དགུན་དུས་བོད་ལྗོངས་སུ་གནས་སྐོར་དུ་ཡོང་མཁན་རིམ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། གྲོང་ཚོར་དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་གསབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བ། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཆུ་བོ་དང་མཚོའི“གང་བྱུང་བཞིའི” གནད་དོན་756དག་ཐེར་བྱས་པ། བདེན་འཚོལ་དུས་དེབ་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་དགོས་ཞེས་པ་སྤེལ་བ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི“མགྲིན་ཚབ་པ”ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། “པེ་ཅིང་དུ་འཛོམས་པ”ཞེས་པའི་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་འཛམ་གླིང་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་ཆེན་པེ་ཅིང་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྤེལ་བ། 2019ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་དགེ་རྒན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་དགེ་རྒན་ལྷ་རྩེ་རྒྱལ། “ཕྱིར་སྐྱོད་དཀའ་བའི”དཀའ་གནད་བསལ་བས་མང་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བྱུང་བ། མང་ཚོགས་ཚོའི་བདེ་ཐང་གི་སྲུང་སྐྱོང་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > ཆོས་ལུགས།
མདོ་སྨད་དུ་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཐོག་མར་དར་བར་མཛད་པ་པོ་ཤར་བ་བརྩོན་འགྲུས་རིན་ཆེན་གྱི་སྐོར་རགས་ཙམ་བརྗོད་པ།
མདོ་སྨད་འདིར་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་དག་དར་བའི་དཔྱད་པ་ལ། དབྱང་མིན་ཆན་དང་། ཧྥན་ཕྱིན། ཀྲང་ཧྲི་ཧེ་གསུམ་གྱིས་བྲིས་པའི་《ཀན་སུའུ་ཡི་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས》ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་ཡོད་པའི་ནང་། “ཡོན་ཁྲིན་ཙོང་ཐུ་མུར་ཡོན་ཀྲིན་ཁྲི་ལོ་དང་པོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1295ལོར། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པས་ཁོང་གི་ཐུགས་སྲས་ཤེས་རབ་
གསེར་ཁོག་དགོན་པ།
མདོ་སྨད་ཙོང་ཁ་བདེ་ཁམས་ཀྱི་ས་ཆ། ཙོང་ཆུ་སྔོན་མོའི་བང་རྒྱུད། ད་ལྟ་རྟ་ཐང་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གསེར་ལུང་ཞེས་པར་བཙན་པོ་དོན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ལྕགས་སྟག་སྟེ་སྤྱི་ལོ༡༦༥༠ལོར་བཏབ་ཅིང་། ད་ལྟའི་བར་ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱ་
གྲུབ་མཐའི་འབྱུང་བ་རགས་ཙམ་བརྗོད་པ་ཚིག་ཕྲེང་ངག་གི་རོལ་མཚོ།
སཱ་ལའི་ལྗོངས་ཀྱི་ཆོས་སྒྲ་སྙན་མོ་ནི། །སྲིད་གསུམ་སྙན་པའི་དྲི་ཟའི་གླུ་དབྱངས་བཞིན། །མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ཆོས་རྭ་ཆེན་མོ་དག །སུམ་རྩེན་དབུས་ན་འཕགས་པའི་བ་གམ་འདྲ། །མཐའ་བཞིའི་གངས་རི་ཤེལ་གྱི་ཀ་བ་འདྲ། །མཛེས་སྡུག་བོད་ཡུལ་
རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞིའི་བྱུང་ཚུལ།
དེ་ཡང་སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བརྒྱ་དང་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་ན་གྲོང་ཁྱེར་མེ་ཏོག་གིས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགེ་འདུན་གྱི་གནས་བརྟན་བཞི་སྐད་རིགས་མི་མཐུན་པ་བཞིས་ལུང་འདོན་པར་བརྟེན། སློབ་མ་རྣམས་མི་མཐུན་པར་གྱུར་ཏེ་རྩ་
ས་སྐྱོང་སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་རབས་མདོར་བསྡུས་བཻཌཱུརྱའི་དོ་ཤལ།
དེ་ནས་རིམ་པར་བྱོན་ཏེ་ད་ལྟ་ཡན་གདུང་རབས་ཞེ་བདུན་སོང་། དེ་ལ་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ནི།
