གནས་མཆོག་ལྷ་སར་མཐུན་སྒྲིལ་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་། ཆོས་དབྱིངས་སྐྱིད་ཀྱིས་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་སྡུར་ལས་ཨང་དང་པོ་བླངས། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ཅུས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་རིག་ནུས་ཡིག་སྒྱུར་མཉེན་ཆས་ཁྱབ་སྤེལ་ཚོགས་འདུ་སྤོས་ལྡན་གྲོང་དུ་འཚོགས་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཞོ་ལེགས་ཀྱི་བོད་ཤོག བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེས་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་ཀྱིས་གནམ་ལོ་གསར་པ་བསུ་བ། ལྕགས་ལམ་སྡེ་ཁག་གིས་སྦྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཟས་རིགས་མངག་ཉོའི་ཞབས་ཞུ་རིམ་སྤོར་བྱས་ཏེ། མེ་འཁོར་མ་བསྐོར་གོང་གི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་མངག་ཉོ་བྱས་ཆོག་པ། ལྷ་སའི་ཚོགས་འདུ་གཉིས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པར་གྲོས་གཞི་106འབྱོར།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > དམངས་སྲོལ། > དུས་ཆེན།
བོད་ཀྱི་གླུ་གཞས་སྒྲ་སྦྱོང་སྐོར་གྱི་དབྱངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རགས་ཙམ་བརྗོད་པ།
བོད་འདིར་གནའ་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་མཁས་དབང་ཡབ་མེས་གོང་མ་རིམ་བྱོན་ནས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་མཛད་དེ་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ལུགས་
རེབ་གོང་ཐེ་བུའི་ཀླུ་རོལ་སྐོར་མདོར་གླེང་།
རེབ་གོང་རིག་པ་འབྱུང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ནི་གནའ་བོའི་དུས་ནས་བཟུང་བོད་མི་རིགས་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་རྨང་མཐུག་ཅིང་། རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གྲགས་པ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་གཡོ་བའི་ཡུལ་གྲུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།
བོད་ཀྱི་དམངས་གཞས་ཀྱི་གཞས་ཚིག་སྐོར་ལམ་ཙམ་གླེང་བ།
བཅུ་ཕྲག་ནོར་བུས་གཏམས་པའི་ཡུལ་ཁ་བའི་ལྗོངས་ཀྱི་མི་དམངས་རྣམས་ནི་ལས་ལ་བརྩོན་ཞིང་། དཔའ་ངར་ཆེ་བ། ཤེས་རིག་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཡུན་རིང་མོ་ནས་གླུ་གར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས། རྒྱུན་རིང་
བོད་ཀྱི་ལོ་སར་གྱི་བྱུང་འཕེལ་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
ལོ་སར་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། དམངས་སྲོལ་རིག་པའི་ནང་དོན་ཆེས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་དང་། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་ཀྱི་བང་མཛོད་ཅིག་ཏུ་བལྟ་ཆོག དེ་ཡང་དམངས་སྲོལ་
བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྟོད་གཞས།
བོད་མི་རིགས་ནི་མཛའ་བརྩེ་དང་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེས་ཟབ་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། རྒན་གཞོན་ཕོ་མོ་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་གླུ་གར་ལ་དགའ་བ་མ་ཟད། དུས་རྒྱུན་གྱི་དགའ་སྟོན་ཁྲོད། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གླུ་ལེན་པ་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བྲོ་
གླུ་སྐད་སྙན་མོ་ངག་ལ་གྱེར་བའི་རྩྭ་ཐང་གི་གེ་སར་སྒྲུང་བ།
