ཁྲུང་ཆིང་གྲོང་ཁྱེར་ཝན་ཀྲོའུ་ཁུལ་འབྲི་ཆུའི་ཟམ་ཆེན་གཉིས་པའི་སྟེང་བགྲོད་པའི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ཞིག་འབྲི་ཆུའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ། མཚོ་སྔོན་གོར་མོ་གྲོང་ཁྱེར་འབྲི་ཆུའི་ཆུ་འགོ་གྲོང་ཚོར་ཕར་རོགས་ཚུར་གཅེས་ཀྱིས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ། དཔལ་དགེའི་ཆུ་བསྐྱིལ་མཚེའུའི་འཕྲིན་གསར། འབྲི་ཆུའི་འགག་འཁྱིལ་མཚེའུ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་རྒྱུན་རྣམ་སླར་གསོ་བྱུང་བ་དང་རོགས་སྐྱོབ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ། གནས་མཆོག་ལྷ་སར་མཐུན་སྒྲིལ་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་། ཆོས་དབྱིངས་སྐྱིད་ཀྱིས་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་སྡུར་ལས་ཨང་དང་པོ་བླངས། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ཅུས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་རིག་ནུས་ཡིག་སྒྱུར་མཉེན་ཆས་ཁྱབ་སྤེལ་ཚོགས་འདུ་སྤོས་ལྡན་གྲོང་དུ་འཚོགས་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > དམངས་སྲོལ། > དུས་ཆེན།
འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསངས་ནི་སུ་ཞིག་སྲོལ་གཏོད་གནང་པ་རེད།
རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ས་འབྲུག་སྤྱི་ལོ༡༣༢༨ལོར་ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེས་བོད་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་སོག་ཆུ་ཁར་ལྕགས་ཟམ་འཛུགས་སྐབས། འཛམ་བུ་གླིང་གི་གཞི་བདག་རྣམས་ལ་འཕྲིན་བཅོལ་གྱི་ཆེད་དུ་བརྩམས་པའི་བསངས་དཔེ་ཞིག་གི་མིང་ཡིན།
བོད་མིས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལོ་གསར་རོལ་སྟངས།
བོད་ཟླ་དང་བོའི་ཚེས་གཅིག་ནས་ཚེས་ལྔ་ཡི་བར་དུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་གྱོན་ཆས་གཟབ་མཆོར་གང་ཡོད་མནབས་ཏེ་བླ་མ་ལོ་གསར་དང་རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར་རིམ་བཞིན་གཏོང་
རེབ་གོང་བློན་ཆོས་ས་ཁུལ་གྱི་བཅུ་བའི་ལྔ་མཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་དམངས་སྲོལ་སྐོར་བརྗོད་པ།
སྤྱིར་བཅུ་བའི་ལྔ་མཆོད་ཞེས་པ་ནི་སྤྱི་ལོ༡༤༡༩ལོ་སྟེ་ས་ཕག་ལོའི་བོད་ཟླ་བཅུ་བའི་ཚེས་ཉེར་ལྔའི་ཉིན་རྗེ་ཙོམ་ཁ་བ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་
བོད་ཀྱི་རླུང་དར་སྐོར་ཅུང་ཟད་གླེང་བ།
རླུང་དར་འཕྱར་བ་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་སུ་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་གདོད་མའི་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་རྣམས་གནས་པའི་རི་མགོ་མཐོ་ས་དང་། ཤིང་ནགས། མཚོ་དང་མཚེའུ། ཆུ་བོ་སོགས་ལ་དར་ཚོན་སྣ་ལྔའམ། ཁ་
བོད་ཀྱི་མདའི་རིག་གནས།
མདའ་གཞུ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་དུས་སྐབས་ནི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་དང་བོད་སིལ་བུར་ཐོར་བའི་རྗེས་སུ་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ། ལོ་ངམ་རྟ་རྫིས་གྲི་གུམ་བཙན་པོར་མདའ་འཕངས་ཏེ་བཀུམ་པ་དང་། རྩལ་པོ་ཆེ་མི་བདུན་བྱུང་བའི་སྐབས་དབས་རྒོད་
