དགུན་དུས་བོད་ལྗོངས་སུ་གནས་སྐོར་དུ་ཡོང་མཁན་རིམ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། གྲོང་ཚོར་དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་གསབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བ། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཆུ་བོ་དང་མཚོའི“གང་བྱུང་བཞིའི” གནད་དོན་756དག་ཐེར་བྱས་པ། བདེན་འཚོལ་དུས་དེབ་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་དགོས་ཞེས་པ་སྤེལ་བ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི“མགྲིན་ཚབ་པ”ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། “པེ་ཅིང་དུ་འཛོམས་པ”ཞེས་པའི་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་འཛམ་གླིང་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་ཆེན་པེ་ཅིང་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྤེལ་བ། 2019ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་དགེ་རྒན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་དགེ་རྒན་ལྷ་རྩེ་རྒྱལ། “ཕྱིར་སྐྱོད་དཀའ་བའི”དཀའ་གནད་བསལ་བས་མང་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བྱུང་བ། མང་ཚོགས་ཚོའི་བདེ་ཐང་གི་སྲུང་སྐྱོང་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > དམངས་སྲོལ། > རྒྱན་གོས།
རྫོགས་ཆེན་བུ་མོའི་རྒྱན་ཆས།
བུ་མོ་ཚོ་ནི་མ་གཞི་ནས་རྒྱན་ཆས་འདོགས་པ་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་བོད་པའི་བུ་མོ་ཚོ་ལ་མཚོན་ན།མགོ་རྒྱན་དང་། སྐྲ་རྒྱན། སྐེ་རྒྱན་སོགས་ནི་གཟི་དང་། གཡུ། བྱུ་རུ། གསེར་དངུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཡི་རྒྱན་ཆས་སྤྲས་པའི་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད།
གར་གྱི་ཆ་བྱད་དགུ།
འདི་ནི་ཟློས་གར་འཁྲབ་མཁན་གྱིས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དང་ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲབ་བྱའི་མི་སྣ་རིགས་མི་འདྲ་བ་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ཉམས་འགྱུར་དངོས་སུ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་དེ་ལ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་དགུ་ཡོད་
འདོགས་ཆ་གའུ་ཁྱད་མཚར་ཅན།
བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་འདི་ལ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་མི་རིགས་གཞན་ལ་འགྲམ་ཆུ་ལྡང་མི་དགོས་པའི་རྒྱན་ཆས་རིག་གནས་ཁྱད་འཕགས་འཐུས་སྒོ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ལྟ་ཅི་སྨོས། མེས་པོ་རིམ་བྱོན་དེ་དག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་འཚོ་བར་ཕན་དུ་གདགས་
ཁམས་ལི་ཐང་ཡུལ་གྱི་བུད་མེད་ཀྱི་གོས་རྒྱན། ༼ བརྙན་དང་པར།༽
ལི་ཐང་རྫོང་དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་གནས་ཤིང་མཚོ་འཕགས་སྨི4014.187ཡོད། སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ14352ཡོད་ཅིང་། རྫོང་སྲིད་གཞུང་མཐོ་གྲོང་གྲོང་རྡལ་དུ་གནས་ཡོད། རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས་ཁྲི་བདུན་ལྷག་ཡོད་ཅིང་བོད་
ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་མངའ་རིས་སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་གི་རྒྱན་གོས།
