དགུན་དུས་བོད་ལྗོངས་སུ་གནས་སྐོར་དུ་ཡོང་མཁན་རིམ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། གྲོང་ཚོར་དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་གསབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བ། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཆུ་བོ་དང་མཚོའི“གང་བྱུང་བཞིའི” གནད་དོན་756དག་ཐེར་བྱས་པ། བདེན་འཚོལ་དུས་དེབ་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་དགོས་ཞེས་པ་སྤེལ་བ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི“མགྲིན་ཚབ་པ”ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། “པེ་ཅིང་དུ་འཛོམས་པ”ཞེས་པའི་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་འཛམ་གླིང་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་ཆེན་པེ་ཅིང་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྤེལ་བ། 2019ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་དགེ་རྒན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་དགེ་རྒན་ལྷ་རྩེ་རྒྱལ། “ཕྱིར་སྐྱོད་དཀའ་བའི”དཀའ་གནད་བསལ་བས་མང་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བྱུང་བ། མང་ཚོགས་ཚོའི་བདེ་ཐང་གི་སྲུང་སྐྱོང་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > དམངས་སྲོལ། > རྒྱན་གོས།
ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་གྱིས་དབུ་རྒྱན་སྤྲས་པའི་འདྲ་པའི་བུ་མོའི་རྒྱན་ཆས།
རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཤར་རྒྱུད།བོད་གངས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཁམས།དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱི་ཉག་ཆུ་རྫོང་དང་རྟའུ་རྫོང་གི་བར་མཚམས་སུ།ཤེལ་ཆུ་སྔོན་མོ་དང་ཆུ་མདའ་སྔོན་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་ཤང་བདུན་ལས་་གྲུབ་པའི་ཡུལ་སྡེ་ཞིག་འཚོ་ཞིང་གནས་
བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་གྱོན་པའི་སྐོར་མདོ་ཙམ་གླེང་བ།
དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དང་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་འདི་ལ་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཕྲག་ཡར་སྔོན་ནས་བཟུང་འགྲོ་བ་མི་བྱུང་བར་འདོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ལ་གཞིགས་ན། རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་
མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་གྱོན་གོས་ངོམ་སྟོན།
“ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ”ཞེས་པའི་རྒྱན་གོས་རིགས་རྒྱུན་འཛིན་དང་གསར་གཏོད་བྱས་ཏེ་སྣེ་གདོང་ཆུས་ཀྱི་ཐེར་མའི་ལག་ཤེས་འཁེལ་འཐག་མཉམ་ལས་ཁང་གི(རྩེ་ཐེར)རྒྱུ་ཆ་འཐག་རྩལ་དང་། གོང་དཀར་རྫོང་གི་པང་གདན་འཐག་རྩལ། གྲ་ནང་
ཤར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་གི་གདོད་མའི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྦྲགས་ཏེ་ཞང་ཞུང་གི་ཤོན་དང་རྒྱལ་རོང་གི་དར་གར་སྐོར་ཅུང་ཙམ་གླེང་བ།