བོད་ཀྱི་གླུ་གཞས་སྒྲ་སྦྱོང་སྐོར་གྱི་དབྱངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རགས་ཙམ་བརྗོད་པ།
བོད་འདིར་གནའ་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་མཁས་དབང་ཡབ་མེས་གོང་མ་རིམ་བྱོན་ནས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་མཛད་དེ་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ལུགས་
རེབ་གོང་ཐེ་བུའི་ཀླུ་རོལ་སྐོར་མདོར་གླེང་།
རེབ་གོང་རིག་པ་འབྱུང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ནི་གནའ་བོའི་དུས་ནས་བཟུང་བོད་མི་རིགས་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་རྨང་མཐུག་ཅིང་། རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གྲགས་པ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་གཡོ་བའི་ཡུལ་གྲུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།
བོད་ཀྱི་དམངས་གཞས་ཀྱི་གཞས་ཚིག་སྐོར་ལམ་ཙམ་གླེང་བ།
བཅུ་ཕྲག་ནོར་བུས་གཏམས་པའི་ཡུལ་ཁ་བའི་ལྗོངས་ཀྱི་མི་དམངས་རྣམས་ནི་ལས་ལ་བརྩོན་ཞིང་། དཔའ་ངར་ཆེ་བ། ཤེས་རིག་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཡུན་རིང་མོ་ནས་གླུ་གར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས། རྒྱུན་རིང་
བོད་ཀྱི་ལོ་སར་གྱི་བྱུང་འཕེལ་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
ལོ་སར་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། དམངས་སྲོལ་རིག་པའི་ནང་དོན་ཆེས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་དང་། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་ཀྱི་བང་མཛོད་ཅིག་ཏུ་བལྟ་ཆོག དེ་ཡང་དམངས་སྲོལ་
བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྟོད་གཞས།
བོད་མི་རིགས་ནི་མཛའ་བརྩེ་དང་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེས་ཟབ་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། རྒན་གཞོན་ཕོ་མོ་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་གླུ་གར་ལ་དགའ་བ་མ་ཟད། དུས་རྒྱུན་གྱི་དགའ་སྟོན་ཁྲོད། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གླུ་ལེན་པ་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བྲོ་
གླུ་སྐད་སྙན་མོ་ངག་ལ་གྱེར་བའི་རྩྭ་ཐང་གི་གེ་སར་སྒྲུང་བ།
མི་ལོ་༤༠ལ་སོན་པའི་ཚེ་རིང་དགྲ་འདུལ་ནི་ད་ལྟ་ནད་གདོན་གྱིས་འཇབ་རྒོལ་ལས་ཐར་མ་ཐག་ཡིན་པ་དང་། ལོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་དང་བསྡུར་ན་ཤ་རིད་ཅིང་ངོ་མདངས་ཀྱང་དེ་འདྲ་ལེགས་པོ་ཞིག་མིན། ཁོང་གི་སྒྲུང་བཤད་ཁང་ནི་མགྲོན་ཁང་
རྒྱལ་རོང་ས་ཁུལ་གྱི་དམངས་ཁྲོད་དུས་ཆེན།
སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་འབར་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་རོང་ས་ཁུལ་དུ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཞིག་དར་སྲོལ་ཆེ་ལ་བོད་སྐད་དུ་རི་འགོ་འཛོམས་མྱོས་དང་ཡང་ན་སྤྱི་བསང་དུས་ཆེན་ཟེར། དེང་སང་རྒྱ་སྐད་དུ་མེ་ཏོག་ལ་ལྟ་བའི་དུས་ཆེན་ཟེར། ལོ་གཅིག་གི་
བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གླུ་གཞས་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་ཐོག་མར་དཔྱད་པ།