བོད་ལྗོངས་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་དུ་ད་བར་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བོད་རིགས་ཀྱི་རྒྱན་གོས་སྟེ། སྤུ་ཧྲེང་གི་རྒྱན་གོས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་གཞིགས་ན། སྤུ་ཧྲེང་གི་རྒྱན་གོས་ལ་ལོ་ངོ་
རྒྱན་གོས་དང་ཆ་ལུགས།
ལུག་ཆེན་གྱི་པགས་པ་ལ་ལུག་ལྤགས་དང་། ལུ་གུའི་པགས་པ་ལ་ཚར་བུ་ཟེར། འབྲོག་མི་ལ་པགས་ཚར་མཉེད་ཐབས་མང་ཡང་སྤྱིར་བཏང་དུ། ཐོག་མར་པགས་པའི་ནང་ཤ་བཞར་དགོས་པ་དང་། དེ་ནས་ཕྱུགས་ཟོག་གི་ཀླད་པ་དང་མར་ཁུ་ཞོ་སྐྱུར་སོགས
གཞིས་ཀ་རྩེ་རྣམ་གླིང་ཤངས་པའི་ལྷ་མོའི་ཟློས་གར།
དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་དུས་དཀྱིལ་གྱི་སྟོན་ཟླའི་ཕྱི་དྲོ་ཞིག་ལ་སྤྲིན་པ་ལང་ལོང་དུ་འཁྲིགས་ཤིང་རླུང་བུ་སིལ་སིལ་ལྡང་། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ངོས་སུ་རླབས་སྒྲ་ཆལ་ཆིལ་དུ་སྒྲོག་བཞིན་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ཁམས་སུ་སྐྱོ་ཤས་ཀྱི་རྣམ་པ་མངོན།
བོད་གྲིའི་འབྱུང་ཁུངས།
བོད་གྲི་ནི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་ནང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ལག་ཆ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེའི་བཟོ་ལྟ་དང་བཟོ་རྩལ་ཚང་མར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཟབ་མོ་ལྡན་ཁར་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དུའང་སྐད་གྲགས་
གནའ་བོའི་བོད་ལྷམ་དེང་རབས་མིག་གི་བཅུད།
ལྷམ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་སྤྱི་ལ་དར་སྔ་ཞིང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་འཚོ་བའི་མཁོ་ཆས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ཀོ་བ་དང་རས་སོགས་ཀྱི་བཟོས་པའི་རྐང་བ་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་གྱོན་ཆས་ཤིག་ཡིན་པས་བཟོ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་སྤུས་ལེགས་ཤིང་དཔེ་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པ་
ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་འདྲའི་ཞྭ་མོ་ཞིག་རིག་མྱོང་ངམ།
དེ་ཡང་ཁམས་ཉག་ཆུ་ཨོ་ཐོག་ཅེས་པ་ནི་འབྲོག་སྡེ་ཚོ་བ་ཆེན་པོ་དྲུག་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཡུལ་འདི་ནི་ས་ལ་དགེ་བཅུའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་ཤིག་ཏུ་མ་ཟད། སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་དེང་རབས་རིག་གནས་ཟུང་གི་གཟི་བྱིན་
རྒྱལ་རོང་བུ་མོའི་ལུགས་སྲོལ། སྐྲ་ཤིང་བཅིངས།
མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོའི་དུས་སུ་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་ཧ་ཅང་མཐོང་ཆེན་བྱས་པས། བུ་མོ་ཚོ་བཅུ་དྲུག་ལང་ཚོ་དར་ལ་འབབ་དུས། ནར་སོན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞིག་སྒྲིག་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ས་དེ་གའི་བོད་སྐད་དུ་སྐྲ་ཤིང་བཅིངས་ཞེས་ཟེར། ཡིན་ན་ཡང་། དེང་
བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་རྒྱན་རིས་སྐོར་མདོ་ཙམ་གླེང་བ།
ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་རྩེ་མོར་གནས་པའི་བོད་མི་རྣམས་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚོན་བྱེད་ལ་དང་དོད་ཆེ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་།གནའ་རབས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་གང་རུང་སྟེང་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱིས་
ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་གྱིས་དབུ་རྒྱན་སྤྲས་པའི་འདྲ་པའི་བུ་མོའི་རྒྱན་ཆས།
རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཤར་རྒྱུད།བོད་གངས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཁམས།དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱི་ཉག་ཆུ་རྫོང་དང་རྟའུ་རྫོང་གི་བར་མཚམས་སུ།ཤེལ་ཆུ་སྔོན་མོ་དང་ཆུ་མདའ་སྔོན་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་ཤང་བདུན་ལས་་གྲུབ་པའི་ཡུལ་སྡེ་ཞིག་འཚོ་ཞིང་གནས་
བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་གྱོན་པའི་སྐོར་མདོ་ཙམ་གླེང་བ།
དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དང་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་འདི་ལ་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཕྲག་ཡར་སྔོན་ནས་བཟུང་འགྲོ་བ་མི་བྱུང་བར་འདོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ལ་གཞིགས་ན། རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་
མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་གྱོན་གོས་ངོམ་སྟོན།
“ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ”ཞེས་པའི་རྒྱན་གོས་རིགས་རྒྱུན་འཛིན་དང་གསར་གཏོད་བྱས་ཏེ་སྣེ་གདོང་ཆུས་ཀྱི་ཐེར་མའི་ལག་ཤེས་འཁེལ་འཐག་མཉམ་ལས་ཁང་གི(རྩེ་ཐེར)རྒྱུ་ཆ་འཐག་རྩལ་དང་། གོང་དཀར་རྫོང་གི་པང་གདན་འཐག་རྩལ། གྲ་ནང་
ཤར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་གི་གདོད་མའི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྦྲགས་ཏེ་ཞང་ཞུང་གི་ཤོན་དང་རྒྱལ་རོང་གི་དར་གར་སྐོར་ཅུང་ཙམ་གླེང་བ།
ཞང་ཞུང་གི་གཡུང་དྲུང་ཤོན་རྩེད་སྐོར་གླེང་དགོས་ན། ཐོག་མར་ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་དེ་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་གཤེན་བསྟན་ལ་དད་པའི་བོད་མི་བྱིངས་
སྲོལ་རྒྱུན་ལག་ཤེས་ལས་རྐང་འོག་གི་སྒྱུ་རྩལ་དར་བ་བྱས། (སྒྲ)
བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་པ་སྣམ་རྫོང་དགའ་སྡོང་གྲོང་རྡལ་ལ་སྔ་མོ་ནས་བོད་ལྷམ་དར་ཡུལ་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཡོད་ཅིང་། པ་སྣམ་བས་ལག་འཚེམ་བརྒྱབ་པའི་བོད་ལྷམ་གྱི་བཟོ་ལྟ་ལེགས་པ་དང་། སྤུས་ཚད་ཡག་པ། རྐང་པར་བདེ་
གཡུས་རྒྱན་ཆ་ཙམ་མ་ཟད། གནའ་དུས་དཔོན་པོའི་གོ་གནས་ཀྱང་མཚོན་གྱི་འདུག
དམངས་གཞས་ཀྱི་གཞས་ཚིག་ཅིག་གི་ནང་དུ།མི་དམངས་མང་པོའི་དཀྱིལ་ལ།རྡེལ་ཙག་བཀྱོན་པ་མ་གནང་།སེམས་པ་ཤོར་གྱི་འདུག་ན།མགོ་ལ་གཡུ་ཆུང་བཀྱོན་དང་།
རིན་པོ་ཆེ་བྱུ་རུ་བཤད་པ།
ནོར་བུའི་ནོར་ངོ་མ་ཟིན་ན།།ནོར་བུ་ཆུ་ཁའི་རྡོ་ལེབ་ཡིན།།ནོར་བུའི་ནོར་ངོ་ཟིན་གྱུར་ན།།ནོར་བུ་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་ཡིན།།ཞེས་པ་ལྟར་གནའ་སྔ་མོ་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་རང་རེའི་མེས་པོ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོ་སྒང་དང་རིང་དུ་བརྒལ་བའི་
མི་རིགས་ཀྱི་རྒྱན་གོས་ལས་མངོན་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར།
ཡ་ཤ་དང་ཐོག་མར་འཕྲད་སྐབས་སྟོན་དུས་ཡིན་ཞིང་། སྐབས་དེ་དུས་ཁོ་མོས་གཞི་ནག་པོར་དམར་ཐིག་བཏང་བའི་ཁན་སྦྱར་ཞིག་དང་། སྨད་ལ་པུས་མོ་སྒྲོལ་ཙམ་གྱི་སྨད་གཡོག་ཅིག་གྱོན་པ་དང་། སྐེད་པ་དང་མཇིང་པར་གཡུ་ཕྲེང་