དགུན་དུས་བོད་ལྗོངས་སུ་གནས་སྐོར་དུ་ཡོང་མཁན་རིམ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། གྲོང་ཚོར་དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་གསབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བ། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཆུ་བོ་དང་མཚོའི“གང་བྱུང་བཞིའི” གནད་དོན་756དག་ཐེར་བྱས་པ། བདེན་འཚོལ་དུས་དེབ་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་དགོས་ཞེས་པ་སྤེལ་བ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི“མགྲིན་ཚབ་པ”ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། “པེ་ཅིང་དུ་འཛོམས་པ”ཞེས་པའི་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་འཛམ་གླིང་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་ཆེན་པེ་ཅིང་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྤེལ་བ། 2019ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་དགེ་རྒན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་དགེ་རྒན་ལྷ་རྩེ་རྒྱལ། “ཕྱིར་སྐྱོད་དཀའ་བའི”དཀའ་གནད་བསལ་བས་མང་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བྱུང་བ། མང་ཚོགས་ཚོའི་བདེ་ཐང་གི་སྲུང་སྐྱོང་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > དམངས་སྲོལ། > གསར་ཤོས།
བོད་དུ་རྟ་རྒྱུག་བཏང་ནས་ལོ་གསར་ཚེས་པ་གསུམ་དགའ་གཏོང་བྱེད་སྲོལ།
རྟ་རྒྱུག་ནི་བོད་རིགས་ཀྱིས་དགའ་ཞེན་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དང་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ལུས་རྩལ་བྱེད་སྒོ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་རྟ་རྒྱུག་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་བ་དང་། བོད་རིགས་ཀྱི་
དེབ་འདིར་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་བདེ་སྲུང་སྐོར་དཔེ་ཡག་པོ་གསུངས་འདུག
དེབ་འདིར་ལུས་ཁམས་བདེ་སྲུང་གི་འཕེལ་རིམ་དང་། ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་བདེ་སྲུང་། ལུས་ཁམས་བདེ་སྲུང་གི་ལག་ལེན་དངོས་ལས་ཐོན་པའི་རིན་ཐང་། ལུས་
གླང་སྒ་ངོ་སྤྲོད།
གླང་སྒ་ཞེས་གླེང་མ་ཐག་གླང་སྒ་ལ་གླེང་རིན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེས་དོགས་པ་ཞིག་སེམས་ལ་འཆར་སྲིད་ན་ཐང་།དེ་ཡང་འབྲོག་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་གླང་སྒ(རྔ་བའི་འབྲོག་ཁུལ་དུ་ཁལ་སྒ་ལ་གླང་སྒ་ཟེར།)ནི་ཁོ་ཚོའི་འགྲུལ་སྐྱེད་ཡོ་བྱེད་གལ་ཆེན་ཞིག་
ཆར་ཤུལ་གྱི་སྨྱུག་རྩ་བཞིན་རྒྱས་པའི་བོད་ཀྱི་ལག་ཤེས་ཐོན་རྫས།
རིག་གནས་ནི་མི་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་ཡུན་རིང་གསར་གཏོད་དང་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བ་ལས་གྲུབ་པའི་གོམས་གཤིས་དང་། སྒྱུ་རྩལ། བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་སོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་བསྟུན་ནས་མི་
སྐྱིད་ལ་བྱམས་པ་རོ། ༼ བརྙན ༽