ཉེ་ལམ་ལོ་ཤས་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གླུ་གཞས་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་དོ་སྣང་མཛད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གླུ་གཞས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཆོས་
ནང་མའི་རོལ་དབྱངས་ཡུལ་དུས་ནམ་ཞིག་ཏུ་བྱུང་མིན་སྐོར་དང་འབྲེལ་བའི་མཐའ་དཔྱོད།
ནང་མ་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ནང་ནས་སྐར་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་ན་ཟླ་བ་ལྟར་བསྔགས་པར་འོས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཤིང་
དཔྱད་གཏམ་གར་གྱི་སྙིང་པོ།
གར་འཁྲབ་པ་པོ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཐོག་མར་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གི་སྟངས་སྟབས་རྣམ་འགྱུར་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཤིང་། དམངས་ཁྲོད་དུ་ཡང་སྟོད་གཞས་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་སྟངས་སྟབས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་བྱང་ཆུབ་མིན་གྱི་ཚད་
རྒྱལ་ཕྱི་ནང་དུ་སྙན་གྲགས་ཁྱབ་པའི་གསེར་རྟའི་གེ་སར་ཟློས་གར།
1980ལོར་གསེར་རྟའི་རིག་གནས་ཀྱི་དཔྱིད་དཔལ་གསར་དུ་ཚེས་ཏེ་གེ་སར་རྣམ་ཐར་ཞེས་པའི་གེ་སར་སྒྲུང་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བསྒྱུར་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉིང་བཅུད་དང་གསར་གཏོད་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དྭངས་ཆ་འདྲེས་པའི་གར་སྟེགས་འཁྲབ་སྟོན་
ཁམས་མི་ཉག་ཡུལ་དུ་དར་བའི་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཨ་ཅེ་ལྷ་མོ།
བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ནི་མཐོ་སྒང་མི་རིགས་ཀྱི་གནའ་བོའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ནང་གི་ཕུལ་བྱུང་གི་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་འཁྲབ་གཞུང་ཡོད་ལ་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པའང་མཆིས་པ་མ་ཟད། མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་
རླུང་རྟའི་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་ལྔ་པོའི་སྐོར།
ཆོས་ཀྱི་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་ལྔའི་ཁམས་བཤད་པའི་ཚེ་འབྱུང་བ་ལྔ་ཞེས་པ་ནི་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའོ་ཞེས་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཆགས་ཡོད་པ་ལ་འབྱུང་བའི་ཁམས་དང་དེ་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་རྡུལ་ཕྲན་ཚོགས་པ་བཅས་ལ་“འབྱུང་བ”ཞེས་
བོད་ཀྱི་ལོ་གསར།
སྤྱིར་ལོ་གསར་ཞེས་པ་ནི་ལོ་སྔ་མ་རྫོགས་ནས་ལོ་རྗེས་མའི་འགོ་ཚུགས་པ་ལ་རང་རང་གི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ལྟར་བཟའ་མི་ལྷན་འཛོམས་བྱུང་ནས་ཟས་ཞིམ་ལ་རོལ་ཞིང་གོས་ལེགས་གྱོན་ཏེ་དགའ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། རྩིས་
སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་དགའ་ལྡན་སུམ་རྩེན་གླིང་གི་འཆམ་མོ།
བོད་ཟླ་11པའི་ཚེས་29ཉིན། སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་དགའ་ལྡན་སུམ་རྩེན་གླིང་གི་ལོ་གཅིག་དུས་གཅིག་གི་འཆམ་མོ་དེ་དུས་ཐོག་ཏུ་འཚོགས་པ་དང་། རང་ས་ཁུལ་ནང་གི་མི་རིགས་སོ་སོ་དང་ས་ཐག་རིང་ནས་ཡོང་བའི་གནས་མཇལ་བ་