དགུན་དུས་བོད་ལྗོངས་སུ་གནས་སྐོར་དུ་ཡོང་མཁན་རིམ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། གྲོང་ཚོར་དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་གསབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བ། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཆུ་བོ་དང་མཚོའི“གང་བྱུང་བཞིའི” གནད་དོན་756དག་ཐེར་བྱས་པ། བདེན་འཚོལ་དུས་དེབ་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་དགོས་ཞེས་པ་སྤེལ་བ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི“མགྲིན་ཚབ་པ”ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། “པེ་ཅིང་དུ་འཛོམས་པ”ཞེས་པའི་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་འཛམ་གླིང་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་ཆེན་པེ་ཅིང་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྤེལ་བ། 2019ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་དགེ་རྒན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་དགེ་རྒན་ལྷ་རྩེ་རྒྱལ། “ཕྱིར་སྐྱོད་དཀའ་བའི”དཀའ་གནད་བསལ་བས་མང་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བྱུང་བ། མང་ཚོགས་ཚོའི་བདེ་ཐང་གི་སྲུང་སྐྱོང་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > དམངས་སྲོལ། > གསར་ཤོས།
བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་དུས་ཚོད་བརྟག་ཐབས།
གྲལ་ཚེས་ནི། བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་གིས་ཐུན་མིན་དུ་བཀོལ་བའི་ཚེས་གྲངས་བགྲང་བྱེད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཅིག་སྟེ། མར་སྣེར་དར་ཚོན་འཕྱང་བའི་ཐུར་མ་བཅོ་ལྔ་ཐ་གུ་གཅིག་ཏུ་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་ཏེ་ཀ་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བརྐྱངས་ཤིང་། ཚེས་རྟགས་ཞེས་ཡ་
ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལ་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པའི་བོད་གྲུམ་ནི་མི་རིགས་རིག་གནས་འགྲོ་འོང་སྤེལ་རེས་མཉམ་འདྲེས་བྱས་པའི་བསྡུས་གཟུགས་ཤིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད།
ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལ་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པའི་བོད་གྲུམ་ ནི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ལག་
བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་17རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་འོས་སྦྱོར་ནང་ཚུད་འདུག
ཉིན་ཤས་གོང་། གསར་འགོད་པས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིག་གནས་ཐིང་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ཁྲུའུ་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱས་པ་ལྟར་ན། རིག་གནས་དང་ཡུལ་
མདོ་སྨད་གཅན་ཚའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་ལྡན་ལྗང་ཟས་ཏེ་སྣང་རའི་གོར་མོ་ཆེ།
གཅན་ཚའི་ཡུལ་དུ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་གོ་རེ་སྲེག་པའི་ལག་རྩལ་དར་ཡོད་ལ། དེ་ནི་ལོ་གསར་དུས་ཆེན་དང་། རྟགས་དང་རྟེན་འབྲེལ། སྐྱིད་སྡུག་དལ་བྲལ་གང་གི་སྐབས་སུའང་མེད་དུ་མི་རུང་ལ། ལྷག་པར་དུ་སྣང་རའི་གོར་མོ་ཆེ་ནི་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་དང་
གུ་གེ་དང་ཞང་ཞུང་གཉིས་དོན་གཅིག་པ་ཡིན་ནམ།
