ཁྲོན་བོད་ལྕགས་ལམ་ལྷ་ས་ནས་ཉིང་ཁྲི་བར་གྱི་ལམ་བུའི་བསམ་གྲུབ་གླིང་ཕུག་ལམ་ཤར་བགྲོད་ཐུབ་པ། ཧྥ་རན་སེའི་ཙུང་ཐུང་མཱ་ཁེ་ལུང་གིས་དེ་རིང་ནས་བཟུང་རང་རྒྱལ་ལ་རྒྱལ་དོན་འཚམས་འདྲི་བྱེད་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་བགྲོ་གླེང་འཛིན་གྲྭ་སློབ་འགོ་ཚུགས་པ། བོད་སྐྱོད་འབུམ་རམས་པའི་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པས་མུ་མཐུད་རིག་སྟོབས་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལོ་ཆུང་གི་ཚན་རིག་ལས་དོན་ཁང་ཐོག་མ་ལྷ་སར་བཙུགས་པ། བོད་ཀྱིས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་རྣམ་གྲངས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གསར་དུ་བསྣན་པ། ཞིང་ལས་དངུལ་ཁང་བོད་ལྗོངས་ཡན་ལག་དངུལ་ཁང་གིས“ངོ་རིས་བཤེར་ནས་དངུལ་ལེན་པའི”བྱེད་ནུས་བཏོན་པ། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་ཞིབ་རུ་ཁག་ཨང་དྲུག་པས་བོད་ལྗོངས་ལ་གྱོད་དོན་༡༧བརྒྱུད་སྤྱོད་བྱས། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་སྡོད་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྒྲིག་ལ་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐོབ་པ། བོད་ཡིག་དཔེ་མཛོད་ཀྱི་གཞི་གྲངས་ལྟེ་གནས་དབུ་བརྙེས་པའི་མཛད་སྒོ་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་སུ་སྤེལ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > གསར་འགྱུར། > བོད་ཁུལ་གསར་འགྱུར།
རང་རྒྱལ་གྱིས2020ལོའི་བར་དུ་གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་དངོས་སུ་འཛུགས་རྒྱུ་གསལ་འབེབས་བྱས་པ།
ཟླ1པོའི་ཚེས17ཉིན། རྒྱལ་ཁབ་འཕེལ་རྒྱས་བཅོས་སྒྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་དྲ་ཚུགས་ལས་ཚེས17ཉིན《གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་གི་སྤྱིའི་འཆར་འགོད》།
བླ་བྲང་དགོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཁྲི་2ལྷག་གློག་རྡུལ་ཅན་དུ་བསྒྱུར།
ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་རྩོམ་སྒྱུར་ལྟེ་གནས་ཀྱི་འགན་འཁུར་བས་ཉིན་ཤས་གོང་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་པར། ལྟེ་གནས་དེས་2014ལོའི་ཟླ་9པ་ནས་བཟུང་བླ་བྲང་དགོན་གྱི་བོད་ཡིག་གི་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་ཉར
《མཚོ་སྔོན་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག》(བོད་ཡིག)གསར་དུ་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད་པའི་མཛད་སྒོ་དང“བོད་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཞབས་ཞུའི་གླེང་སྟེགས”མཚོ་སྔོན་ཟི་ལིང་དུ་བསྡུས།
2018ལོའི་ཟླ1པོའི་ཚེས17ཉིན《མཚོ་སྔོན་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག》(བོད་ཡིག)གསར་དུ་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད་པའི་མཛད་སྒོ་དང“བོད་ཁུལ་
སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་དགའ་ལྡན་སུམ་རྩེན་གླིང་གི་འཆམ་མོ།
བོད་ཟླ11པའི་ཚེས29ཉིན་ཡུན་ནན་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་དགའ་ལྡན་སུམ་རྩེན་གླིང་གི་ལོ་གཅིག་དུས་གཅིག་གི་འཆམ་མོ་འཚོགས་པ་དང་། ཡུན་ནན་གྱི་མི་རིགས་སོ་སོ་དང་ས་ཐག་རིང་ནས་ཡོང་བའི་གནས་མཇལ་བ་རྣམས་ཞོགས་པར་སུམ་རྩེན་གླིང་འདུ་ཁང་མདུན་དུ་རྡོ་གཅལ་ཐོག་བསྒུགས་ཡོད་པ་རེད།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཞིང་འབྲོག་པ་ཏང་ཡོན་གྱི་དགུན་དཔྱིད་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ལས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་པ།
ཏང་གི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་ནན་ཏན་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཨུད་ཀྱི་སྤྱིའི་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར། ཉིན་ཤས་གོང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཨུད་རྩ་འཛུགས་པུའུ
མ་འོངས་བདེ་སྐྱིད་འཚོ་བར་སྔར་ལས་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་ཁེངས་སོང་།
དགུན་ཨ་རང་ད་རང་གི་མཚོ་བོད་ས་མཐོར་རི་བོ་གངས་ཀྱིས་བཀླུབས་པ་དང་འབྲོག་རའི་མཐའ་འཁོར་དུ་འཇམ་ཐིང་ངེར་གནས། ཡིན་ནའང་ཆུ་སྐྱ་སྣོད་བཅུད་འབྲོག་ལས་མཉམ་ལས་ཁང་དུ་མི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཤིང་། འབྲོག་པ་ཚོས་མི་