མི་ལོ་༤༠ལ་སོན་པའི་ཚེ་རིང་དགྲ་འདུལ་ནི་ད་ལྟ་ནད་གདོན་གྱིས་འཇབ་རྒོལ་ལས་ཐར་མ་ཐག་ཡིན་པ་དང་། ལོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་དང་བསྡུར་ན་ཤ་རིད་ཅིང་ངོ་མདངས་ཀྱང་དེ་འདྲ་ལེགས་པོ་ཞིག་མིན། ཁོང་གི་སྒྲུང་བཤད་ཁང་ནི་མགྲོན་ཁང་
རྒྱལ་རོང་ས་ཁུལ་གྱི་དམངས་ཁྲོད་དུས་ཆེན།
སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་འབར་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་རོང་ས་ཁུལ་དུ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཞིག་དར་སྲོལ་ཆེ་ལ་བོད་སྐད་དུ་རི་འགོ་འཛོམས་མྱོས་དང་ཡང་ན་སྤྱི་བསང་དུས་ཆེན་ཟེར། དེང་སང་རྒྱ་སྐད་དུ་མེ་ཏོག་ལ་ལྟ་བའི་དུས་ཆེན་ཟེར། ལོ་གཅིག་གི་
བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གླུ་གཞས་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་ཐོག་མར་དཔྱད་པ།
ཉེ་ལམ་ལོ་ཤས་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གླུ་གཞས་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་དོ་སྣང་མཛད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་གླུ་གཞས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཆོས་
ནང་མའི་རོལ་དབྱངས་ཡུལ་དུས་ནམ་ཞིག་ཏུ་བྱུང་མིན་སྐོར་དང་འབྲེལ་བའི་མཐའ་དཔྱོད།
ནང་མ་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ནང་ནས་སྐར་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་ན་ཟླ་བ་ལྟར་བསྔགས་པར་འོས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཤིང་
དཔྱད་གཏམ་གར་གྱི་སྙིང་པོ།
གར་འཁྲབ་པ་པོ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཐོག་མར་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གི་སྟངས་སྟབས་རྣམ་འགྱུར་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཤིང་། དམངས་ཁྲོད་དུ་ཡང་སྟོད་གཞས་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་སྟངས་སྟབས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་བྱང་ཆུབ་མིན་གྱི་ཚད་
རྒྱལ་ཕྱི་ནང་དུ་སྙན་གྲགས་ཁྱབ་པའི་གསེར་རྟའི་གེ་སར་ཟློས་གར།
1980ལོར་གསེར་རྟའི་རིག་གནས་ཀྱི་དཔྱིད་དཔལ་གསར་དུ་ཚེས་ཏེ་གེ་སར་རྣམ་ཐར་ཞེས་པའི་གེ་སར་སྒྲུང་འཁྲབ་གཞུང་དུ་བསྒྱུར་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉིང་བཅུད་དང་གསར་གཏོད་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དྭངས་ཆ་འདྲེས་པའི་གར་སྟེགས་འཁྲབ་སྟོན་
ཁམས་མི་ཉག་ཡུལ་དུ་དར་བའི་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཨ་ཅེ་ལྷ་མོ།
བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ནི་མཐོ་སྒང་མི་རིགས་ཀྱི་གནའ་བོའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ནང་གི་ཕུལ་བྱུང་གི་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་འཁྲབ་གཞུང་ཡོད་ལ་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པའང་མཆིས་པ་མ་ཟད། མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་
རླུང་རྟའི་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་ལྔ་པོའི་སྐོར།
ཆོས་ཀྱི་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་ལྔའི་ཁམས་བཤད་པའི་ཚེ་འབྱུང་བ་ལྔ་ཞེས་པ་ནི་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའོ་ཞེས་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཆགས་ཡོད་པ་ལ་འབྱུང་བའི་ཁམས་དང་དེ་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་རྡུལ་ཕྲན་ཚོགས་པ་བཅས་ལ་“འབྱུང་བ”ཞེས་
