དབུས་ན་འཇོ་སྒེག་ཅན། །རིང་ནས་བརྩེ་བའི་ལྷ་མོ་ད་ཚུར་བྱོན། །པད་མའི་བཞིན་ལ་གཡོ་ལྡན་བུང་བའི་མིག །མཐོན་མཐིང་རལ་བའི་རྩེ་ན་འོད་དཀར་ཅན། །རོལ་སྒེག་གར་གྱིས་འགྱིང་བའི་དབྱངས་ཅན་མ། །ད་དུང་བདག་ལ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་སྩོལ། །སྟོན་ཟླ་རྒྱས་པའི་དཔལ་ལས་ལྷག་པར་མཛེས། །ཚངས་དབྱངས་སྙན་པའི་གདངས་ཀྱང་གྱིས་གནོན། །ཟབ་ཡངས་རྒྱ་མཚོའི་འཇིང་ལྟར་དཔག་དཀའ་བ། །དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་འདུད། །ཞེས་ལྷ་མོ་གང་གི་ཞལ་གྱི་མཛེས་སྡུག་དང་སྐུ་ཡི་རྒྱན་སྤྲོས་ཀྱི་ཡིད་བརྙན་ལ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་བཀོད་པ་འདིས་ཀྱང་ལྷ་མོ་གང་གི་མཛེས་སྡུག་དཔལ་གྱི་ལང་ཚོའམ་སྙན་ངག་པའི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ཟབ་ས་ན་དད་པ་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ཆུ་འཛིན་ལང་ལོང་དུ་འཕྱོར་བའི་མྱོང་སྣང་གསལ་བར་གཏོད་པའམ་ལྷ་མོ་གང་དང་དབྱེར་མ་མཆིས་པའི་རང་གི་དད་པའི་སྙེ་མ་གཉིས་གང་ལས་བལྟས་ཀྱང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་འདུག་པའི་གཏིང་ཟབ་པའི་སྣང་བའི་ཆ་དེ་སྟོན་པ་ཡིན། འདི་འདྲའི“ཡིད་བརྙན་ནི་སྙན་ངག་པའི་བསམ་བློ་དང་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་བྱེ་བྲག་གཉིས་ལྷན་ཏུ་བརྡབས་ནས་ཐོན་པ་ཡིན་ཞིང་། སྙན་ངག་པས་རང་གི་ནང་སེམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མཚོན་ཆེད། ཕྱི་ཡུལ་གྱི་དངོས་གཟུགས་དག་གདམ་གསེས་དང་དབྱེ་འབྱེད་བྱས་ནས་མཚོན་དོན་ངེས་ཅན་ཞིག་སྟོན་ནུས་པའི་སྐད་བརྡའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ཡིན།”4 དེ་བཞིན་བྲ་ཟེ་ཕུར་བུའི་བསྟོད་གྲུབ་ངག་འོད་མར། ཆུ་སྐྱེས་དཀར་བོ་དྲི་མེད་སྟེང་གནས་གེ་སར་གཡོ་བའི་རྩེར། །རི་བོང་འཛིན་པའི་གདན་སྟེང་ཙོག་པུའི་ཚུལ་བཞུགས་བགྱིང་བག་ཅན། །ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་དྲི་ཟའི་པི་ཝང་བསྒྲེངས་བའི་སྒྲ་དབྱངས་དང་། ། རྗེས་མཐུན་གསུང་གིས་ས་གསུམ་སྐྱེ་དགུའི་བསམ་པ་ཚིམ་མཛད་པ། །ཞེས་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མའི་བཞུགས་གནས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་འབྲི་དང་ཟླ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་གདན་སྟེང་ན་ལྷ་མོ་གང་གི་སྐུའི་གཟི་མདངས་ལྷམ་མེར་འཕྲོ་བ་འདིས་ཀྱང་འགྲོ་བའི་མུན་པ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པའི་དོན་གསལ་བར་གཏོད་པའི་དོད་དུ་ཟླ་བའི་དཔེ་བཀོད་པའོ། །ངང་ཚུལ་འདིར་བོད་མཁས་པས་མཛད་པའི《སྒྲ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་འཇུག་ངོགས》སུ། རྒྱལ་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་དབྱངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མའི། །ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་གྱི་ཟླ་རྒྱས་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཡིད་འཕྲོག་པའི་འཛུམ་དཀར་ཅན། །བདག་གི་མིག་ལ་མངོན་སུམ་སྣང་བར་མཛོད། །ཞེས་དང་། འཇམ་མགོན་ཁྱོད་ནི་གངྒའི་དཔལ་མོ་ལྟར། །འགྲོ་བའི་དག་བྱེད་ཚད་མར་གྱུར་པ་སྟེ། །ཁྱོད་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་དབྱངས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཡང་། །ཟླ་བ་བཞིན་དུ་སྲིད་པའི་མུན་འཇོམས་ཉིད།། ཞེས་དབྱངས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་སྟེ་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མས་སྲིད་པའི་མུན་པ་འཇོམས་པའི་ཡིད་བརྙན་ལ་ཟླ་བའི་དཔེར་བཀོད་འབྲི་བྱེད་ཡོད། ཚུལ་འདིར་ས་པཎ《མཁས་འཇུག》ཏུ། དཔེ་ཡི་རྒྱན་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ནི། །རང་གི་ཆོས་དང་མཐུན་པར་སྦྱར། །དཔེ་དོན་འབྲེལ་བར་མ་གྱུར་ན། །སྙན་ངག་མཁན་གྱིས་སྨད་པ་སྲིད། །ཅེས་དཔེའི་རྒྱན་ཕལ་ཆེར་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་སམ་དཔེ་ཅན་དང་མཐུན་པར་སྦྱོར་དགོས་པར་བཤད།《བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ》དུའང་། ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་གཅིག་ལ་ཡང་། །ཤེས་པ་ཐ་དད་རབ་འཇུག་སྟེ། །ཡིད་འོང་གཟུགས་ནི་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་གཞན་ལ་གཞན་དུ་སྣང་། ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་མོས་པ་མི་གཅིག་པའི་དབང་གིས་དོན་གཅིག་ལ་དྲན་སྣང་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་བསྐྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེར་གོ་ལ།་ཆུ་བུམ་པ་གང་དེར། ལྷ་ལ་བདུད་རྩི་དང་། མི་ལ་ཆུ། ཡི་དྭགས་ལ་རྣག་ཁྲག་གི་ཚུལ་དུ་སོང་བ་དེ་རེད།
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
1.སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭས་བསྒྲིགས།《ལེགས་རྩོམ་གཅེས་བསྡུས》[M]པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2006ལོའི་ཟླ3པའི་དཔར་ཐེངས་གསུམ་པ།
2.རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་སོགས་ཀྱིས་བརྩམས།《བསྟོད་སྨོན་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》[M] ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2003ལོའི་ཟླ1པར་དཔར་ཐེངས་བཅུ་བ།
3.དབྱུག་པ་ཅན། བོད་མཁས་པས་བརྩམས།《སྙན་ངག་མེ་ལོང་དང་བོད་མཁས་པའི་འགྲེལ་པ》[M] ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004ལོའི་ཟླ12པར་དཔར་ཐེངས་གསུམ་པ།
ལུང་ཁུངས།
4.སངས་རྒྱས་རྒྱལ་མཚན། 《རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་རྣམ་མགུར》[M] ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1981 ལོའི་ཟླ 4 དཔར་ཐེངས་དང་པོ། ཤ 249
5.ཡེ་ཤེས་བཟང་བོ། བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་ཐད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་འགའ་གླེང་བ།《སྦྲང་ཆར》[J]1998.4 ཤ88
6.དབྱུག་པ་ཅན། བོད་མཁས་པ།《སྙན་ངག་མེ་ལོང་དང་བོད་མཁས་པའི་འགྲེལ་པ》[M]ཟི་ལིང་།མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།2004ལོའི་ཟླ12པར་དཔར་ཐེངས་གསུམ་པ། ཤ12
7. 翁光余 《青年论坛》[J]1983年第五期 p59
8. 吴战垒著《中国诗学》[M]北京人民出版社1991年9月第一版 P20
9. 吴战垒著《中国诗学》[M]北京人民出版社1991年9月第一版 P21
10. ལྷག་པ་ཆོས་འཕེལ། རྩོམ་རིག་གི་ཡིད་གཟུགས་ཐད་ལ་དཔྱད་པ།《བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ》[J]2008.2 ཤ30
11. བདུད་ལྷ་རྒྱལ། 《འཚོལ་རྟོག་སྙིང་སྟོབས》[M] ཁོང་མེན། ཡུན་ནན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2004 ལོའི་ཟླ 6དཔར་ཐེངས་དང་པོ།  ཤ133
12. སུམ་པ་དོན་གྲུབ་ཚེ་རིང་། 《བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གི་མཛེས་ཉམས》[M] ཟི་ལིང་། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཟི་ལིང་། 2002 ལོའི་ཟླ 5 དཔར་ཐེངས་དང་པོ། ཤ139
 
འབྲེལ་ཡོད་ནང་དོན།
 
 
Copyright @ China Tibet Online
འདིར་འཁོད་ཡིག་རིགས་དང་པར་རིས་རྣམས་ཀྱི་པར་དབང་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བར་དབང་བས་དབང་བཅོལ་ཆོག་མཆན་མེད་པར་སྤྱོད་མི་ཆོག
E-Mail:jiangbai@126.com
ཁ་པར།:010-58336716