ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཞོ་ལེགས་ཀྱི་བོད་ཤོག བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེས་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་ཀྱིས་གནམ་ལོ་གསར་པ་བསུ་བ། ལྕགས་ལམ་སྡེ་ཁག་གིས་སྦྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཟས་རིགས་མངག་ཉོའི་ཞབས་ཞུ་རིམ་སྤོར་བྱས་ཏེ། མེ་འཁོར་མ་བསྐོར་གོང་གི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་མངག་ཉོ་བྱས་ཆོག་པ། ལྷ་སའི་ཚོགས་འདུ་གཉིས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པར་གྲོས་གཞི་106འབྱོར། ལོ་གསར་གྱི་ཚོང་ར་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོར་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པ། ཁྲོན་བོད་ལྕགས་ལམ་ལྷ་ས་ནས་ཉིང་ཁྲི་བར་གྱི་ལམ་བུའི་བསམ་གྲུབ་གླིང་ཕུག་ལམ་ཤར་བགྲོད་ཐུབ་པ། ཧྥ་རན་སེའི་ཙུང་ཐུང་མཱ་ཁེ་ལུང་གིས་དེ་རིང་ནས་བཟུང་རང་རྒྱལ་ལ་རྒྱལ་དོན་འཚམས་འདྲི་བྱེད་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > དམངས་སྲོལ།
གེ་སར་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ།
གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ནི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་དང་གོམས་འདྲིས། རིག་གནས། དཔལ་འབྱོར། སྒྱུ་རྩལ། དམག་དོན། ཆབ་སྲིད་སོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་གི་དཔའ་བོའི་སྙན་རྩོམ་ཁྲོད་ཀྱི་
རྒྱལ་མོ་རོང་གི་རོང་གཏམ།
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ཚོ་ལ་བར་མཚམས་སུ་ཉིན་གཉིས་གསུམ་ཙམ་ངལ་གསོ་བཏང་བ་ནི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀ་གསོ་བའི་དུས་ཚོད་བཟང་པོ་ཞིག་རེད། ད་ལོར་ཡང་ཁུལ་འཛུགས་དུས་ཆེན་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་ཆེད་ཉིན་ལྔ་ཙམ་བཏང་བས། མདོ་
བོད་ཀྱི་རྩིག་བཟོ་རིག་པ་ལས་བོད་ཁང་གི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་འགའ་ཞིག་གི་སྐོར།
བོད་ཁང་གི་སྒོ་དང་སྒེའུ་ཁུང་གི་གཡས་གཡོན་དུ་ནག་རྩི་གཏོང་བ་དེ་ལ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་སྨ་ར་མཚོན་བྱེད་རེད་ཟེར་བ་དང་། ལ་ལས་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་
བོད་བརྒྱུད་དམངས་ཁྲོད་བཟོ་རྩལ་གྱི་ཕ་ཡུལ་སྨད་ཤོད།
སྨན་ཤོད་ནི་ཐག་རིང་ལུང་ཁུག་ན་གནས་ཀྱང་གྲོང་སྡེ་ཕལ་བ་གཞན་དང་མི་འདྲ་སྟེ། དེར་རྫ་ནག་དང་བལ་ཁུ་བསླས་འཐག ཟངས་མགར། ཐང་ག ཤིང་རྐོ། བོད་སྨན། བོད་སྤོས། གསེར་དངུལ་ལས་བཟོ། འཚེམ་དྲུབ་སོགས་བོད་བརྒྱུད་ལག་ཤེས་བཟོ་
བོད་རིགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་བརྩིས་སྲོལ།
ལོ་གསར་ཚེས་གཅིག་གི་ཉིན་ཁ་རྩོད་དང་། ངུ་བ། བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་ཚིག་ཁ་ནས་ཐོན་པ་སོགས་བྱུང་ན་རྣམ་རྟོག་ཆེན་པོ་བརྩིས་སྲོལ་ཡོད་པས་ཞོགས་པ་ཡར་ལངས་ནས་མི་ཐུག་ཚད་ལ་སྐད་ཆའི་ཚིག་དང་པོ་དེ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞེས་བརྗོད་
ཀན་ལྷོ་བླ་བྲང་ཡུལ་གྱི་བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱི་སྐྲ་ཕབ་ཚུལ།
མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ཞེས་པ་ནི་མི་རིགས་གང་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རིག་གནས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། མི་རིགས་ཞིག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆབ་སྲིད། དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་ལ་སོགས་ཀྱི་དོན་སྤྱི་སྟེ་བསམ་བློ་དང་ཀུན་
《འཛམ་གླིང་ཡང་རྩེ》ཡིས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཇི་བཞིན་མཚོན་པ།