ཅོ་ནེ་གྲགས་པ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་མཛད་རྗེས་མདོར་བསྡུས།
མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་ཅོ་ནེ་གྲགས་པ་བཤད་སྒྲུབ་ཅེས་པ་ནི། ནང་དམག་རུ་བཞི་དང་ཕྱི་དམག་རུ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ལས་དམག་རུ་རེབ་ཚ་ཁག་བཞི་ཡི་ཡ་གྱལ། ཐུའུ་ཇུའི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གཡོ་སའམ་རབ་སོ་
རྗེ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་བཀའ་རྩོམ་ཚིགས་བཅད་མ་བཞུགས་སོ། །
ཨོྃ་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག །རྩ་བརྒྱུད་བླ་མ་རྗེ་བཙུན་མཁྱེན་པའི་གཏེར། །རྣམ་འདྲེན་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཐམས་ཅད་དང༌། །ཡི་དམ་བསྟན་སྲུང་ཀུན་ལ་གུས་
རྒྱའི་སློབ་དཔོན་དམ་པ་རྨི་ལམ་རོལ་བའི་(梦参)རྣམ་ཐར་གནད་བསྡུས་བཞུགས་སོ། །
སློབ་དཔོན་འདི་ཉིད་རྒྱའི་གྲོང་ཁྱེར་ཧེ་ལུང་ཅང་དུ་༡༩༡༥ལོའི༧、༡༣ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས། ན་ཚོད་དར་ལ་བབས་ཏེ་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་གཡས་གཡོན་ཙམ་ནས་གཟུགས་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་གཤིས་ཀ་གྱོང་བོ་འདྲ་ཡོད་གཤིས། ཕའི་རེ་བ་ལྟར་སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་དམག་གྲལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ལས་དེ་ལ་འཇུག་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་རྨི་ལམ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་༡༩༣༡ལོར་རབ་ཏུ་
སེམས་ཙམ་པའི་གདན་ས་ཆེན་མོ་ཞི་ཨན་བྱམས་ཆེན་དགོན།
བྱམས་ཆེན་དགོན་དེ་ཞི་ཨན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་། ཀྲུང་གོའི་ནང་བསྟན་གྱི་སེམས་ཙམ་པའི་དགོན་སྡེ་ཐོག་མར་འབོད་བཞིན་ཡོད་ལ། ད་ལྟའི་བར་དུ་ལོ་ངོ་1350ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན། དེ་ཡང་བྱམས་ཆེན་དགོན་འདི་ནི་ཐང་རྒྱལ་རབས་
ཚོ་བདུན་དགོན་པ།
དགོན་སྡེ་འདི་ནི་འབར་ཁམས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཚོ་བདུན་ཡུལ་ཚོར་ཡོད། དགོན་པའི་མིང་གཞན་ལ་ཚོ་བདུན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཞེས་གྲགས་པའོ། ། དགོན་པ་འདི་དང་བོ་རབ་བྱུང17པའི་ཆུ་གླང་ལོ་སྟེ(སྤྱི་ལོ1853ལོར) ཅོག་ཙེའི་བློན་ཆེན་མཁར་དགུ་ཏཱ་རོ་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་མཛད་ནས་ཕ་མཐའ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་གིས་ཕྱག་
སྟག་རྩེ་དགོན།
སྟག་རྩེ་དགོན་ནི་རྫོང་མཁར་ནས་སྤྱི་ལེ70ཙམ་ཡོད་པའི་ལུང་ཟིའི་སྐ་ཡར་ཟད་ཀྱི་སྐད་བུ་སྟག་རྩེ་རུ་གནས་ཡོད། དེ་ནི་དགེ་ལྡན་པའི་རིང་ལུགས་འཛིན་པའི་དགོན་སྡེ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྤྱི་ལོ2005ལོར་དགོན་པར་གྲྭ་བ64ཡོད་པ་དང་། དགོན་སྡེ་འདི་ལ་བྱ་རྒྱུད་དང་། སྤྱོད་རྒྱུད། བླ་མེད། རྣལ་འབྱོར་བཅས་གྲྭ་ཚང་བཞིར་བགོས་ཡོད། ད་ལྟ་དགོན་པའི་འགོ་འཛིན་ནི་བློ་བཟང་མཁས་གྲུབ་ཡིན་པ་
ཧུང་ཡོན་ཚ་ལུང་དགོན།
ཚ་ལུང་དགོན་ནི་རྫོང་མཁར་ནས་སྤྱི་ལེ100ཙམ་གྱི་འབར་ཁམས་སྟོད་ཀྱི་ནགས་ཁུལ་སྟག་ལུང་ཐང་དུ་ཡོད་པ་དང་། དགོན་སྡེ་འདི་ནི་འཕྲུལ་ངག་བདེན་པ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རིང་ལུགས་དྲི་མེད་པའི་རྒྱུད་འཛིན་པའི་སྒྲུབ་སྡེ་ཞིག་ཡིན། སྤྱི་ལོ2005ལོར་དགོན་པར་གྲྭ་བ29ཡོད། དགོན་སྡེ་འདི་ནི་རབ་བྱུང3པའི་ཟིལ་གནོན་ཞེས་པ་མེ་ཕོ་རྟའི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1186ལོ་ཞིག་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་སྣང་ཞིག་གྲུབ་པའི་