དགུན་དུས་བོད་ལྗོངས་སུ་གནས་སྐོར་དུ་ཡོང་མཁན་རིམ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། གྲོང་ཚོར་དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་གསབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བ། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཆུ་བོ་དང་མཚོའི“གང་བྱུང་བཞིའི” གནད་དོན་756དག་ཐེར་བྱས་པ། བདེན་འཚོལ་དུས་དེབ་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་དགོས་ཞེས་པ་སྤེལ་བ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི“མགྲིན་ཚབ་པ”ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། “པེ་ཅིང་དུ་འཛོམས་པ”ཞེས་པའི་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་འཛམ་གླིང་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་ཆེན་པེ་ཅིང་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྤེལ་བ། 2019ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་དགེ་རྒན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་དགེ་རྒན་ལྷ་རྩེ་རྒྱལ། “ཕྱིར་སྐྱོད་དཀའ་བའི”དཀའ་གནད་བསལ་བས་མང་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བྱུང་བ། མང་ཚོགས་ཚོའི་བདེ་ཐང་གི་སྲུང་སྐྱོང་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > མདུན་ཤོག > དམངས་སྲོལ་ནོར་བུ།
བོད་ཀྱི་ཇ་དང་ཇ་བཟོའི་ལག་ལེན་བཤད་པ།
མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བ་ནི་ཇ་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། ཇ་ཡི་རིག་གནས་འདི་ནི་མི་སྣ་སུ་ཞིག་གིས་དུས་རབས་ནམ་ཞིག་ལ་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་མ་མཐོང་ལ། དེ་བཞིན་དམ་པ་གོང་མ་ཞིག་གིས་
རྐང་ཚའི་བོད་རིགས་ཚོ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གཉེན་སྲོལ།
འདིར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་བྱང་ཁུལ་རྐང་ཚ་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དུ་གྲུབ་པའི་གཉེན་སྒྲིག་ཡུལ་སྲོལ་ལ་བྱ་བ་ཡིན། གནའ་དུས་ཀྱི་རྐང་ཚའི་བོད་རིགས་ལ་མཚོན་ན་གཙོ་བོ་ཕ་མའི་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར་སྐྱ་
བེའུ་ལུག་ལོ་སར།
དེ་རིང་སྟེ་བོད་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ནི་བོད་ཀྱི་བེའུ་ལུག་ལོ་སར་ཡིན་ལ། ཁམས་ཁུལ་གྱི་་ས་གནས་མང་པོང་ཞིག་ཏུ་ཉིན་འདིར་ཁྱིམ་གྱི་བེའུ་དང་ལུ་གུ་རྣམས་གྲང་ལྷགས་ཆེ་བ་དང་རྩྭ་ཆུ་ཞན་པའི་དགུན་ཁའི་སྐྱ་ཟད་སྔོ་རྡུགས་སུ་ཕྱིར་མི་བཏང་
ཀན་ལྷོ་འབྲུག་ཆུ་རྫོང་གི་ལོ་སར།
གྲོ་འབུས་སྡེ་པ་ནི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་འབྲུག་ཆུ་རྫོང་ཀོང་དམག་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཁོངས་སུ་ཆགས་ཤིང་། དེ་རུ་མི་རབས་བརྒྱུད་པའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་འདྲིས་དང་མཚར་སྡུག་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྒྱན་གོས། ཐུན་མིན་དཔལ་
བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་དུས་ཚོད་བརྟག་ཐབས།
གྲལ་ཚེས་ནི། བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་གིས་ཐུན་མིན་དུ་བཀོལ་བའི་ཚེས་གྲངས་བགྲང་བྱེད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཅིག་སྟེ། མར་སྣེར་དར་ཚོན་འཕྱང་བའི་ཐུར་མ་བཅོ་ལྔ་ཐ་གུ་གཅིག་ཏུ་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་ཏེ་ཀ་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བརྐྱངས་ཤིང་། ཚེས་རྟགས་ཞེས་ཡ་
ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལ་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པའི་བོད་གྲུམ་ནི་མི་རིགས་རིག་གནས་འགྲོ་འོང་སྤེལ་རེས་མཉམ་འདྲེས་བྱས་པའི་བསྡུས་གཟུགས་ཤིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད།
ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལ་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པའི་བོད་གྲུམ་ ནི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ལག་
བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་17རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་འོས་སྦྱོར་ནང་ཚུད་འདུག
ཉིན་ཤས་གོང་། གསར་འགོད་པས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིག་གནས་ཐིང་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ཁྲུའུ་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱས་པ་ལྟར་ན། རིག་གནས་དང་ཡུལ་
མདོ་སྨད་གཅན་ཚའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་ལྡན་ལྗང་ཟས་ཏེ་སྣང་རའི་གོར་མོ་ཆེ།
གཅན་ཚའི་ཡུལ་དུ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་གོ་རེ་སྲེག་པའི་ལག་རྩལ་དར་ཡོད་ལ། དེ་ནི་ལོ་གསར་དུས་ཆེན་དང་། རྟགས་དང་རྟེན་འབྲེལ། སྐྱིད་སྡུག་དལ་བྲལ་གང་གི་སྐབས་སུའང་མེད་དུ་མི་རུང་ལ། ལྷག་པར་དུ་སྣང་རའི་གོར་མོ་ཆེ་ནི་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་དང་
རྡོ་ཆས་གསར་བའི་དུས་སྐབས་སུ་རྒྱལ་རོང་དུ་མིའི་འགྲོ་བ་ཡོད།
བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལས་རྡོ་ཆས་གསར་བའི་དུས་སྐབས་ནས་རྒྱལ་རོང་དུ་མིའི་འགྲོབ་ཡོད་དེ། རྒྱ་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་སམ་ཡང་ན་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་། སྤྱི་ལོ་སྔོན་དུ་རྒྱལ་རོང་གི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་བྲིས་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན།
མདའ་བཞི་ཚོ་བའི་གཉེན་སྲོལ།
དའ་བཞི་ནི་མཚོ་སྔོན་པོའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་གནས་པའི་གནའ་བོའི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ད་སྐབས་ཡུལ་འདིར་འཚོ་ཞིང་གཞིས་ཆགས་པའི་བོད་མི་རྣམས་ལ་མདའ་བཞི་ཚོ་བ་ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད།མདའ་བཞིའི་བོད་རིགས་རྣམས་
སྟག་རོང་དཔོན་པོ་ཁྲོ་ཐུང་གི་མཁར་ཤུལ།
དེ་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་སྐེད་ཙམ་ན། གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོས་གདོང་སྨུག་པོ་གླིང་ཚང་གི་མངའ་ཁོངས། འབྲི་རྫའི་རྒྱུད་ནས་རྨ་ཆུའི་རྒྱུད་དུ་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དོན་ངོས་ཡིན་པ་དང་། གླིང་ཚང་རང་གི་ས་གནས་སུ་སྔར་ཡོད་ཀྱི་རྫོང་
གུ་གེ་དང་ཞང་ཞུང་གཉིས་དོན་གཅིག་པ་ཡིན་ནམ།
གུ་གེ་ཞེས་པ་ནི་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་ཆགས་ཡུལ་གྱི་ས་གནས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཐོག། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་དང༌། མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེའི་གནའ་རབས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཆགས་ཤུལ་གྲས་ཤིག་ཀྱང་
སྲོལ་རྒྱུན་ཤིང་བརྐོས་སྒྱུ་རྩལ། དབུལ་སྒྲོལ་ཕྱུག་འགྱུར་ཕུགས་འདུན།​
