གནས་མཆོག་ལྷ་སར་མཐུན་སྒྲིལ་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་། ཆོས་དབྱིངས་སྐྱིད་ཀྱིས་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་སྡུར་ལས་ཨང་དང་པོ་བླངས། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ཅུས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་རིག་ནུས་ཡིག་སྒྱུར་མཉེན་ཆས་ཁྱབ་སྤེལ་ཚོགས་འདུ་སྤོས་ལྡན་གྲོང་དུ་འཚོགས་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཞོ་ལེགས་ཀྱི་བོད་ཤོག བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེས་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་ཀྱིས་གནམ་ལོ་གསར་པ་བསུ་བ། ལྕགས་ལམ་སྡེ་ཁག་གིས་སྦྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཟས་རིགས་མངག་ཉོའི་ཞབས་ཞུ་རིམ་སྤོར་བྱས་ཏེ། མེ་འཁོར་མ་བསྐོར་གོང་གི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་མངག་ཉོ་བྱས་ཆོག་པ། ལྷ་སའི་ཚོགས་འདུ་གཉིས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པར་གྲོས་གཞི་106འབྱོར།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > དམངས་སྲོལ། > གཉེན་སྟོན།
གཉེན་སྟོན་དང་འབྲེལ་པའི་དར་བཤད་མེས་པོའི་ཞལ་རྒྱུན།
དེ་ཡང་ཡུལ་གངས་ཅན་པའི་གནའ་བོའི་ལུགས་སྲོལ་བཟང་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་སྟེ་གཉེན་སྟོན་སྐོར་ལས་དར་བཤད་བྱ་ཚུལ་ནི། དེ་རིང་ལྷ་ཉིན་དཀར་པོ་ལ། གནམ་ལ་གཟའ་སྐར་དང་ཚེས་གྲངས་བཟང༌། ས་ལ་འབྱུང་བ་ལྔ་བཞིའི་དུས་ཚོད་བཟང༌།
ཀླུ་ཆུའི་སྟོན་བཤད།
ཡ་་་་་་དེ་རིང་གི་ཉི་མ་བཟང་བོ། སྐར་མ་བཟང་བོ། བཀྲ་ཤིས་པའི་ཉི་མ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཉི་མ། བསམ་དོན་འགྲུབ་པའི་ཉི་མ།གནམ་ལ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད། ས་ལ་བཀྲ་ཤིས་པདྨ་འདབ་བརྒྱད། བོད་ལ་བཀྲ་ཤིས་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པའི་
ཁྱོད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གཉེན་སྲོལ་འདི་དག་ཤེས་སམ།
རྒྱལ་ཁབ་མི་འདྲ་བ་དང་ས་ཁུལ་མི་འདྲ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་རིག་གནས་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྐྲུན་ཡོད་ཅིང་། གཉེན་སྲོལ་ནི་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན། བོད་མི་རིགས་ནི་རང་ངོས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་
བོད་མིའི་ལམ་རྟགས་བརྩི་སྲོལ།
བོད་མིས་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང་། འགྲུལ་པ་ཕྱོགས་ཐོན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལམ་རྟགས་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད། དཔེར་ན། མནའ་མར་མག་པ་བསུ་བ་དང་། འགྲུལ་པ་ཕྱོགས་སུ་ཐོན་སྐབས་ལམ་དུ་མེ་ཤིང་ཁུར་བོ་འཁུར་ཡོང་མཁན་
གཙང་ཁུལ་འདྲེན་ཐང་ཡུལ་གྱི་ཤར་པའི་གཉེན་སྲོལ་སྐོར་ཅུང་ཙམ་གླེང་བ།
དེ་ཡང་ཤར་པ་ཞེས་པ་མི་རིགས་གང་དུ་གཏོགས་པ་དང་། མིང་ཇི་ལྟར་ཐོགས་པའི་སྐོར་ལ 《ཤར་པའི་ཆོས་འབྱུང་དང་མེས་རབས་བཞུགས་སོ་ཞེས་པ་ལས “གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་མིའི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ལ་ཤར་པ་ཞེས་མིང་ཐོགས” ①ཞེས་པ་དང་། ཡང་ན། “དེང་རི་ནས་ཡོང་སྟེ་དཀའ་ཚེགས་ཆེན་པོས་གངས་རི་བརྒལ་ནས་བལ་ཡུལ་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་མི་མེད་ལུང་སྟོང་སྦས་ཡུལ་ཁུམས་པའི་གནས་སུ་མི་ཆེན་གྲགས་པ་སོགས་གློ་བུར་དུ་ཡོང་སྟེ་གནས་པ་ལ་ཤར་པ་ཞེས་སམ།