ཞང་ཞུང་གི་གཡུང་དྲུང་ཤོན་རྩེད་སྐོར་གླེང་དགོས་ན། ཐོག་མར་ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་དེ་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་གཤེན་བསྟན་ལ་དད་པའི་བོད་མི་བྱིངས་
སྲོལ་རྒྱུན་ལག་ཤེས་ལས་རྐང་འོག་གི་སྒྱུ་རྩལ་དར་བ་བྱས། (སྒྲ)
བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་པ་སྣམ་རྫོང་དགའ་སྡོང་གྲོང་རྡལ་ལ་སྔ་མོ་ནས་བོད་ལྷམ་དར་ཡུལ་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཡོད་ཅིང་། པ་སྣམ་བས་ལག་འཚེམ་བརྒྱབ་པའི་བོད་ལྷམ་གྱི་བཟོ་ལྟ་ལེགས་པ་དང་། སྤུས་ཚད་ཡག་པ། རྐང་པར་བདེ་
གཡུས་རྒྱན་ཆ་ཙམ་མ་ཟད། གནའ་དུས་དཔོན་པོའི་གོ་གནས་ཀྱང་མཚོན་གྱི་འདུག
དམངས་གཞས་ཀྱི་གཞས་ཚིག་ཅིག་གི་ནང་དུ།མི་དམངས་མང་པོའི་དཀྱིལ་ལ།རྡེལ་ཙག་བཀྱོན་པ་མ་གནང་།སེམས་པ་ཤོར་གྱི་འདུག་ན།མགོ་ལ་གཡུ་ཆུང་བཀྱོན་དང་།
རིན་པོ་ཆེ་བྱུ་རུ་བཤད་པ།
ནོར་བུའི་ནོར་ངོ་མ་ཟིན་ན།།ནོར་བུ་ཆུ་ཁའི་རྡོ་ལེབ་ཡིན།།ནོར་བུའི་ནོར་ངོ་ཟིན་གྱུར་ན།།ནོར་བུ་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་ཡིན།།ཞེས་པ་ལྟར་གནའ་སྔ་མོ་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་རང་རེའི་མེས་པོ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོ་སྒང་དང་རིང་དུ་བརྒལ་བའི་
མི་རིགས་ཀྱི་རྒྱན་གོས་ལས་མངོན་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར།
ཡ་ཤ་དང་ཐོག་མར་འཕྲད་སྐབས་སྟོན་དུས་ཡིན་ཞིང་། སྐབས་དེ་དུས་ཁོ་མོས་གཞི་ནག་པོར་དམར་ཐིག་བཏང་བའི་ཁན་སྦྱར་ཞིག་དང་། སྨད་ལ་པུས་མོ་སྒྲོལ་ཙམ་གྱི་སྨད་གཡོག་ཅིག་གྱོན་པ་དང་། སྐེད་པ་དང་མཇིང་པར་གཡུ་ཕྲེང་
ཏེང་པ་བའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་རྒྱན་གོས།
ཏེང་པ་བ་ནི་བོད་ཀྱི་ཤར་ལྷོའི་མཐའ་མཚམས་ཁུལ་དུ་འཚོ་བའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། རྫ་ཡུལ་རྫོང་གི་འོག་ཆུ་དང་། རྫ་ཡུལ་ཆུ། སྒག་སྟོད་ཆུ་སོགས་རྒྱུག་ཁུལ་ཏེ་ད་ཆའི་རྫ་ཡུལ་རྫོང་གི་རོང་སྟོད་དང་རོང་སྨད་དུ་འཚོ་གནས་བྱེད
ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་མ་མྱོང་པའི་བོད་ཞྭ་སྣ་ཚོགས་འདི་ན་ཡོད་།
བོད་ཞྭ་ལ་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་མི་འདྲ་བའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཞྭའི་བཟོ་བཀོད་ཁྲོད་དུ་བོད་མིའི་རྒྱན་གོས་རིག་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་མཛེས་དཔྱོད་སོགས་འདུས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་ས་གནས་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་
བོད་ཀྱི་སྐྱེས་པའི་རྒྱན་ཆ་རྣ་གཡུ་ལ་དཔྱད་པ།
ཆབ་མདོའི་སྐྱེས་མའི་རྒྱན་གོས་རིག་གནས་སྐོར་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།
སྤྱིར་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྒྱན་གོས་ནི་མི་རིགས་ཤིག་གི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་།དེ་ལས་མི་རིགས་དེའི་དད་མོས་དང་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་སོགས་ཟུར་ཙམ་མངོན་ཐུབ། མི་རིགས་རང་གི་མཚོན་རྟགས་དང་།
