ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གཞུང་དོན་ཐིང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གཞུང་དོན་ཐིང་གིས། 《གྲོང་གསེབ་བཅོས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་མཛུབ་ཁྲིད་བསམ་འཆར》བཀྲམ་པ། ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཅིན་ཀྲེང་ཨེན་དང་གྲོས་མོལ་གནང་བ། ཞི་ཅིན་ཕིང་ཅིན་ཀྲེང་ཨེན་གྱིས་བཤམས་པའི་དགའ་བསུ་ཞུ་བའི་གསོལ་སྟོན་ལ་ཕེབས་པ། ལི་ཁེ་ཆང་གིས་ཨོ་སི་ཁྲུ་རི་ཡའི་ཙུང་ལི་ཁུའུ་ཨར་ཚི་དང་གྲོས་མོལ་མཛད། པདྨ་ཚེ་བརྟན་དང་ཁོའི《ལག་དམར》ཅེས་པའི་གློག་བརྙན་དེ་རྒྱལ་ཡོངས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ཕུག་ལམ་རིང་ཤོས་སུ་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ། སྐབས་གཉིས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་སྒྲོག་སྒོར་དབུ་ཚོགས་འཚོགས་པ་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་མ་ཟད་ཤིས་ཚིག་གནང་བ། ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་དབྱི་ཊ་ལིའི་ཙུང་ལི་ཁུང་ཐེ་དང་མཇལ་འཛོམས་གནང་བ། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་སྐོར་གླེང་སྐབས་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་ཀྱིས་ཅི་ཟེར་རམ། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དགེ་ལུགས་པའི་ཆེས་མཐོའི་མཚན་གནས་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་ཐོབ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > དམངས་སྲོལ། > ཁང་གཞིས།
སོ་ནམ་ལོ་གསར་བྱུང་ཚུལ།
བོད་ཟླ་12པའི་ཚེས་1ཉིན་གཏོང་བའི་སོ་ནམ་ལོ་གསར་གྱི་བྱུང་ཚུལ་ཐད་བྱམས་པ་རྒྱལ་མཚན་ལགས་ནས་1984ལོའི《ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུ》ཞེས་པའི་དུས་དེབ་དང་པོར་《བོད་སྔ་རབས་ཀྱི་མཛད་ཆེན་དང་དུས་སྟོན་ཁག་གི་གཏམ་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་ལྟད་མོ》
དིང་གླིང་གི་གསང་བ།
བོད་ལྗོངས་ས་མཐོར་གཞས་དང་ཞབས་བྲོའི་རིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་སྟབས། གླུ་གར་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད། གླུ་གར་གྱི་རིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་དེ་ལྟར་ཡོད་སྟབས་རོལ་མོའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་
ཁང་དམར་གྱི་གནས་རྙིང་སྒོར་གཞས།
སྒོར་གཞས་ནི་གཙང་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་། ཁང་དམར་གྱི་གནས་རྙིང་སྒོར་གཞས་ལ་ཆ་བཞག་ན། དེར་ལོ་ངོ་1200ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཡོད། བཤད་སྲོལ་ལ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པར་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་ཁོང་གི་
སྡེ་དགེ་པར་ཁང་ཆོས་མཛོད་ཆེན་མོའི་པར་ཤིང་བརྐོ་འདེབས་ཀྱི་ལག་རྩལ་དར་ཚུལ།
ཐོག་མར་སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་རབས་བཅུ་པ་སངས་རྒྱས་བསྟན་པས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཤིང་ཕོ་སྤྲེལ་(1704)ལོར་ཤེར་ཕྱིན་བརྒྱད་སྟོང་པ་སུམ་ཕབ་པར་དུ་
དཀར་མཛེས་རྫོང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་མཁར་གྱི་གྲུབ་སྟོན།