གུ་གེ་ཞེས་པ་ནི་གུ་གེ་རྒྱལ་རབས་ཆགས་ཡུལ་གྱི་ས་གནས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཐོག། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་དང༌། མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེའི་གནའ་རབས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཆགས་ཤུལ་གྲས་ཤིག་ཀྱང་
མཚུར་ཕུའི་རྡོ་རིང་།
(སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་རྫོང་ཁོངས)སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དགུ་པའི་ནང་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱིས་སྲིད་དབང་བཟུང་བའི་དུས(༨༡༥ནས༨༨༨བར)རྒྱལ་པོས་འུ་ཤང་རྡོའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པའི་ལྷག་མ་རྣམས་བློན་པོ་ཞང་ཚེས་སྤོང་སྟག་བཟང་ཉ་སྟོ་ཟེར་བས་སྟོད་ལུང་ལྕང་ཕུར(མཚུར་ཕུ)
སྲོལ་རྒྱུན་ཤིང་བརྐོས་སྒྱུ་རྩལ། དབུལ་སྒྲོལ་ཕྱུག་འགྱུར་ཕུགས་འདུན།​
བོད་ལུགས་ཤིང་བརྐོས་ལག་ཤེས་བཟོ་རྩལ་དང་ཁྱད་ལྡན་ཤིང་བརྐོས་ཁྱིམ་ཆས་བཟོ་རྩལ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་རྒྱ་ཁྱབ་ཆེ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་སྒྱུ་རྩལ་གྲས་ཤིག་ཡིན། ཤིང་བརྐོས་སྒྱུ་རྩལ་ནི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལ། བརྗོད་བྱ་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བ་
ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་ཚོན་བཟོའི་ལག་རྩལ།
བོད་རིགས་ཀྱི་ཐང་ག་དང་། ལྡེབས་རིས། རྩ་ཆེའི་རི་མོ་སོགས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་སོང་རུང་ཚོན་མདངས་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་ཚོན་མདངས་ཉམས་ཀྱི་མེད་སྟབས་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོས་དོ་སྣང་དང་ཡིད་སྨོན་བྱ་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་བོད་
དབུ་ལ་རལ་བའི་ཉི་ཟླ་ཁུར་བའི། ། ཁམས་པའི་ཕོ་རྒོད་མི་ཡི་དྭངས་མ། །
རལ་བ་ནི་ཁམས་ཕྱོགས་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་རྒྱན་ཆ་ཞིག་ཡིན་ལ། རལ་བ་དམར་པོ་དང་ནག་པོ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ཁམས་ཉག་ཆུ་ཨོ་ཐོག་ཡུལ་གྱི་རལ་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་ནག་པོ་ཡིན།ལྷམ་མཐིལ་མ་ནི་དགེ་འདུན་པ་དང་སྐྱ་བོ་གཉིས་ནས་གྱོན་ཆོག་མོད།
ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་ལ་ཡག་པ་ཡག་མ་ཞེས་པའི་ཞབས་གཞས་ཤིག་ཡོད་པ་གོ་མྱོང་ངམ།
ཡག་པ་ཡག་མ་ཞེས་པའི་ཞབས་གཞས་ནི་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་རུ་ཐོག་རྫོང་རུ་ཐོག་ཤང་དུ་དར་བའི་ཆེས་གནའ་བོའི་ཞབས་གཞས་ཤིག་རེད། དེར་ཉམས་འགྱུར་
དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རྩེར་སོན་སྒྱུ་རྩལ། ལོ་གསར་གྱི་ཕོ་ཉ་འབྲས་དཀར།
མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཐོན་པའི་ཁྲོད་ནས་འབྲས་དཀར་རིག་གནས་ནི་བོད་ས་མཐོའི་ལོ་གསར་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།གངས་ལྗོངས་ས་མཐོར་འབྲས་དཀར་འཁྲབ་སྲོལ་དར་ནས་ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཅིང་།
ཉི་འོད་འོག་གི་གནས་ཆེན་ཁ་བ་དཀར་པོའི་མཛེས་སྡུག
ཁ་བ་དཀར་པོ་ནི་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་བདེ་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་འཇོལ་རྫོང་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་གནས་ཡོད་ལ། མཚོ་འཕགས་སྨི6740ཟིན་ཡོད།ཁ་བ་དཀར་པོ་ནི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་དུས་ཚིགས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག།
བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་རྡོ་རྐོས་སྐོར་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པ།
རི་མཐོ་ས་གཙང་གི་ཕུ་མདའ་དང་རི་ཀླུང་ཀུན་ན་ཆར་རླུང་གིས་འཇིག་པར་མི་ནུས་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་གི་རྡོ་རྐོས་ཡིག་འབྲི་དང་། གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ད་ལྟ་གང་སར་དངོས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པས།
གནའ་རབས་བོད་གྲིའི་སྐོར་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ།
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་མགོ་ནག་བོད་མི་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་། གདོད་མའི་ཁོར་ཡུག་གི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་པའི་ཤེས་རིག་རེ་
རིན་ཆེན་གཡུ་ཡི་རྣམ་བཤད་ཐོར་བུ།
དམངས་གཞས་ཀྱི་གཞས་ཚིག་ཅིག་གི་ནང་དུ། མི་དམངས་མང་པོའི་དཀྱིལ་ལ། རྡེལ་ཙག་བཀྱོན་པ་མ་གནང་། སེམས་པ་ཤོར་གྱི་འདུག་ན། མགོ་ལ་གཡུ་ཆུང་བཀྱོན་དང་ཞེས་གསལ་བ་ལས། གཙུག་གཡུ་ནི་བདག་པོའི་མཚོན་རྟགས་རེད་ལ།
དགུན་དུས་ཟས་སྤྱོད་ཇི་ལྟར་བསྟེན་དགོས་ཟེར་ན།
བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་དུ་དགུན་དུས་ཉི་མ་བྱང་ལ་བགྲོད་རིང་། ཕྱི་སྣོད་དང་ནང་བཅུད་ཀུན་རིམ་བཞིན་རྣོ་བ་དང་། ཚ་བ། རྩུབ་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བས་བ་སྤུའི་སྒོ་བཀག་སྟེ་ཁོག་ནང་དུ་མེ་དྲོད་འབར་བའི་དུས་ཡིན་པས། ཟུངས་་ཁྲག་མི་
འབྲུག་ཟེར་བའི་སྲོག་ཆགས་ཤིག་ཡོད་ཟེར་བ་བདེན་པ་ཡིན་ནམ།
གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པའི་སྲོག་ཆགས་འབྲུག་སྟེ།དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་དུ་ལུས་ལ་གཤོག་པ་མེད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་ཐུབ་པ་དང་། སྐབས་རེ་ལུས་ནས་མེ་སྟག་འཕྲོ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གློག་ཟེར་བ་དེ་
བོད་ལུགས་སྨན་བཅོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཆས།
བོད་ལུགས་སྨན་བཅོས་ཀྱི་སྤྱོས་ཆས་ལ། སྨན་རྡུང་བྱེད་དང་། འཚག་བྱེད་དང་། རིལ་བུ་སྒྲིལ་བྱེད་དང་། སྐམ་སྣོད་དང་།ཉར་སྣོད་སོགས་དང་། ནད་བཅོས་སུ་སྤྱོད་པའི་མེ་བཙའ་མེ་བུམ་དང་། གཏར་བྱེད་གཙག་བུ་དང་། རྡུང་བྱེད་དང་། འཛིན་བྱེད་
བོད་མིའི་ཟས་མཆོག་ནས་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཅི་ཙམ་ཡོད།
ནས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་རིགས་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བཤད་པའི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ཞིག་དང་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་ལས་གཏམ་རྒྱུད་ལྟར་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ལུགས་གཉིས་སུ་སྣང་སྟེ། སྤྱིར་དེང་དུས་མཁས་པ་
ཁམས་ལི་ཐང་ཡུལ་གྱི་གོས་རྒྱན།༼ བརྙན་དང་པར་རིས། ༽
ལི་ཐང་རྫོང་དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་གནས་ཤིང་མཚོ་འཕགས་སྨི4014.187ཡོད། སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ14352ཡོད་ཅིང་། རྫོང་སྲིད་གཞུང་མཐོ་གྲོང་གྲོང་རྡལ་དུ་གནས་ཡོད། རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས་ཁྲི་བདུན་ལྷག་ཡོད་ཅིང་བོད་