ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཞོ་ལེགས་ཀྱི་བོད་ཤོག བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེས་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་ཀྱིས་གནམ་ལོ་གསར་པ་བསུ་བ། ལྕགས་ལམ་སྡེ་ཁག་གིས་སྦྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཟས་རིགས་མངག་ཉོའི་ཞབས་ཞུ་རིམ་སྤོར་བྱས་ཏེ། མེ་འཁོར་མ་བསྐོར་གོང་གི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་མངག་ཉོ་བྱས་ཆོག་པ། ལྷ་སའི་ཚོགས་འདུ་གཉིས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པར་གྲོས་གཞི་106འབྱོར། ལོ་གསར་གྱི་ཚོང་ར་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོར་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པ། ཁྲོན་བོད་ལྕགས་ལམ་ལྷ་ས་ནས་ཉིང་ཁྲི་བར་གྱི་ལམ་བུའི་བསམ་གྲུབ་གླིང་ཕུག་ལམ་ཤར་བགྲོད་ཐུབ་པ། ཧྥ་རན་སེའི་ཙུང་ཐུང་མཱ་ཁེ་ལུང་གིས་དེ་རིང་ནས་བཟུང་རང་རྒྱལ་ལ་རྒྱལ་དོན་འཚམས་འདྲི་བྱེད་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > ཆོས་ལུགས། > བླ་སྤྲུལ།
ཅོ་ནེ་གྲགས་པ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་མཛད་རྗེས་མདོར་བསྡུས།
མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་ཅོ་ནེ་གྲགས་པ་བཤད་སྒྲུབ་ཅེས་པ་ནི། ནང་དམག་རུ་བཞི་དང་ཕྱི་དམག་རུ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ལས་དམག་རུ་རེབ་ཚ་ཁག་བཞི་ཡི་ཡ་གྱལ། ཐུའུ་ཇུའི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གཡོ་སའམ་རབ་སོ་
རྗེ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་བཀའ་རྩོམ་ཚིགས་བཅད་མ་བཞུགས་སོ། །
ཨོྃ་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག །རྩ་བརྒྱུད་བླ་མ་རྗེ་བཙུན་མཁྱེན་པའི་གཏེར། །རྣམ་འདྲེན་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཐམས་ཅད་དང༌། །ཡི་དམ་བསྟན་སྲུང་ཀུན་ལ་གུས་
རྒྱའི་སློབ་དཔོན་དམ་པ་རྨི་ལམ་རོལ་བའི་(梦参)རྣམ་ཐར་གནད་བསྡུས་བཞུགས་སོ། །
སློབ་དཔོན་འདི་ཉིད་རྒྱའི་གྲོང་ཁྱེར་ཧེ་ལུང་ཅང་དུ་༡༩༡༥ལོའི༧、༡༣ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས། ན་ཚོད་དར་ལ་བབས་ཏེ་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་གཡས་གཡོན་ཙམ་ནས་གཟུགས་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་གཤིས་ཀ་གྱོང་བོ་འདྲ་ཡོད་གཤིས། ཕའི་རེ་བ་ལྟར་སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་དམག་གྲལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ལས་དེ་ལ་འཇུག་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་རྨི་ལམ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་༡༩༣༡ལོར་རབ་ཏུ་
སེ་རའི་མཁན་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས།
སེ་རའི་མཁན་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དང་བོ། མཁན་ཆེན་གྲགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ནི། མདོ་སྨད་ཀྱི་སའི་ཆར་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་མེ་ཡོས་སྤྱི་ལོ༼ 1747 ༽ ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ནས་མདོ་སྨད་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་བྱ་ཁྱུང་ཐེག་ཆེན་ཡོད་ཏན་དར་
རྩིས་རམས་པ་བསམ་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ལ་ཞིབ་འཇུག་མཛད་པའི་ལམ་བུ།
དེ་ཡང་སྤྱི་ལོ་1923ལོར་མདོ་སྨད་རྟའི་ཆོལ་ཁ་ད་ལྟའི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཅོ་ནེ་རྫོང་སྲས་གཙང་ཡུལ་དུ་ཁྱེའུ་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་11པར་དབུ་
ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པའི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་བཞུགས་སོ།།
རྗེ་འདི་ཉིད་ནི་རེབ་གོང་གསེར་མོ་ལྗོངས་སུ་གཉན་ཐོག་འབྲོག་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་གཉན་ཐོག་དཔོན་པྰ་ཙོང་དུ་གྲགས་པའི་དཔོན་རབས་ཀྱི་རིགས་ཡབ་ཀླུ་འབུམ་རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་དང་ཡུམ་ཤ་སྦྲང་མཁར་མོ་སྐྱིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྲས་སུ་ཆན་ལུང་ཁྲི་ལོ་ང་བདུན་པ་རབ་འདོད་ཆུ་བྱི་༡༧༩༢ལོའི་ཧོར་ཟླ་བརྒྱད་པའི་
རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་མཛད་རྣམ་ངོ་སྤྲོད།