སྤྱི་ཟླ9པའི་ཚེས16ཉིན། དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་ངག་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་པ་དང་རྫོགས་ལྡན་དུས་བཟང་མྱོང་རོལ་བྱེད་པ། ཀྲུང་གོ་གསར་པའི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་བ་ཞེས་པས་གཙོ་དོན་བྱས་པའི་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་མཁར་སྒོ་ཕྱེ་
ཕྱག་ཕྲེང་གི་བོད་ཁང་དཀར་པོ།
མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཕྱག་ཕྲེང་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཕྱག་ཕྲེང་ཁོངས་སུ་གནས་པའི་ཤོར་ཆུ་དང་དམར་ཆུ། བདེ་ཆུ་བཅས་ཀྱི་ངོགས་གཉིས་ཀྱི་བོད་ཁང་དཀར་པོ་ནི་ས་ལ་ཐོར་བའི་ཕྲེང་བ་དང་འདྲ་ལ།
བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བང་མཛོད་ཅེས་གྲགས་པའི། པར་ཁང་ཆོས་མཛོད་ཆེན་མོ་སྲིད་ན་བརྗིད།
དཔལ་ལྡན་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་སྟེ་དེང་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སྡེ་དགེ་རྫོང་ཞེས་པའི་སྲིད་གཞུང་གི
བོད་ཀྱི་ལྷ་རིས་སྒྱུ་རྩལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཐིག་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་བྱ་འགའ་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
བོད་ཀྱི་ལྷ་རིས་སྒྱུ་རྩལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཐིག་དེའང་རི་མོའི་ལུགས་གཞན་དང་མཐུན་པར་ཚེག་འགུལ་བསྐྱོད་ཀྱི་རྒྱུན་མཐུད་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཚེག་གི་སྣེ་མོ་
རོང་བྲག་གི་བོད་ཁང་།
སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རོང་བྲག་རྫོང་གི་མཁར་རྙིང་ནི་གནའ་ནས་སྐད་གྲགས་ཆེ། རོང་བྲག་བརྒྱ་གཅིག་གྲོང་ཚོའི་བོད་ཁང་དུ་བསྐྱོད་དུས། གསར་འགོད་པས་ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྡོད་ཁང་
རིག་གནས་སྣ་མང་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་གྲོང་མིའི་བོད་བཟོའི་སྡོད་ཁང་།
རྒྱལ་ལམ་318སྒྲོལ་ནས་ལམ་ཐག་སྤྱི་ལེ་27ཙམ་བསྐྱོད་ཚེ་མཛོ་སྒང་རྫོང་སྟོབས་འབར་ཤང་དུ་འབྱོར་གྱི་ཡོད། ཤང་དེ་ནི་བྲག་རི་གཡང་གཟར་ཁྲོད་གནས་ཤིང་། སྔོན་མ་ཆབ་མདོའི་ས་ཁོངས་སུ་སྐད་གྲགས་ཆོད་པའི་ཉེན་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ལམ་དུམ་ཞིག་རེད།
2019ལོར་མགོ་ལོག་པདྨའི་རྫ་ཆས་སམ་རྫ་ནག་འདི་ཉིད་གཟུགས་མེད་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ཀྱི་གྲས་སུ་ཚུད།
སྤྱིར་མགོ་ལོག་གི་མི་རྒྱུད་ནི་སྟོད་མངའ་རིས་སམ་ཞང་ཞུང་བོན་གྱི་མི་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པར་གྲགས་ཤིང་། རྫ་བཟོའི་ལག་རྒྱུན་ཡང་ལ་སྟོད་ཞང་བོད་བོན་གྱི་རིག་
ཁམས་ར་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
ཁམས་ར།“ཁམས་པའི་ཁྱིམ་གཞིས”ཀྱི་དོན་ཡིན་།མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དེ་མཚོ་སྔོན་ཤར་ལྷོ་རྒྱུད་གྱི་གཅན་ཚ་རྫོང་གི་ཁོངས་སུ་གནས་ཡོད་པ་དང་། བྱང་དུ་རྨ་ཆུ་དང“འཐེན་ཐུག་གི་ཕ་སར”གྲགས་པའི་དཔའ་ལུང་རྫོང་དང་ཉེ་ཞིང་།
ཨ་མདོའི་རོང་ཁུལ་གྱི་ཐབ་ཀ་དང་ཐབ་ལྷ་གླེང་བ།