རྟ་ཕོ་མཛེས་བྱུང་།ལྷ་རྟ་རྐྱང་དཀར་འདྲ་བྱུང་།ཨ་ལ་ལ་སི་རོ།སྐྱིད་ལ་བྱམས་པ་རོ།ཨ་ལ་ལ་སི་རོ།སྐྱིད་ལ་བྱམས་པ་རོ།གསེར་སྒ་མཛེས་བྱུང་།གསེར་སྒ་ཉི་མ་རང་ཤར།ཨ་ལ་ལ་སི་རོ།སྐྱིད་ལ་བྱམས་པ་རོ།སྒ་ཁེབས་མཛེས་བྱུང།རྒྱ་ནག་ལྕགས་རི།གོམ་པ་
འགྲན་ན་འགྲན་དུ་ཆོག་པའི་དིང་རིའི་ལྷོ་གཞས། ངོམ་ན་ངོམ་རིན་ཆོག་པའི་དགའ་སྐྱིད་འཚོ་བ།
ལ་མོ་གོས་གསར་ལ་ལ། ། གནས་བཟང་བསྐོར་ནས་ཡོང་ཡོད། །ཕུ་ཡི་གནས་ཆེན་དགོན་པ། ། མཇལ་བར་གཏོང་རོགས་གནང་དང་། ། ལ་ལ་འགྲོ་ནི་མ་མྱོང་། །
བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རོལ་ཆར་གསོན་ཤུགས་གསར་པ་རྒྱས་པ།
ཉེ་ཆར། གསར་འགོད་པ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གླུ་གར་ཚོགས་པའི་མི་རིགས་རོལ་དབྱངས་རུ་ཁག་གི་སྦྱོང་བརྡར་ཁང་དུ་བསྐྱོད་པ་དང་། དེ་གའི་རོལ་ཆ་དཀྲོལ་མཁན་རྣམས་རྒྱུན་གཏན་གྱི་ནང་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་མཆིས། རོལ་མོ་དཀྲོལ་
ལྷ་སའི་བར་སྐོར་བྱང་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་མཆོད་རྟེན་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཤེས་སམ།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བར་སྐོར་བྱང་ངོས་ཁྲོམ་ལམ་གྱི་སྣང་རྩེ་ཤག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གཡོན་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཞིར་ཀར་སྒོ་བཏོད་པ་དེ་ཡིན། མཆོད་རྟེན་འདི་ཐོག་མར་བྱུང་བའི་དུས་ཚོད་ནམ་ཡིན་སྐོར་དཔྱད་བཞིའི་
བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་བང་སོ།
བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་བང་སོ་ནི་གཏེར་ལམ་རྫོང་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་ལ། རང་རྒྱལ་གྱི་ཆེས་ཐོག་མར་གསར་ཪྙེད་བྱུང་བའི་བོད་བཙན་པོའི་བང་སོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ད་ལྟ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་སུ་འདེམས་ཡོད་པ་དང་།
ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་ལ་དཔར་སྐྲུན་ལས་རིགས་འདི་དུས་ནམ་ནས་དར་བ་ཤེས་སམ།
ད་ལྟ་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གཞིར་བཟུང་ན་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཡུང་ལོས་ཀྱི་སྔོན་ལ་བོད་ཡིག་དཔར་སྐྲུན་གྱི་ལས་རིགས་དར་
ཤེས་དགོས་པའི་བོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་འགའ།
བོད་རིག་མི་དམངས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལག་ལེན་ཁྲོད་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་བ་དང་། ཁྱད་ཆོས་གསལ་བ། ནང་དོན་འཐུས་ཚང་། རྣམ་མང་འོད་འབར་བའི་རིག་གནས་གསར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད།
འབྲི་འོ་ལ་འབྲས་སྐྲན་ཚོད་འཛིན་སོཊ་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡན་འདུག
ཨ་རིའི་འོ་རྫས་ཚན་རིག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཛིན་དང་ཨ་རིའི་ཝེ་སི་ཁང་སོན་སློབ་ཆེན་(University of Wisconsin-Madison) གྱི་ཟས་རིགས་ཚན་རིག་སྡེ་ཁག་གི་འགན་འཛིན་ Dr.ScottRankinཞེས་པའི་དགེ་རྒན་ཆེ་མོ་བས་
ལོ་ངོ་སྟོང་གི་གནའ་བོའི་རིག་གནས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སྐབས་གསར་པ་ཐོབ་པ།