རྗེ་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ་ལོ་འཁོར་ ༥༩༨ ལོན་པ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོ། རབ་གནས་མེ་བྱ་ལོའི་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ། ནང་ཆེན་དགའ་ལྡན་དགོན་པར་གནང་བ་ཞིག་ཡིན། ༸ རྗེ་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་
མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་མཆོག་གི་མཛད་རྣམ་མདོར་བསྡུས།
དེ་ཡང་བཅུ་ཕྲག་རིག་པའི་གཏེར་མཛོད་ཀྱི་ལྡེ་མིག་ཐོགས་པ་མཁས་དབང་རྗེ་འཇིགས་མེ་རིག་པའི་བློ་གྲོས་སམ་ངག་དབང་དབྱངས་ལྡན་རིག་པའི་འདོད་འཇོ་མཆོག་ནི།རྨ་ཀླུང་རིང་མོ་ལྷུང་ལྷུང་བཞུར་བའི་ཉེ་འགྲམ། གཡུ་འབྲུག་སྔོན་མོ་ཐང་
རྗེ་བཙུན་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་མཛད་རྣམ་མདོར་བསྡུས།
དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཧ་ཅང་ཕྱུག་པོའི་ཁྱིམ་དུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་།། ཧ་ཅང་དབུལ་བོའི་ཁྱིམ་དུ་མི་སྐྱེ་བར།། བར་མ་དག་གི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེ་བར་ཤོག།ཅེས་གསུངས་བ་བཞིན་རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའམ་ཡོངས་
རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཀོའུ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་ཚིགས་བཅད་མ་བཞུགས་སོ།།
ཀུན་བཟང་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས།། གང་ཐུགས་གང་གིས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཚེ།། སྟོང་སང་སྟོང་བའི་ངང་དུ་ལེགས་འཆར་བའི།། བླ་མེད་བླ་མ་རྒྱ་
ལྷ་རམས་པ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་རྒྱན་ལ་གདམས་པ།
༄༅། །རྗེ་བཙུན་བླ་མ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྐྱབས་གནས་ཀུན་ལ་གུས་པས་ཕྱག་བྱས་ནས། །གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་པའི་དོན། །ཉམས་ལེན་ཀུན་ལ་ཇི་ལྟར་སློབ་པའི་ཚུལ། །རང་གཞན་ཀུན་ལ་ཕན་ཕྱིན་མདོ་ཙམ་སྤེལ། །ལེགས་
ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱི་རྣམ་ཐར།
ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་ནི་བྱ་ཁྱུང་དགོན་པ་གསར་འདེབས་གནང་མཁན་དང་། རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་སློབ་དཔོན་ཡིན། ཁོང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་ལ་མཁས་གྲུབ་རྗེས་མདོ་ཁམས་སྨད་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ཙམ་ལས་གསལ་པོ་ཞིག་ལོ་རྒྱུས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་མི་གསལ་ལ། ཆུ་བཟང་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་གིས། འཁྲུངས་ཡུལ་དང་རིགས་རུས་ནི་ས་སྐྱ་ཡིན་ཞེས་པ་དང་། ས་སྐྱ་ནས་ཆད་པའི་
མདོ་སྨད་དུ་འཁྲུངས་བའི་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་རིམ་བྱོན་གྱི་མཚན་གཞུང་།
དགའ་ལྡན་ཁྲི་རབས་དང་པོ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པ། དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའི་སྲོལ་གཏོད་པ་པོ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་མེ་བྱ་ཕྱི་ལོ༡༣༥༧ལོའི་ཟླ༡༠ཚེས༡༠ཉིན་མདོ་སྨད་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་དུ་ཡབ་དཔལ་ཆེན་ཀླུ་འབུམ་དགེ་དང་། ཡུམ་ཤིང་བཟའ་ཨ་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། དགུང་ལོ༦༣སྟེ། རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་ཕག་ཕྱི་ལོ༡༣༡༩ལོའི་ཟླ༡༠ཚེས༢༥ཉིན་གྱི་ཞོགས་པའི་ཉི་དྲོད་ཙམ་ལ་གཟིམ་ཁང་འོད་གསལ་སྦུག་ཏུ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་འཐིམས་པའི་ཚུལ་མཛད།
ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་གསང་རྣམ།༡
དང་པོ་ནི།གླེགས་བམ་རིན་པོ་ཆེ་ལས།ང་ཁྲིམས་ལྡན་མཁན་པོའི་སྐུར་བསྟན་ཀྱང་།ཞེས་སོགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་དང་།ང་རིགས་ལྔ་མཁྱེན་པའི་པཎྡི་ཏ།ཞེས་དབྱངས་ཅན་བཞད་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་དཔལ།མི་ང་ཡི་སྤྲུལ་པ་ཕྱོགས་རིས་མེད།ཅེས་ཁམས་གསུམ་འགྲོ་བའི་བླ་མ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ།མི་ང་ཡི་བསྟན་པ་བཤིག་པ་རྣམས།ཞེས་བདེ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཐུ་སྟོབས་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ།ང་ཕན་བདེའི་འབྱུང་གནས་རིན་ཆེན་ལ།
བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།
བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་ནི། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་རྨ་ལྷོའི་རོང་བོ་སྡེ་བདུན་དུ་གྲགས་པའི་ཡ་གྱལ་ཐེ་བུ་ཞེས་པར་ཡབ་ཕུར་བ་ཚེ་རིང་དང་། ཡུམ་ལྷ་མོ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ།1938ལོར་འཁྲུངས། 1947ལོ་སྟེ་དགུང་ལོ་བཅུར་རིགས་སྨྲའི་ཁྱུ་མཆོག་བཤེས་གཉེན་རབ་འབྱམས་པ་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ་མཚན་ཉིད་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ཏེ་བསྡུས་གྲྭ། བློ་རྟགས། ས་ལམ། དོན་བདུན་ཅུ། ལམ་རིམ།
རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
འདི་ཉིད་ནི་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ནང་ནས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་ཐོག་མཛད་རྗེས་དང་མཚན་སྙན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གྲས་ཤིག་ཡིན། ཁོང་ནི་ལྷོ་ཁ་འཕྱོངས་རྒྱས་འཕྱིང་དབར་སྟག་རྩེར་ཡབ་བདུད་འདུལ་རབ་བརྟན་དང་ཡུམ་ཁྲི་ལྕམ་ཀུན་དགའ་ལྷ་མཛེས་ཀྱིས་སྲས་སུ་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་མེ་སྦྲུལ1617ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཁྱི1682ལོར་སྐུ་གཤེགས། དགུང་ལོ་རེ་དྲུག་བཞུགས།
ཤར་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོ་མཆོག་གི་རྣམ་ཐར་སྙིང་བསྡུས།
བློ་གཏེར་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་ལུགས་བཟང་ཚུལ། བཤད་དང་སྒྲུབ་པས་འཛིན་ལ་ཟླ་བྲལ་བ། མཁྱེན་རླབས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་མཐར་བསྙེགས་པ་ཡིན། ཚད་ལྡན་རྗེ་བཙུན་བླ་མར་གསོལ་བ་འདེབས། ཞེས་བྱིན་རླབས་ཅན་གྱི་གསོལ་འདེབས་ཤློ་ཀས་མདུན་བསུས་ཏེ་ཞུ་བར་བྱ་བ་ནི། དེ་ཡང་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ༸ཡབ་རྗེས་བླ་མ༸ཤར་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོ་མཆོག་ནི།
བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་གྲགས་ཅན་དུང་དཀར་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག
དེ་ཡང་ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་མེ་ཡོས(༡༩༢༧)ལོར་དགེ་མཚན་གྱི་ལྟས་དུ་མ་དང་བཅས་བོད་ལྗོངས་ཀོང་པོ་ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་ཉིང་ཁྲི་རྫོང་ཁོངས་ཇོ་མོ་ཤང་དུ་ཡབ་ཚེ་དབང་དང་ཡུམ་བཀྲ་ཤིས་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། མཚན་ཟླ་བ་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཕ་བོང་ཁ་པ་བདེ་ཆེན་སྙིང་པོས་ཆོས་མིང་བློ་བཟང་སྐལ་ལྡན་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གནང་།
དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་རོལ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས།
ཨ་མདོ་དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་རོལ་བའི་བློ་གྲོས་ནི། མདོ་སྨད་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་གྱི་མཚོ་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོའི་ཉེ་འགྲམ་དུ། ཉིན་ལུང་ཝང་གི་ཁྱིམ་རྒྱུད། གནུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདུང་རིགས་ལས་མཆེད་པ་ཡབ་རིག་སྔགས་འཛིན་པ་འཁྱམ་རུ་སྐུ་ཆེན་དང་། ཡུམ་སྤྲེའུ་ནག་བཟའ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ1888ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་པར། ཨ་ཕྱི་རྒན་མོ་ཞིག་ཡོད་པས་གཉོར་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་མོ་རང་གིས་དམ་པ་འདིར་ཀློག་སློབ་བཞིན་དབུས་ཀྱི་ལྷ་སར་མཇལ་སྐོར་ལ་སོང་།
སྣར་ཐང་མཁན་པོ་རིག་པའི་རལ་གྲིའི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས།
བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི་ནི་བོད་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་ལས་དབུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལྷོ་ཁར་དཔལ་བསམ་ཡས་ཀྱི་ཉེ་འགྲམ་ཕུ་ཐང་གི་སར། བོད་རབ་བྱུང་བཞི་པ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་བཅུ་ཚན་གསུམ་པ་ཙམ་ལ་སྐུ་བལྟམས། བྱིས་པའི་དུས་ནས་སྤྱང་གྲུང་འཛོམ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། ཡང་ཡུལ་གྱིས་བསམ་ཡས་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོར་བཙུན་པ་བྱེད་དུ་བཅུག