དེང་སྐབས། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ངོས་འཛིན་ཞིག་ཏུ་ཆགས་
རྐང་འོག་ནས་བཞད་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དངོས་རྫས་ཏེ། བོད་ལྷམ།
བོད་ལྷམ་ནི་འབྲོག་ཁུལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱས་པའི་བོད་རིགས་དང་། སོག་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་སྤྱོད་ཆས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། དུས་ཡུན་རིང་པོའི་འཕེལ་རིམ་བྱས་པ་བརྒྱུད་དེ་བས་མཛེས་ཤིང་སྤུས་ལེགས་པ་དང་། ལུགས་དང་
གཉེན་སྟོན་དང་འབྲེལ་པའི་དར་བཤད་མེས་པོའི་ཞལ་རྒྱུན།
དེ་ཡང་ཡུལ་གངས་ཅན་པའི་གནའ་བོའི་ལུགས་སྲོལ་བཟང་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་སྟེ་གཉེན་སྟོན་སྐོར་ལས་དར་བཤད་བྱ་ཚུལ་ནི། དེ་རིང་ལྷ་ཉིན་དཀར་པོ་ལ། གནམ་ལ་གཟའ་སྐར་དང་ཚེས་གྲངས་བཟང༌། ས་ལ་འབྱུང་བ་ལྔ་བཞིའི་དུས་ཚོད་བཟང༌།
ཀླུ་ཆུའི་སྟོན་བཤད།
ཡ་་་་་་དེ་རིང་གི་ཉི་མ་བཟང་བོ། སྐར་མ་བཟང་བོ། བཀྲ་ཤིས་པའི་ཉི་མ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཉི་མ། བསམ་དོན་འགྲུབ་པའི་ཉི་མ།གནམ་ལ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད། ས་ལ་བཀྲ་ཤིས་པདྨ་འདབ་བརྒྱད། བོད་ལ་བཀྲ་ཤིས་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པའི་
ཁྱོད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གཉེན་སྲོལ་འདི་དག་ཤེས་སམ།
རྒྱལ་ཁབ་མི་འདྲ་བ་དང་ས་ཁུལ་མི་འདྲ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་རིག་གནས་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྐྲུན་ཡོད་ཅིང་། གཉེན་སྲོལ་ནི་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན། བོད་མི་རིགས་ནི་རང་ངོས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་
བོད་མིའི་ལམ་རྟགས་བརྩི་སྲོལ།
བོད་མིས་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང་། འགྲུལ་པ་ཕྱོགས་ཐོན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལམ་རྟགས་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད། དཔེར་ན། མནའ་མར་མག་པ་བསུ་བ་དང་། འགྲུལ་པ་ཕྱོགས་སུ་ཐོན་སྐབས་ལམ་དུ་མེ་ཤིང་ཁུར་བོ་འཁུར་ཡོང་མཁན་
བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྟོད་གཞས།
བོད་མི་རིགས་ནི་མཛའ་བརྩེ་དང་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེས་ཟབ་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། རྒན་གཞོན་ཕོ་མོ་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་གླུ་གར་ལ་དགའ་བ་མ་ཟད། དུས་རྒྱུན་གྱི་དགའ་སྟོན་ཁྲོད། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གླུ་ལེན་པ་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བྲོ་
གླུ་སྐད་སྙན་མོ་ངག་ལ་གྱེར་བའི་རྩྭ་ཐང་གི་གེ་སར་སྒྲུང་བ།
མི་ལོ་༤༠ལ་སོན་པའི་ཚེ་རིང་དགྲ་འདུལ་ནི་ད་ལྟ་ནད་གདོན་གྱིས་འཇབ་རྒོལ་ལས་ཐར་མ་ཐག་ཡིན་པ་དང་། ལོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་དང་བསྡུར་ན་ཤ་རིད་ཅིང་ངོ་མདངས་ཀྱང་དེ་འདྲ་ལེགས་པོ་ཞིག་མིན། ཁོང་གི་སྒྲུང་བཤད་ཁང་ནི་མགྲོན་ཁང་
རྒྱལ་རོང་ས་ཁུལ་གྱི་དམངས་ཁྲོད་དུས་ཆེན།
སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་འབར་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་རོང་ས་ཁུལ་དུ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཞིག་དར་སྲོལ་ཆེ་ལ་བོད་སྐད་དུ་རི་འགོ་འཛོམས་མྱོས་དང་ཡང་ན་སྤྱི་བསང་དུས་ཆེན་ཟེར། དེང་སང་རྒྱ་སྐད་དུ་མེ་ཏོག་ལ་ལྟ་བའི་དུས་ཆེན་ཟེར། ལོ་གཅིག་གི་
བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གླུ་གཞས་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་ཐོག་མར་དཔྱད་པ།