དེ་ཡང་མིའི་རིགས་འཚོ་གནས་བྱེད་པར་ཁ་ཟས་དང་འབྲལ་ཐབས་མེད་ལ་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྡོད་གནས་གཏན་འཇགས་སུ་གྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས་ཐབ་ཀའི་སྒྲིག་བཟོ་དང་དེ་འབྲེལ་གྱི་རིག་གནས་ཐད་ནས་ཡང་ཅུང་གཏན་འཇགས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་
མི་རིགས་ཀྱི་ལག་ཤེས་བཟོ་རྩལ། ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་ལམ་བུ་གསར་པ།
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་གོ་འཇོ་རྫོང་གིས་རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་དོན་དངོས་ལ་གཞི་བཙུགས་ཏེ་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱིས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་ལ་སྤྱི་འདོམས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ས་གནས་ཀྱི་
འཛམ་གླིང་གི་ཟིན་ཐོ་བསྐྲུན་པའི་ཡུལ་ཤུལ་གྱི་ཚོན་མེད་ཐང་ཀ་དང་སྦྲ་ནག
འཛམ་གླིང་ཟིན་ཐོ་བདེན་དཔང་ར་སྤྲོད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཡུལ་དངོས་སུ་ཚད་ལེན་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པ་བརྒྱུད། རིང་ཚད་ལ་ལི་སྨི20000ཡོད་པའི་ཚོན་མེད་ཐང་ཀ་
ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱ་རིང་གི་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ།
འབྲུ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་དེ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སྡེ་དགེ་རྫོང་ནང་ཁོངས་སུ། “གངས་རིའི་འོག་གི་མཚར་སྡུག་བཀྲ་བའི་མུ་ཏིག”ཅེས་འབོད་པའི་སྡེ་དགེ་པར་ཁང་དུ། ད་ལྟའི་བར་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁྲི་32ཆ་ཚང་ཉར་
ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད།
ཐང་ག་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལས་ཁྱད་ཆོས་ལྷག་ཏུ་ལྡན་ཞིང་འཐུས་ཚབ་རང་བཞིན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག་ཡིན་པས། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་དང་རིག་གནས་པུས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ཁག་དང་
བོད་ཀྱི་ཤིང་བརྐོས་སྒྱུ་རྩལ།
བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་སུ། མཐའ་འདུལ་ཡང་འདུལ་གྱི་ལྷ་ཁང་ཕོན་ཆེན་བཞེངས་པའི་ཁྲོད། ད་ལྟ་གནས་པའི་ལྷ་ཁང་མང་པོར་བརྐོས་དཀྲོལ་གྱིས་བརྒྱན་པ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
སྨན་ལུགས་དང་། སྒར་ལུགས་ཞེས་པའི་ལྷ་བཟོའི་ལག་རྩལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བྱུང་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
སྤྱིར་བོད་ཀྱི་བཅའ་བཟོའི་སྐོར་གྱི་ལག་རྩལ་དེ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་གོང་ནས་འཕེལ་རྒྱས་གང་འཚམ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་ལྷ་སའི་ཆུ་གོང་གནའ་ཤུལ་དུ་སྤྲེལ་
འོ་ཇ་དཀར་ཁུ།
ཇ་དཀར་ཁུའམ་འོ་ཇ་བསྐོལ་ཐབས་ནི་ཇ་ནག་དཀྲུག་ནང་འོ་མ་བླུགས་ནས་བཏུང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ་མངར་ཆེ་ཞིང་ལུས་སྟོབས་གསོ། དཀྲུག་ཇའི་བསྐོལ་ཐབས་ནི་ཁོག་ལྟིར་རམ་མདོང་མོའི་ནང་དུ་ཇ་ཁུ་དང་མར།