འབྲོག་པའི་གཉེན་སྒྲིག
འབྲོག་མིའི་གཉེན་སྒྲིག་གི་འདུན་མའི་བྱ་བ་ནི་བུ་དང་བུ་མོ་སོ་སོའི་ཕ་མ་དང་གཉེན་ཚན་རྣམས་ཀྱིས་འཁུར་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག་ཅིང་། འབྲོག་ཡུལ་དུ་བུ་དང་བུ་མོ་དག་རང་མོས་ཀྱིས་གཉེན་འདུན་བྱས་པ་ནི་ཆེས་དཀོན་པ་ཡིན་ནོ། ། འབྲོག་ཡུལ་གྱི་མི་ཚང་ཆེ་ཆུང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རུང་། ནང་གི་བུ་རྒན་ཤོས་དེ་ལ་ཆུང་མ་བསུ་ཞིང་འབྲོག་གཞིས་ཀྱི་བདག་པོ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་།
ཁྱོ་མང་ཤུག་གཅིག་དང་ཤུག་མང་ཁྱོ་གཅིག་གི་སྐོར།
གནའ་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་ནི་བཙུན་མོ་བཞི་ལྔ་ཡོད་པ་ལས་བློན་པོ་དང་མི་སེར་དཀྱུས་མའི་ཁྲོད་དུ་ཆུང་མ་མང་པོ་ལེན་པའི་སྲོལ་མེད་པ་མ་ཡིན། འདི་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡིན་ཞེས་པ་ལས་དེ་ལྟར་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད་པས་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུའི་འོག་ཆུང་མ་ལེན་གྱི་ཡོད་དམ་སྙམ་ན་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་ཁྱིམ་ཐབས་ལ་ཡུན་རིང་ཕྲུ་གུ་མ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན་ཁྱིམ་གྱི་མི་རྒྱུད་མ་ཆད་པའི་ཆེད་དུ་ཁྱིམ་ཐབས་དེ་རང་གི་གཅུང་མོའམ་དེའི་སྤུན་མཆེད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆུང་མར་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་རེད།
གཅན་ཚའི་ཁང་སྟོན་དང་གཉེན་སྟོན།
དང་པོ་ཉིད་ནས་བོད་རང་ལ་སྟོན་མོ་མང་པོ་ཡོད་པ་བདེན་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་བོད་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་དངོས་དང་བོད་མི་རང་གི་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་སྟོན་མོ་ཤ་སྟག་ཡིན།གནའ་དང་པོ་བོད་མི་རང་གིས་ཁང་བ་གསར་བ་ཞིག་ལས་ཚར་རྗེས། གཟའ་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་ཡག་པའི་ཉིན་ཞིག་འདེམས་ནས་ཉིན་དེར་སྣོད་ཅ་ལག་སོགས་ཁང་བ་གསར་བ་ནང་དུ་འཇོག་པ་དང་།
མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀ་རྫོང་དཀར་བརྗིད་ཞང་སྐེ་གཞུང་ཚོ་བཞིའི་བུ་མོར་སྐྲ་ཕབ་པའི་སྲོལ།
མི་དར་མར་གྱུར་བའི་རྟགས་མཚན་ནམ་ལུགས་སྲོལ་གོ་རིམ་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་མི་རིགས་མང་ཆེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། དེང་སྐབས་ཀྱི་མི་རིགས་ལ་ལའི་ནང་དུ་ལུགས་སྲོལ་འདི་སྔར་བཞིན་མི་ཚེའི་བཞུད་ལམ་ཁྲོད་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་དམངས་སྲོལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དར་མའི་གུས་ལུགས་མཛད་སྒོ་ནི་ལོ་ན་གཞོན་པའི་མི་དེ་སྤྱི་ཚོགས་སུ་གོམ་ཁ་ཕྱོགས་པའི་ནུས་པ་དང་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ཆེད་འགྲོ་ལུགས་བསྒྲུབ་པའི་གུས་སྲོལ་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན།
སྨར་ཁམས་ཁུལ་གྱི་གཉེན་སྟོན་གཏམ་གྱི་ཆུ་རྒྱུན་བཞུགས་སོ།