ཡུལ་ཤུལ་གྱི་བོད་གྲིའི་རྒྱུན་འཛིན་པ།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་བོད་གྲི་བཟོ་རྩལ་ད་བར་ལོ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཡོད། བོད་གྲི་རྡུང་བཟོ་བྱེད་པར་དམིགས་བསལ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་དང་ཕུལ་བྱུང་གི་ལག་རྩལ་ལྡན་དགོས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་གསེར་
བོད་མིའི་གནའ་རབས་ཀྱི་རྒྱན་གོས།
གནའ་རབས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་དར་དམར་པོའི་ལ་ཐོད་བཞེས་པ་སོགས་ཀྱང་བཤད་ལ། ཟ་འོག་གི་བེར་དང་ལྷམ་སྣ་འཁྱིལ་བཞེས་པ་དང་སྟོད་མངའ་རིས་ལ་དྭགས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་གདུང་རྒྱུད་དུ་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་སར་སོགས་
བོད་མིའི་གནའ་རབས་ཀྱི་རྒྱན་གོས།
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ཁག་ལ་འཁོད་པར་གཞིགས་ན། གནའ་རབས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་དར་དམར་པོའི་ལ་ཐོད་བཞེས་པ་སོགས་ཀྱང་བཤད་ལ། ཟ་འོག་གི་བེར་དང་ལྷམ་སྣ་འཁྱིལ་བཞེས་པ་དང་སྟོད་མངའ་རིས་ལ་དྭགས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་
བོད་ཀྱི་ལྭ་རིང་གི་རིགས།
ལས་གནས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་དབུས་ཆས། ཨམ་ཆས། ཁམས་པའི་ཆས་དང་། དེ་དག་ལ་ཕོ་ཆས་དང་མོ་ཆས། བཟོ་རྒྱུའི་ཆ་ནས་སྣམ་བུ་སྤུ་མས་བཟོས་པའི་ལྭ་བ། ལྭ་ཤག་སྟེ་ཕྱུ་ཆེན། གོས་ལྭ། རྒྱུ་པགས་པས་བྱས་པའི་སློག་པ། ལུ་གུའི་པགས་པས་བྱས་
པ་སྣམ་རྫོང་སྒ་གདོང་གྲོང་ཚོའི་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་རྫས་ཟོམ་པ་ལྷམ།
སྒ་གདོང་ཟོམ་པ་ལྷམ་ལག་ཤེས་བཟོ་རྩལ་ལ་ལོ་ངོ་ ༡༠༠༠ ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པ་དང་། དེ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱོན་གོས་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་བཀྲག་མདངས་འཚེར་བའི་མུ་ཏིག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། ད་ཆ་ཟོམ་པ་ལྷམ་གྱི་ལག་ཤེས་བཟོ
གནའ་བོའི་གོ་ཁྲབ་དེང་རབས་མིག་གི་བཅུད།
དེ་ཡང་གོ་ཁྲབ་བམ་ཁྲབ་རྨོག་ནི་འཛམ་གླིང་ན་ཆེས་དར་སྔ་བའི་གནའ་བོའི་གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་གོས་རིགས་ཤིག་རེད། དེ་ནི་གཡུལ་སར་གོ་མཚོན་གཙོ་བོ་མདའ་གྲི་མདུང་གསུམ་སྤྱོད་པའི་དུས་རབས་ནང་དར་བའི་འགོག་སྲུང་རང་བཞིན་གྱི་ལྕགས་གོས་
སྲོལ་རྒྱུན་ལྷ་མོའི་ཉམས་བཟང་ལས། དུས་རབས་གསར་པའི་གསོན་ཤུགས་རྒྱས།
ལོ་གཅིག་དུས་གཅིག་གི་ཞོ་སྟོན་གྱི་ལྷ་མོ་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་དུས་ཚིགས་འདས་ཟིན་རུང་། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ད་དུང་ལྟ་བས་མི་ངོམས་པའི་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་སྟོན་
སྐྱིད་གྲོང་གི་རྒྱན་གོས།
བོད་ལྗོངས་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་སྐྱིད་གྲོང་ལུང་ཤུར་ནི་བལ་ཡུལ་དང་ཉེ་ཞིང་། ཡུལ་དེའི་བོད་རིགས་ཀྱི་རྒྱན་གོས་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་སྟེ། སྣམ་བུ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་མདོག་འདྲ་མིན་གྱི་མེ་ཏོག་འཚེམ་དྲུབ་བརྒྱབ་ཀྱི་ཡོད།