གནས་མཆོག་ལྷ་སར་མཐུན་སྒྲིལ་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་། ཆོས་དབྱིངས་སྐྱིད་ཀྱིས་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་སྡུར་ལས་ཨང་དང་པོ་བླངས། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ཅུས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་རིག་ནུས་ཡིག་སྒྱུར་མཉེན་ཆས་ཁྱབ་སྤེལ་ཚོགས་འདུ་སྤོས་ལྡན་གྲོང་དུ་འཚོགས་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཞོ་ལེགས་ཀྱི་བོད་ཤོག བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེས་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་ཀྱིས་གནམ་ལོ་གསར་པ་བསུ་བ། ལྕགས་ལམ་སྡེ་ཁག་གིས་སྦྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཟས་རིགས་མངག་ཉོའི་ཞབས་ཞུ་རིམ་སྤོར་བྱས་ཏེ། མེ་འཁོར་མ་བསྐོར་གོང་གི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་མངག་ཉོ་བྱས་ཆོག་པ། ལྷ་སའི་ཚོགས་འདུ་གཉིས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པར་གྲོས་གཞི་106འབྱོར།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > དམངས་སྲོལ། > ཟས་མཆོག
ཞིམ་མངར་ལྡན་པའི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཟས་རིགས།
བོད་ལྗོངས་ལ་ཚབ་མཚོན་རང་བཞིན་གྱི་ཟས་རིགས་ལུག་ཤ་བསྲེགས་མ། ནོར་ཤ། རྩམ་པ། དཀྲུགས་ཇ་དང་ནས་ཆང་སོགས་ཡོད་ལ། རྒྱ་ཁོག་གི་རྒྱུ་ཆ་ལ་ནོར་དང་ལུག ཕག བྱ་སོགས་ཀྱི་ཤ་རིགས་ཡོད་ལ། ཞོག་ཁོག་དང་ལ་ཕུག་སོགས་སྔོ་ཚོད་ཀྱང་ཡོད།
ཁྱོད་ཀྱིས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟས་རིགས་ལྔ་བོ་ཤེས་སམ།
མི་ནི་ཟས་ལ་བརྟེན་དགོས་ལ་བརྟེན་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད། ཟས་ཟ་མཁན་སུ་ཞིག་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་། མི་ཚེ་འདིར་ཁ་ཟས་ཞིམ་པོ་དང་བཟང་བོ། ཡག་པོ་ཞིག་ཟ་རྒྱུ་ནི་མི་རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་དང་གཟི་བརྗིད། ལ་རྒྱ་ཞིག་ཏུ་ནམ་ཀུན་བརྩི་བཞིན་ཡོད། ངས་དེ་རིང་འདི་ནས་ཁྱེད་ཅག་ལ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟས་རིགས་འགའ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
མོག་མོག་རིགས་བཟོ་ཐབས།
ཤ་མོག་མོག་ནི། ཟོག་ཤ་གསར་བ་དང་ཟོག་ཚིལ་རྙིད་པ། ཡང་ན་སྐམ་པོ་མཉམ་དུ་གཙབས་པར་བྲོ་རྫས་ཚྭ་དང་། གཡེར་མ། ཙོང་བཅས་བླུགས་ཏེ་སྙོམ་པར་དཀྲུག ། དེ་ནས་གྲོ་ཕྱེ་བརྫིས་པ་ཅུང་ཟད་བསྙལ་བའི་རྗེན་ལེབ་ཏུ་བཏུམས་ནས་བཅོས་པ་
བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བཟའ་བཏུང་རིག་གནས།
བོད་མི་རིགས་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟས་རིགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དང་བཟའ་བཏུང་གི་གོམས་སྲོལ་གྱ་ནོམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེའི་ཁྲོད་མར་དང་ཇ། རྩམ་པ། ནོར་ལུག་གི་ཤ་བཅས་ལ་བོད་ལྗོངས་སུ་བཟའ་བཏུང་གི་ནོར་མཆོག་བཞི་རུ་
ཇ་བསྲུབས་མའི་ཡོན་ཏན་དགུ།
མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་འཚོ་གནས་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཇ་ནི་ཉིན་གཅིག་ལའང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་བཏུང་བྱ་ཞིག་ཡིན། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་འཚོ་གནས་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་རྒན་དར་གཞོན་
བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དགུ་ཐུག་དང་འདྲ་བའི་ཁྱད་ལྡན་དམངས་སྲོལ་གྱི་ཟས་མཆོག
དེང་སྐབས་ཆུ་མོག་ལ་ཀྲུང་གོའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཟས་རིགས་ཁྲོད་ཚབ་བྱེད་ཐབས་བྲལ་བའི་གོ་གནས་ཡོད་ཅིང་། ལོ་གསར་གྱི་སྐབས་སུ་ཕལ་ཆེར་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོའི་བཟའ་
རྩམ་པ་དང་མར་ཕྱུར་སྐོར།
རྩམ་པ་ནི་བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཟས་རིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་བཟོ་བདེ་བ་དང༌སྤྱོད་བདེ་བ། ཉར་བདེ་བ། འཁྱེར་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འཛོམས་ཡོད། བཟའ་རྩམ་ལ་རིགས་མང་སྟེ་ནས་རྩམ་དང༌། ཡུག་རྩམ། སྲན་རྩམ་སོགས་ཡོད་དེ་རྒྱུན་ཟས་ནི་ནས་རྩམ་ཡིན་ཞིང༌།
བོད་ཀྱི་དཀར་ཟས་རིག་གནས་ཀྱི་སྐོར་གླེང་བ།
ཕྱུར་བ་བཟོ་སྟངས་ནི་བོད་ཀྱི་འབྲོག་པའི་ས་ཁུལ་སོ་སོར་ཡབ་མེས་ཀྱི་ལག་རྒྱུན་གཞིར་བཟུང་ལས་སྟངས་སྣ་ཚོགས་དང་།ཕྱུར་བར་གྲུབ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་པས་དཀར་ལས་ལག་རྩལ་ཁྲོད་ཀྱི་སྣེ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན།
བོད་ཀྱི་ཚོན་མའི་སྐོར།
ཤ་ཐུམ་མམ་ཨ་མདོའི་འབྲོག་སྐད་དུ་ཚོན་མ་ལྷ་སའི་སྐད་དུ་ཤ་མོག་མོག་ཅེས་པ་དེ་ལ་རིགས་མང་སྟེ་ཤའི་ཚོན་མ་དང༌། ཚིལ་གྱི་ཚོན་མ། ཀེའུ་ཚོན། ལ་ཕུག་ཚོན་མ། ཀ་རའི་ཚོན་མ། སྟར་ཀའི་ཚོན་མ། ཟྭ་ཆིག་ཚོན་མ་སོགས་ཡོད་ལ། ཤའི་ཚོན་མ་བཅའ་ཐབས་ནི་ལུག་ཤའམ་ནོར་ཤ་སོགས་རུས་དང་རྒྱུས་མེད་པའི་ཤ་སྣག་ཞིབ་འཐག་བྱས་པའི་ནང་དུ་ཚིལ་ཉུང་ཙམ་ཞིབ་འཐག་བྱས་རྗེས་བཟའ་ཚྭ་དང་གཡེར་མའམ་སྒོག་སྔོན་སོགས་འོས་འཚམ་བཏབ
བོད་ཀྱི་དཀར་ཟས་རིག་གནས་ཀྱི་སྐོར་གླེང་བ།
ཕྱུར་བ་བཟོ་སྟངས་ནི་བོད་ཀྱི་འབྲོག་པའི་ས་ཁུལ་སོ་སོར་ཡབ་མེས་ཀྱི་ལག་རྒྱུན་གཞིར་བཟུང་ལས་སྟངས་སྣ་ཚོགས་དང་།ཕྱུར་བར་གྲུབ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་པས་དཀར་ལས་ལག་རྩལ་ཁྲོད་ཀྱི་སྣེ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན།འདིར་རང་གིས་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཕྱུར་བ་བཟོ་སྟངས་དང་།བཟོ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱུར་བའི་རིགས་ཁ་ཤས་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུར།
རྩམ་པ་དང་མར་ཕྱུར་སྐོར།
རྩམ་པ་ནི་བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཟས་རིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་བཟོ་བདེ་བ་དང༌སྤྱོད་བདེ་བ། ཉར་བདེ་བ། འཁྱེར་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འཛོམས་ཡོད། བཟའ་རྩམ་ལ་རིགས་མང་སྟེ་ནས་རྩམ་དང༌། ཡུག་རྩམ། སྲན་རྩམ་སོགས་ཡོད་དེ་རྒྱུན་ཟས་ནི་ནས་རྩམ་ཡིན་ཞིང༌། ནས་རྩམ་ནི་ཐོག་མར་ནས་སྐམ་དུ་བཅུག་རྗེས། ཆུ་འཁོལ་ཉུང་ཙམ་ཞིག་གི་ནང་དཀྲུགས་ཏེ་རྔོད་སྣོད་ནང་དུ་བརྔོས་ནས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཡིན་ལ་དྲི་ཞིམ་ཞིང་རོ་བཅུད་ལྡན།