ཉེ་ལམ་ལོ་ཤས་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གླུ་གཞས་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་དོ་སྣང་མཛད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གླུ་གཞས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཆོས་
རྗེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་གི་མེ་ཏོག་མཆོད་པ་མཚམས་སྦྱོར།
དེ་ཡང་མཚན་སྙན་གླིང་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་གདན་ས་རྗེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་གི་སྒྱུ་རྩལ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། མེ་ཏོག་མཆོད་པ་དང་ལྡེབས་རིས། འཚེམ་
བོད་རང་སྐད་ཀྱི་རྒྱུན་མཁོའི་ཕལ་ཚིག་དང་ཞེ་ཚིག
ཕ་ལ་ཡབ་དང་མ་ལ་ཡུམ། ། མིང་ལ་མཚན་དང་ལུས་ལ་སྐུ། ། གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་སྐུ་བརྙན་དང་། ། མགོ་ལ་དབུ་དང་ངོ་ལ་ཞལ། ། མིག་ལ་སྤྱན་དང་རྣ་ལ་སྙན། ། སྣ་ལ་ཤངས་དང་ཁ་ལ་ཞལ། ། སོ་ལ་ཚེམས་དང་ལྕེ་ལ་ལྗགས། ། སྐེ་ལ་མགུལ་དང་ལག་
བོད་རིགས་ཀྱི་སྤུར་སྦྱོང་ལས་བྱ་གཏོར་གྱི་ཡུལ་སྲོལ་སྐོར་གླེང་བ།
བོད་ཀྱི་སྤུར་སྦྱོང་བྱེད་སྲོལ་དག་ལས་བྱ་གཏོར་ལམ་སྲོལ་གྱི་རྩ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་། དེའི་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་དོན། སྤུར་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་བྱ་གཏོར་བྱེད་ཚུལ་གླེང་བ་དང་སྦྲགས་བོད་ཀྱི་བྱ་གཏོར་ལམ་སྲོལ་གྱི་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པར་གང་བྱུང་གིས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་ལ་སུན་འབྱིན་བཅས་བྱས་ཡོད།
འདས་མཆོད།
བོད་མིས་སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས་དམ་པ་དེའི་བཀའ་དྲིན་དང་ཕྱག་རྗེས་ལ་དྲན་གསོ་བྱེད་པའི་ཆེད། འདས་མཆོད་ཞུ་སྒོའི་ཐོག་ནས་མྱ་ངན་གྱི་རྣམ་པ་མཚོན་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ། ཆོས་ལུགས་ནས་ཞུས་ན། འདས་པོས་སྔ་ཕྱིར་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་སྦྱོང་བའི་ཆེད། འཚོ་ཞུགས་ནང་མི་ཚོས་སྒྲུབ་དགོས་པའི་བྱ་བ་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་བརྩི་སྲོལ་ཡོད།
ཞིམ་མངར་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཟས་རིགས།
བོད་ལྗོངས་ལ་ཚབ་མཚོན་རང་བཞིན་གྱི་ཟས་རིགས་ལུག་ཤ་བསྲེགས་མ། ནོར་ཤ། རྩམ་པ། དཀྲུགས་ཇ་དང་ནས་ཆང་སོགས་ཡོད་ལ། རྒྱ་ཁོག་གི་རྒྱུ་ཆ་ལ་ནོར་དང་ལུག ཕག བྱ་སོགས་ཀྱི་ཤ་རིགས་ཡོད་ལ། ཞོག་ཁོག་དང་ལ་ཕུག་སོགས་སྔོ་ཚོད་ཀྱང་ཡོད།
མོག་མོག་རིགས་བཟོ་ཐབས།
ཤ་མོག་མོག་ནི། ཟོག་ཤ་གསར་བ་དང་ཟོག་ཚིལ་རྙིད་པ། ཡང་ན་སྐམ་པོ་མཉམ་དུ་གཙབས་པར་བྲོ་རྫས་ཚྭ་དང་། གཡེར་མ། ཙོང་བཅས་བླུགས་ཏེ་སྙོམ་པར་དཀྲུག ། དེ་ནས་གྲོ་ཕྱེ་བརྫིས་པ་ཅུང་ཟད་བསྙལ་བའི་རྗེན་ལེབ་ཏུ་བཏུམས་ནས་བཅོས་པ་
བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བཟའ་བཏུང་རིག་གནས།
བོད་མི་རིགས་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟས་རིགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དང་བཟའ་བཏུང་གི་གོམས་སྲོལ་གྱ་ནོམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེའི་ཁྲོད་མར་དང་ཇ། རྩམ་པ། ནོར་ལུག་གི་ཤ་བཅས་ལ་བོད་ལྗོངས་སུ་བཟའ་བཏུང་གི་ནོར་མཆོག་བཞི་རུ་
ཇ་བསྲུབས་མའི་ཡོན་ཏན་དགུ།
མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་འཚོ་གནས་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཇ་ནི་ཉིན་གཅིག་ལའང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་བཏུང་བྱ་ཞིག་ཡིན། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་འཚོ་གནས་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་རྒན་དར་གཞོན་