“བརྗིད་ཆེའི་ལོ་ངོ་70 གཙང་པོའི་ངོགས་གཉིས་ནས་བོད་ལ་ལྟ”ཞེས་པའི་སྨྱན་སྦྱོར་གསར་པའི་བཅར་འདྲི་ཚོགས་ཆུང་ས་སྐྱ་རྫོང་གི་མི་རིགས་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་
བོད་ལུགས་གསོ་རིགས་ལས་བསྟན་པའི་དུས་བཞིའི་ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་ཚུལ།
དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་ནི་ཉི་འོད་ཚ་མོས་དྲོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བ་སྤུའི་བུ་ག་རྣམས་ཀྱང་ཕྱེ་ནས་ནང་གི་མེ་དྲོད་ཕྱིར་ཤོར་ཏེ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པས་ན་བད་ཀན་གྱི་ནད་དེ་ཉིད་ལྡང་བར་བྱེད་པའི་དུས་ཡིན་པས།
བོད་ཀྱི་རས་བྲིས་རི་མོ།
བོད་ཀྱི་རས་བྲིས་རི་མོ་ནི་དུས་རབས་20པའི་ལོ་རབས་80པར་དར་བའི་རི་མོ་འབྲི་རྩལ་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེར་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐང་ག་དང་ལྡེབས་རིས་བཞེངས་རྩལ་དང་།
ཉག་ཨ་ཛི་རོང་ན་སྲོལ་རྒྱུན་བཟོ་རྩལ་རྣམ་པར་བཀྲ།
ཁོང་ནི་ལོ་ན12ནས16གི་བར་ཉག་རོང་རྫོང་ཉག་སྨད་གྲོང་རྡལ་ཡོངས་ལ་གཤིས་གྲོང་སྡེ་རུ་རང་གི་ཨ་ཁུ་ལ་བསྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་རི་མོ་དང་འབག་མགོ་བཅའ་སྟངས་ཀྱི་བཟོ་རྩལ། མི་རིགས་རིག་གནས་ཀྱི་བཟོ་རྩལ་སོགས་ལ་བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་བྱས་ནས་སྦྱངས།
གྱང་རྡུང་བ།༼ བརྙན༽
གྱང་ད་ནངས་བརྡུང་ས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ།གྱང་དོ་དགོང་འགྱོགས་ས་རི་རྒྱལ་རྩེ།རྡོ་པདྨ་རཱ་གའི་གདན་ཞིག་བཏིང་།ས་སིན་ངྷུ་ར་ཡིའི་གྱང་ཞིག་བརྡུང་།གྱང་ད་ནངས་བརྡུང་ས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ།གྱང་དོ་དགོང་འགྱོགས་ས་རི་རྒྱལ་རྩེ།གྱང་པ་ཨ་ཕོ་སྟག་
ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གནམ་གཤིས་བརྟག་ཐབས་ལ་རྒྱུས་ཨེ་ཡོད།
བོད་མི་རིགས་འདི་ཉིད་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་གཞི་ཆགས་པ་ནས་བཟུང་། ཞིང་འབྲོག་ལས་ཁྲོད། ཡར་ནམ་མཁའི་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་གྱི་འཆར་ནུབ་རྒྱུ་བགྲོད་དང་། མར་དོག་མོ་ས་གཞིའི་ཆུ་རྒྱུན་སྐྱེ་དངོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་།
མཚོ་སྔོན་པོའམ་མཚོ་ཆེན་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོ།
མཚོ་སྔོན་པོ་ཞེས་ཐོགས་དོན་ནི་མཚོ་འདི་ཆགས་སའི་ཁོར་ཡུག་ལས་ཕལ་ཆེར་སྤང་རི་སྤང་ལྗོངས་ཀྱིས་བསྐོར་བས་ཆར་ཆུ་སོགས་ཅི་ལྟར་རྒོད་ཀྱང་རྙོག་པའི་དྲི་མས་མི་ཟིན་པར་ཟབ་ལ་དྭངས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྔོ་ཡུག་སེར་ཡོད་པའི་
བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཐེར་མའི་བཟོ་སྟངས།
རྩེད་ཐེར་ལ་ཐེར་མ་སོགས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཧ་ཅང་མང་ལ།དེ་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ལག་རྩལ་ལས་ཐོན་པའི་རྒྱུ་བལ་ཅན་གྱི་སྤུས་དག་ཐོན་རྫས་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་གྱི་སྣེ་གདོང་རྫོང་རྩེད་ཐང་