བོད་ཀྱི་ལོ་གསར།
སྤྱིར་ལོ་གསར་ཞེས་པ་ནི་ལོ་སྔ་མ་རྫོགས་ནས་ལོ་རྗེས་མའི་འགོ་ཚུགས་པ་ལ་རང་རང་གི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་ལྟར་བཟའ་མི་ལྷན་འཛོམས་བྱུང་ནས་ཟས་ཞིམ་ལ་རོལ་ཞིང་གོས་ལེགས་གྱོན་ཏེ་དགའ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། རྩིས་
སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་དགའ་ལྡན་སུམ་རྩེན་གླིང་གི་འཆམ་མོ།
བོད་ཟླ་11པའི་ཚེས་29ཉིན། སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་དགའ་ལྡན་སུམ་རྩེན་གླིང་གི་ལོ་གཅིག་དུས་གཅིག་གི་འཆམ་མོ་དེ་དུས་ཐོག་ཏུ་འཚོགས་པ་དང་། རང་ས་ཁུལ་ནང་གི་མི་རིགས་སོ་སོ་དང་ས་ཐག་རིང་ནས་ཡོང་བའི་གནས་མཇལ་བ་
དམངས་ཁྲོད་རིག་པའི་ཆུ་རྒྱུན་གཙང་མ་ཡིས། ། ཡུལ་འདིའི་སྣོད་བཅུད་ཟུང་གི་ཚེ་སྲོག་འཚོ། །
གླུ་གར་རིག་གནས་ནི་རྫ་ཆུ་ཁའི་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་འབྲོག་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྒྱུ་རྩལ་རིག་གནས་ཀྱི་
ཕ་ཡུལ་གྱི་ལོ་སར་སྟངས་ལ་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
དེ་ཡང་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ན་སྟོད་དུ་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང་བར་ན་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་ན་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་སོགས་ཆགས་པའི་གནས་ན་རིགས་དང་རྣམ་པ་མི་མཚུངས་པའི་གོམས་སྲོལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་དེ། ལྷག་པར་
སེ་ར་ཕུར་མཇལ་དུས་ཆེན།
སེ་ར་ཕུར་མཇལ་དུས་ཆེན་ནི་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་གྲྭ་ས་ཆེན་པོ་སེ་ར་དགོན་པའི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཡོད་པའི་རྟེན་རྫས་འགངས་ཆེན་དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུའི་ཕུར་བ་ལ་ལོ་རེ་རེའི་བོད་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་བདུན་ཉིན་མཆོད་མཇལ་བྱེད་པའི་
རེབ་གོང་ཐེ་བུ་སྡེ་པའི་ཀླུ་རོལ་གྱི་སྐོར་མདོ་ཙམ་གླེང་བ།
རེབ་གོང་རིག་པ་འབྱུང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ནི་གནའ་བོའི་དུས་ནས་བཟུང་བོད་མི་རིགས་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་རྨང་མཐུག་ཅིང་། རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གྲགས་པ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་གཡོ་བའི་ཡུལ་གྲུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་“དྲུག་པའི་ཀླུ་རོལ་”ཞེས་པའི་དམངས་སྲོལ་འདི་ལ་ཡུལ་འདིའི་བོད་རིགས་མང་ཚོགས་རྒན་གཞོན་དར་གསུམ་ཀུན་གྱིས་དགའ་བསུ་དང་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཅིང་།
ས་ག་ཟླ་བའི་དུས་ཆེན།
ད་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་༥བའི་ཚེས༢༡ཉིན་ནི་བོད་ལུགས་ཀྱི་ཟླ་བ་༤བའི་ཚེས༡ཉིན་ཏེ་ས་ག་ཟླ་བ་ཡིན། ཟླ་བ་འདི་ནི་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་མེད་ལུམ་བྷིའི་ཚལ་དུ་སྐུ་བལྟམས་དང་། བར་དུ་སངས་རྒྱས་པ། མཐའ་མར་ཟག་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཛད་པ་བསྟན་པ་བཅས་གསུམ་འཛོམས་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡིན། ཚེས་གཅིག་ཉིན་ནས་བཟུང་ལྷ་ས་གཙོ་བྱས་པའི་བོད་ཁམས་ཡོངས་ཀྱི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་འབུལ་རྒྱས་བཤམས་གནང་བ་དང་།