ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཞོ་ལེགས་ཀྱི་བོད་ཤོག བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེས་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་ཀྱིས་གནམ་ལོ་གསར་པ་བསུ་བ། ལྕགས་ལམ་སྡེ་ཁག་གིས་སྦྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཟས་རིགས་མངག་ཉོའི་ཞབས་ཞུ་རིམ་སྤོར་བྱས་ཏེ། མེ་འཁོར་མ་བསྐོར་གོང་གི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་མངག་ཉོ་བྱས་ཆོག་པ། ལྷ་སའི་ཚོགས་འདུ་གཉིས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པར་གྲོས་གཞི་106འབྱོར། ལོ་གསར་གྱི་ཚོང་ར་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོར་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པ། ཁྲོན་བོད་ལྕགས་ལམ་ལྷ་ས་ནས་ཉིང་ཁྲི་བར་གྱི་ལམ་བུའི་བསམ་གྲུབ་གླིང་ཕུག་ལམ་ཤར་བགྲོད་ཐུབ་པ། ཧྥ་རན་སེའི་ཙུང་ཐུང་མཱ་ཁེ་ལུང་གིས་དེ་རིང་ནས་བཟུང་རང་རྒྱལ་ལ་རྒྱལ་དོན་འཚམས་འདྲི་བྱེད་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > ཆོས་ལུགས། > དགོན་སྡེ།
སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་དཔལ་ཡུལ་རྣམ་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་ཆོས་གླིང་།
དཔལ་ཡུལ་རྣམ་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་ཆོས་གླིང་ནི། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཤིང་འབྲུག﹙སྤྱི་ལོ1664﹚ལོར་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རྣམ་རོལ་འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་རྒྱུད་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་། སྐྱེས་རབས་ཉིས་སྟོང་ཐུགས་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་གསལ་བ་རིག་འཛིན་ཀུན་བཟང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ། ཆོས་ལུགས་ནི་སྔ་འགྱུར་བཀའ་མ་དང་
བྲག་མགོ་ར་གསོ་སྒང་གི་གནས་རིའི་ལོ་རྒྱུས།
དེ་ཡང་མདོ་ཁམས་ཟལ་མོའི་སྒང་རྒྱུད། ར་གསོ་བཀྲ་ཤིས་སྨན་རི་ནི།སྔོན་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་མཆོད་རྟེན་བྱེ་བ་བཞེངས་པར།མཆོད་རྟེན་གཅིག་ར་གསོ་སྒང་དུ་ཡོད་པའི་ནང་རྟེན་དུ་
ཞ་ལུ་དགོན་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
ཞ་ལུ་དགོན་པ་ནི་བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱ་མཚོ་ཆུས་ཁོངས་སུ་གནས་ཤིང་། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་དུས་འགོར་བཏབ་པའི་གྲགས་ཅན་གྱི་དགོན་གནས་རྙིང་ཁུངས་ཤིག་ཡིན། དེ་ནི་ལོ་སྟོན་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གི་ཉེ་གནས་ལྕེ་བཙུན་ཤེས་རབ་
གངས་དཀར་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།
གངས་དཀར་དགོན་པ་འདི་ནི་གནའ་སྔ་མོ་རི་ཁྲོད་ཅིག་ཡིན་ན་ཡང་རྗེས་སུ་གངས་དཀར་བླ་མ་གྲགས་པའི་དཔལ་གྱིས་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ། སྤྱིར་གངས་དཀར་དགོན་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གནས་ཆེན་འབོ་མི་ཉག་གངས་དཀར་གྱི་མདུན་ཞོལ་དུ་
མུ་ལི་དགོན་པ།