ཡ་རབས་ཀུན་སྤྱོད་ལྡན་པ་ཕ་ར་སྲས། བསོད་ནམས་དབང་འདུས་དཔོན་པོ་ཡོན་ཏན་འབུམ། མཛེས་ལྡན་བག་མ་རྣམ་པ་མེ་ཏོག་བཀྲ། ཡིད་གཞུངས་ཚུལ་ལྡན་བློ་གསལ་ཤེས་རྒྱ་ཆེ། བསྐལ་བཟང་ཡར་འགྲོའི་འཇིག་རྟེན་ཁྱིམ་ཐབ་བྱེད། མངའ་ཐང་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་སྒྲིག ལེགས་བཤད་ནོར་བུའི་བང་མཛོད་སྒོ་ཕྱེ་ནས། བག་སྟོན་གཏམ་བཤད་ཆུ་རྒྱུན་འབབ་དང་མཚུངས། དམངས་ཁྲོད་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་རྒྱ་མཚོ་བཞིན།
དར་དཀར་དྲི་མེད་ཀྱི་བཤད་པ།
དར་བཤད་ཉིན་མོ་བདེ་ལེགས་དང༌། འོ་ན་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག །ནམ་མཁའ་སྔོན་པོ་གཡུ་ལས་གྲུབ་པའི་གཡུ་འོད་མདངས་ལྡན་གདུགས་ལྟར་ཕུབ་པའི་མར་ཞབས། ས་གཞི་སེར་པོ་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་གསེར་འོད་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་གདན་དུ་བཏིངས་པའི་ཡང་སྟེང༌། བར་ལ་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྟགས་དང་རྫས་བརྒྱད་ཉི་ཟེར་འོད་མདངས་འཇའ་ཚོན་བཀྲ་བའི་གནས་འདི་རུ། གནམ་ལ་གཟའ་སྐར་གྱི་འཕྲོད་སྦྱོར་བཟང༌།
བོད་ཀྱི་གཉེན་སྒྲིག་སྐབས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་གཡང་འབོད།
གཉེན་སྒྲིག་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་མི་ཚེ་གཅིག་ཆོ་སྒྲུབ་ཀྱི་ནང་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ་འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་སོ་སོར་གཉེན་སྒྲིག་པའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ཤིན་ཏུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་གཉེན་སྒྲིག་སྲོལ་འདི་ལ་ཡང་གཞན་དང་མི་མཚུངས་པའི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་མང་དག་ཅིག་མཆིས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་མནའ་མ་བསུ་སྐྱེལ་གྱི་སྐབས་སུ་གཡང་འབོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་འདི་ནི་ངེས་དོན་གྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་རེད།
བོད་ཀྱི་གཉེན་སྟོན་མཚོན་རྟགས།
འདབ་མ་བཞི། ཆོས། ནོར། འདོད། ཐར་ཏེ་ཕུན་ཚོགས་སྡེ་བཞི་མཚོན་པ་དང་། དབུས་སུ་ནོར་བུ་གསུམ། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་རྣམ་ཀུན་གཙུག་ཏུ་བཀུར་བའི་མཆོག་གསུམ་མཚོན། ནོར་བུ་དགའ་འཁྱིལ་གྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་པ་ནི། རང་ཉིད་མཆོག་གསུམ་དང་ལས་འབྲས་ལས་ཡ་མ་བྲལ་ན་འཕྲལ་ཡུན་གཏན་གྱི་བདེ་བ་འཐོབ་པར་མཚོན། ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ལ། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་དགོས
སྟོད་མངའ་རིས་ཁུལ་གྱི་གཉེན་སྲོལ།
སྟོད་མངའ་རིས་ཞེས་པའི་ཡུལ་གྲུ་དེར་གནའ་བོའི་དུས་སུ་དཔལ་ཡོན་ཤིན་ཏུ་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་དབང་གིས་དེང་སྐབས་གནའ་ཤུལ་གྱི་རིགས་མཇལ་རྒྱུ་མང་བའི་ཁར། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་ས་བབ་ཀྱི་དབངགིས་ཡུལ་གྲུ་གཞན་དང་འགྲོ་འོང་བྱ་རྒྱུ་ཉུང་བར་བརྟེན་དེ་གའི་གཉེན་སྒྲིག་གི་ཡུལ་སྲོལ་ཡང་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད།
༄༅།།གཉེན་གྱི་བཤད་པ།
༄༅།།བོད་ཀྱི་གཉེན་སྒྲིག་སྐོར་གྱི་འཛེམ་བྱ།
ཀླུ་ཆུའི་སྟོན་བཤད།
ཅོ་ནེ་ཆོས་དཔལ་ཞིང་གི་དམངས་སྲོལ་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་སྲོལ་རགས་ཙམ་བརྗོད་པ།
གླིང་སྒྲུང་ཁྲོད་ཀྱི་གཉེན་སྲོལ་ལ་དཔྱད་པ།
བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་ལས་དུས་ཆེན་གྱི་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།