བོད་ལུགས་ཤིང་བརྐོས་ལག་ཤེས་བཟོ་རྩལ་དང་ཁྱད་ལྡན་ཤིང་བརྐོས་ཁྱིམ་ཆས་བཟོ་རྩལ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་རྒྱ་ཁྱབ་ཆེ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་སྒྱུ་རྩལ་གྲས་ཤིག་ཡིན། ཤིང་བརྐོས་སྒྱུ་རྩལ་ནི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལ། བརྗོད་བྱ་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བ་
ཇུ་ཐིག་ཅེས་པ་ནི་འདི་འདྲ་ཞིག་རེད་འདུག
ཇུ་ཐིག་ལ་བརྟེན་ནས་མོ་འདེབས་སྤྱད་ཀྱི་མོ་ཆས་སྣ་ཚོགས་ལ་གོ་དགོས་པ་ཞིག་དང་། ཇུ་ཐིག་ལ་བརྟེན་ནས་མོ་འདེབས་པའི་འབྲས་བཤད་ཀྱི་མོ་གཞུང་ལ་གོ་དགོས་པ་ཞིག་བཅས་ཡོད། དཔེར་ན། བྱ་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་མོ་འདེབས་པའི་ཡོ་བྱད་ཕྲེང་
ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་ཚོན་བཟོའི་ལག་རྩལ།
བོད་རིགས་ཀྱི་ཐང་ག་དང་། ལྡེབས་རིས། རྩ་ཆེའི་རི་མོ་སོགས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་སོང་རུང་ཚོན་མདངས་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་ཚོན་མདངས་ཉམས་ཀྱི་མེད་སྟབས་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོས་དོ་སྣང་དང་ཡིད་སྨོན་བྱ་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་བོད་
དབུ་ལ་རལ་བའི་ཉི་ཟླ་ཁུར་བའི། ། ཁམས་པའི་ཕོ་རྒོད་མི་ཡི་དྭངས་མ། །
རལ་བ་ནི་ཁམས་ཕྱོགས་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་རྒྱན་ཆ་ཞིག་ཡིན་ལ། རལ་བ་དམར་པོ་དང་ནག་པོ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ཁམས་ཉག་ཆུ་ཨོ་ཐོག་ཡུལ་གྱི་རལ་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་ནག་པོ་ཡིན།ལྷམ་མཐིལ་མ་ནི་དགེ་འདུན་པ་དང་སྐྱ་བོ་གཉིས་ནས་གྱོན་ཆོག་མོད།
ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་ལ་ཡག་པ་ཡག་མ་ཞེས་པའི་ཞབས་གཞས་ཤིག་ཡོད་པ་གོ་མྱོང་ངམ།
ཡག་པ་ཡག་མ་ཞེས་པའི་ཞབས་གཞས་ནི་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་རུ་ཐོག་རྫོང་རུ་ཐོག་ཤང་དུ་དར་བའི་ཆེས་གནའ་བོའི་ཞབས་གཞས་ཤིག་རེད། དེར་ཉམས་འགྱུར་
རྫོགས་ཆེན་བུ་མོའི་རྒྱན་ཆས།
བུ་མོ་ཚོ་ནི་མ་གཞི་ནས་རྒྱན་ཆས་འདོགས་པ་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་བོད་པའི་བུ་མོ་ཚོ་ལ་མཚོན་ན།མགོ་རྒྱན་དང་། སྐྲ་རྒྱན། སྐེ་རྒྱན་སོགས་ནི་གཟི་དང་། གཡུ། བྱུ་རུ། གསེར་དངུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཡི་རྒྱན་ཆས་སྤྲས་པའི་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད།
གར་གྱི་ཆ་བྱད་དགུ།
འདི་ནི་ཟློས་གར་འཁྲབ་མཁན་གྱིས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དང་ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲབ་བྱའི་མི་སྣ་རིགས་མི་འདྲ་བ་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ཉམས་འགྱུར་དངོས་སུ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་དེ་ལ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་དགུ་ཡོད་
འཇང་གི་ཡུལ།
འདི་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ས་ཁུལ་དུ་གནས་པའི་ཡུལ་སྡེ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། བོད་ཡིག་གི་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་ཡུལ་དེ་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་དམག་དྲངས་ཏེ་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས་པར་བཤད་ཅིང་། ཏུང་ཧོང་ནས་ཐོན་