རབ་དཀར་གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་མཐའ་ནས་བསྐོར་བའི་བསིལ་ལྡན་གངས་ལྗོངས་ཕྱུག་མོ་ཞེས་སྙན་པ་དབྱར་གྱི་རྔ་གསང་ལས་མཆེད་པའི་ལྷུ་ལག་གཅིག་སྟེ་མདོ་སྟོད་མིའི་ཆོལ་ཁར་གྲགས་པའི་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་མོ་མུ་ལི་དགའ་ལྡན་
གྲ་ནང་བྱམས་པ་གླིང་གི་མཆོད་རྟེན།
གྲ་ནང་བྱམས་པ་གླིང་གི་མཆོད་རྟེན་འདི་ནི་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་གྲ་ནང་རྫོང་ནས་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་གྱི་རི་ལྡེབས་ཤིག་ལ་ཡོད་པའི་དཔལ་བྱམས་པ་གླིང་དགོན་པའི་ནང་དུ་ཡོད། མཆོད་རྟེན་གྱི་མཚན་ལ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོ་མཐོང་བས་
སྟོད་ལུང་མཚོ་སྨད་ལྷ་ཁང་དགོན།
གྲུབ་མཐའ། ཐོག་མར་བཀའ་གདམས་དགོན། བར་དུ་ས་སྐྱ་ཕྱིས་སུ་དགེ་ལུགས། འདེབས་ལོ། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་ནང་། འདེབས་མཁན། དབུས་གཙང་མཁས་པ་མི་བཅུའི་ཡ་གྱལ་ཀླུ་མེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་རབ། ཆགས་ཡུལ། ལྷ་ས་གྲོང་
གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་དགོན།
གདན་ས་དེ་ནི་ཇོ་རྔོག་འབྲོམ་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རབ་བྱུང་དང་པོའི་ཆུ་གླང་﹙སྤྱི་ལོ1073﹚ལོར་ཕྱག་བཏབ་པ་ཡིན་ལ། ཇོ་བོ་རྗེ་སྙེ་ཐང་དུ་བཞུགས་སྐབས་ད་ལྟའི་སང་ཕུའི་རི་དེ་ལ་ཕྱག་མཛུབ་བསྟན་ཏེ་ཡ་གིའི་ཕུ་
ཚལ་གུང་ཐང་།
ཚལ་གུང་ཐང་ཞེས་པ་དེ་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུའི་ཤར་རྒྱུད་སྦྲག་ས་གཅིག་གི་གནས་སུ་ཡོད། བྱང་ངོས་སུ་ཚལ་དང་། ལྷོ་རུ་གུང་ཐང་ཞེས་གནས་གཉིས་ཀྱི་མིང་བསྡེབས་ནས་ཚལ་གུང་ཐང་ཞེས་འབོད། ཚལ་གུང་ཐང་ཞེས་པ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་
དཀར་མཛེས་དགོན།
ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུའི་གླིང་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕོ་སྟག་སྟེ། སྤྱི་ལོ་1662ལོར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བའི་མདོ་སྨད་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བཞེངས་པའི་ཡ་གྱལ་
སྙེ་ཐང་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་།
མཚན་རྒྱས་པར་དཔའ་བོའི་ངོ་མཚར་སྣང་བརྙན་གཟི་བྱིན་མངོན་པར་འཕྲོ་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་ཞུ། ཁྲིམས་ཟམ་ནས་སྤྱི་ལེ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་ཆུ་ཤུར་ཕྱོགས་སུ་སོང་ན་ལམ་ཁྲིས་སུ་སྙེ་ཐང་འོར་ཞེས་པའི་གྲོང་དེར་ འབྱོར་ཞིང་དེའི་ནུབ་ངོས་སུ་ལྷ་
བབ་བཟོ་མདའ་ཆེན་དགོན།
བབ་བཟོ་མདའ་ཆེན་དགོན་གཡུང་དྲུང་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་ནི། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་ཁུལ་མཛོད་དགེ་རྫོང་བབ་བཟོ་ཞང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། རྫོང་ཐོག་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གཞུང་ལམ་སྤྱི་ལེ་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་གྱི་ས་འཕན་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་
རྫ་སྟེང་ཆེན་དགོན།