རེབ་གོང་ལྷད་མེད་གོ་རེ་བཤད་པ།
ང་རང་རེབ་གོང་ལྷད་མེད་གོ་རེ་ཟ་རྒྱུར་ཧ་ཅང་དགའ། གལ་ཏེ་གོ་རེ་མེད་ཚེ། ངས་ཉིན་གུང་དང་ནངས་ཇ་ལ་ཅི་ཞིག་འཐུང་རྒྱུ་ཤེས་པར་མི་འདུག དེ་ན་ངས་འདི་ནས་རེབ་གོང་གོ་རེའི་སྐོར་འདི་ནས་ཅུང་ཙམ་གླེང་བར་འདོད། སྤྱིར་ན་རེབ་གོང་གོ་རེ་ལ་རིགས་དང་དབྱེ་བ་ནི། སྣ་རིགས་ཆེན་པོ་ཁག་ལྔ་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་རེད། དེ་དག་ནི་སྐྱུར་བརྫིས་གོ་རེ་དང་།
གཙང་ཁུལ་གྱི་དགུ་ཐུག་སྐོར་ཅུང་ཟད་བཀོད་པ།
ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་ཉེར་དགུ་ནི་གཙང་ཁུལ་གྱི་སོ་ནམ་ཚོའི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཡིན།དེ་ཡང་ཉེར་དགུའི་ཉིན་ཞིང་པ་ཚོས་ལོ་གཅིག་གི་ནད་རིགས་དང་གཙོག་གྲིབ་གཙང་སེལ་ཡོང་བའི་བསམ་པའི་ཁྱེར་སོ་ཞིག་ངོས་འཛིན་ནས་ཁང་པ་ཚང་མར་གད་འཕྱིད་གཙང་མ་བྱེད་པ་དང་།སྙིགས་རོ་དེར་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་སྣང་བ་འཛིན་སྟེ་དེ་དག་
བོད་ཆང་།
བོད་མིའི་བོད་ཆང་འཐུང་བའི་གོམས་སྲོལ་དེ་བོད་ལ་དར་ནས་ད་བར་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད། དེའང་《ཇ་ཆང་ལྷ་མོའི་བསྟན་བཅོས་》ལས། རྗེ་ལ་སྔ་བ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཕོ་བྲང་ཡུམ་བུར་མངའ་གསོལ་བའི་སྐབས་དང་། གཞན་ཡང་ཆོས་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་རིམ་བྱོན་ཚང་མས་བདེ་ལྡན་བདུད་རྩིའི་སྐྱེམས་འདིར་གཙིགས་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་མང་ཞིང་།
གྲོ་མ་འབྲས་སིལ།
བོད་མིས་ལོ་གསར་ཚེས་པ་གཅིག་གི་ཞོགས་པ་ཟས་ཀྱི་དང་པོར་འབྲས་སིལ་ཟ་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། གཉེན་སྒྲིག་སོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་ངེས་པར་དུ་འབྲས་སིལ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། འབྲས་སིལ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་རྟགས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཟས་ཤིག་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་བོད་མིའི་བསམ་པའི་ནང་ཚོན་མདོག་དཀར་པོ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཡིན་པས།
བཟའ་འཐུང་ཐད་ཀྱི་འཛེམ་བྱ།
བོད་མིར་བཟའ་འཐུང་ཐད་འཛེམ་དགོས་པའི་ཆ་མང་པོ་ཡོད། དང་ཐོག་མི་དང་། གླང་པོ་ཆེ། ཁྱི། བྱ་རྒོད། རྟ་དང་བཅས་པའི་ཤ་ཆེན་ལྔ་ནི་གཏན་ནས་བཟའ་མི་རུང་བ་ཞིག་རེད། དེ་ནས་མས་སོ་ལས་ཡས་སོ་མེད་པ། རྨིག་པ་ཁ་ཧྲལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་འབྲི་གཡག་བ་གླང་དང་། ར་ལུག་རྣ་གཡག་སོགས་ཀྱི་ཤ་བཟའ་ཆོག་རུང།
ལོ་གསར་སྐབས་ཀྱི་འཛེམ་བྱ།
ལོ་གསར་ཚེས་པ་གཅིག་ཉིན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བྱ་བཟང་པོ་ཁོ་ན་སྤེལ་དགོས་པ་ལས། ཁ་བརྡ་ངན་པ་ལ་སོགས་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་བྱ་བའི་རིགས་མི་ལྷགས་པ་བྱ་རྒྱུར་དོ་སྣང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད། ལོ་གསར་པ་འདིའི་ནང་བཀྲ་ཤིས་ལོ་ལེགས་ཡོང་བ་དང་།