དེ་ཡང་རྫ་སྟེང་ཆེན་དགོན་པ་འདི་ཉིད་ཡུལ་གང་དུ་ཆགས་པའི་གནས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བཀོད་པ་བཤད་པ་ནི། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་དུས་འདིར་སངས་རྒྱས་སྟོང་རྩ་གཉིས་བྱོན་པའི་གནས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བསྟན་པ་མ་ཉམས་པར་བཞུགས་པ་
ཁམས་བྲག་མགོ་རྦ་མདའ་དགོན།
རྦ་མདའ་དགོན་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་(༡༣༢༧)སྟོད། རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ནང་དུ་རྒྱ་མདའི་རི་ནང་བླ་མས་ཁམས་བྱང་བྲག་མགོ་རྫོང་སྙི་ཁོག་ཏུ་ཕྱག་བཏབ་པ་ཞིག་ཡིན། དགོན་འདི་ལ་རྦ་མདའ་དགོན་ཞེས་མིང་ཐོག་ཚུལ་ཐད་བཤད་
ཐར་བདེ་མི་གཡོ་བསམ་གཏན་གླིང་།
དང་པོ། གྲུབ་མཐའ་གང་ཞིག་ལ་གཏོགས་པ་ནི། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར། ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་ལྔ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལས། ཞྭ་དཀར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རིང་ལུགས་འཛིན་པའི་དགོན་སྡེ་
རྨ་མགུར་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་ཇོ་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།
རྨ་མགུར་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་ཇོ་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ་དགོད་པ་ལ། ༡ ལཱ་མོ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་རྗེ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་མེ་ཕོ་ཁྱི་ལོ་སྟེ། སྤྱི་ལོ་༡༦༤༦་ལོར་རྨ་མགུར་དགོན་པའི་དགོན་གཞི་རྙིང་བར་ཐོག་མར་གུར་སྒར་གྱི་
གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན།
ལྟ་བས་མི་ངོམས་གཟི་བརྗིད་ཅན། །མཚུངས་པ་མེད་པའི་བཀྲ་ཤིས་གནས། །བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །འདོད་དགུ་འབྱུང་བའི་རིན་པོ་ཆེ། དེ་དང་མཐུན་པ་དཔག་བསམ་ཤིང་། དགོས་འདོད་འབྱུང་བའི་བཀྲ་ཤིས་གནས། །བཀྲ་ཤིས་མཆོག་
དཔྱི་ས་དགོན།
དཔྱི་ས་དགོན་བཀའ་གདམས་དགེ་བྱེད་གླིང་ནི། སྤྱི་ལོ 1948 ལོར་ཨ་ལགས་རི་སྒོམ་ཆོས་དཔལ་རྒྱ་མཚོའི་ཡང་སྤྲུལ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་དཔྱི་ས་དཀོན་མཆོག་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་རང་ཡུལ་དུ་གདན་
རྟའུ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན།
རྟའུ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྟའུ་རྫོང་གི་གཤིས་ཆུ་གྲོང་རྡལ་དུ་བཞེངས་ཡོད་ལ། རྟའུ་མྱི་མཚོ་དགོན་དང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་སོགས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཡོད། རྟའུ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་ནི་དབུས་
སྣང་ཞིག་ཅོག་ལོ་དགོན་པའི་བྱུང་རབས་གནད་བསྡུས།
རྔ་སྨད་ཅོག་ལོ་དགོན་རྣམ་རྒྱལ་བསམ་གཏན་ནོར་བུའི་གླིང་ནི། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་ཁུལ་རྔ་བ་རྫོང་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་ཕྱེས་པའི་རྔ་བ་སྨད་པའི་ཨ་འཁྱམས་ཡུལ་ཚོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། རྫོང་ཐོག་ནས་མར་སྤྱི་ལེ་སུམ་ཅུ་ཙམ་སོང་ཚེ་རྔ་