“ཀྲུང་གུང་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་ལས་དུས་རབས་གསར་པའི་བོད་ལྗོངས་གསར་པར་བལྟ་བ”ཞེས་པའི་བཞུགས་མོལ་བྱེད་སྒོ་བལ་བོ་ནས་སྤེལ།
འདི་ག་དྲ་བར་གནས་ཚུལ་འབྱོར་གསལ། ཉེ་ཆར“ཀྲུང་གུང་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་ལས་དུས་རབས་གསར་པའི་བོད་ལྗོངས་གསར་པར་བལྟ་བ་དང་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དང་བལ་བོའི་རིག་གནས་སྤེལ་རེས”བཞུགས་མོལ་བྱེད་སྒོ་བལ་བོའི་རྒྱལ་ས་ཀ་ཏ་མན་རྡུར་འཚོགས་པ་རེད།
རྫ་ཆུའི་ཆུ་འགོ་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་གསའ་ཡི་རང་བྱུང་ཉམས་ལེན་ཁུལ་ཡག་ཤོས་སུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད།
2017ལོར་རྫ་ཆུའི་ཆུ་འགོའི་གླིང་དུ་གསའ་ཡི་རང་བྱུང་ཉམས་ལེན་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་སྤེལ་བ་ནས་བཟུང་། འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་ཁག་ནས་ཡོང་བའི་རང་བྱུང་ཉམས
སྨར་ཁམས་ཐུག་པ།
སྨར་ཁམས་ནི་བོད་དུ་སྐྱོད་རྗེས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་རྫོང་དང་པོ་རེད། བཤད་རྒྱུན་ལྟར་ན། སྨར་ཁམས་དུ་འགྲོ་མཁན་ཡོད་དོ་ཅོག་གིས་སྨར་ཁམས་ཐུག་པ་ཕོ་བ་རྒྱགས་ཚད་ཅིག་ཟས་པ་ཡིན་ན། ད་གཟོད་སྨར་ཁམས་ལ་ཕྱིན་པར་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད་ལ། སྨར་ཁམས་དུ་འབྱོར་རྗེས་ཡུལ་དེ་གའི་གོམས་སྲོལ་བསྟུན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སྨར་ཁམས་ཐུག་པར་བཤད་སྲོལ་གཉིས་ཡོད་དེ།
《གནས་མཆོག་ཤམ་བྷ་ལ་》ཞེས་པ་ཚེས་22ཉིན་ཀྲུང་དབྱང་བརྙན་འཕྲིན་ནས་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པ།
མཚེའུ་དང་གངས་རི། གདོད་མའི་ནགས་ཚལ། རི་གྲོང་གི་འཚོ་བ། བོད་ལུགས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་ཚང་མ་གཅིག་ཏུ་སྣང་ཡོད་པ་ལས།མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཁྲོན་བོད་གཞུང་ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ཡུལ་ལྗོངས་ལས་བརྗེད་མེད་ཀྱི་དྲན་
ཀྲུང་ཧྭའི་ཆུ་མཛོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་ཐད་ད་ལོར་མ་དངུལ་དུང་ཕྱུར༧གཏོང་འཆར་ཡོད་པ།
གསར་འགོད་པས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྣོད་བཅུད་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ༢༠༡༧ལོར་གཙང་གསུམ་ཆུ་འགོའི་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོབ་དང་
མཚོ་སྔོན་གྱིས་ལོ་གཅིག་རིང་ཤིང་འཛུགས་ནགས་བཟོ་མུའུ་ཁྲི་400བྱས་ནས་སྣོད་བཅུད་སྲུང་ཡོལ་བརྟན་དུ་བཏང་བ།
མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་བྱང་ཤར་རྒྱུད་དུ་གནས་པའི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ནི་འབྲི་ཆུ་དང་། རྨ་ཆུ། རྫ་ཆུ་བཅས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པ་མ་ཟད། “ཀྲུང་ཧྭའི་ཆུ་གསོག་མཐོ་ལྕོག”ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད། ས་ཁུལ་དེའི་སྔོ་ཁེབས་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོང་ལས་གཙང་གསུམ་རྒྱུག་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད།
བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་དཔེ་རྙིང་ཡོངས་ཁྱབ་ཞིབ་བཤེར་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དེབ་བཀྲམ་པ།
གསར་འགོད་པས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟེ་གནས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱས་པར། 《གངས་ལྗོངས་གནའ་དཔེའི་གཏེར་མཛོད་ཀྱི་དེབ་2པ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཆེའི་དཔེ་རྙིང་དཀར་ཆག་ཁག་བཞི་པ་དང་པར་རིས》སོགས་བོད་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་ཡོངས་ཁྱབ་ཞིབ་བཤེར་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་དེབ་དྲུག་ཉིན་ཤས་གོང་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དངོས་སུ་བཀྲམ་པ་རེད།
མཚོ་སྔོན་དུ་ཡོངས་ཁྱབ་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་རིག་ནུས་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་མ་ལག་ཚོད་ལྟའི་ངང་སྤྱོད་འགོ་ཚུགས་པ།
ཉེ་ཆར། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་སྤྱི་ཐིང་གིས་ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཀྲོའུ་དང་རྫོང་གི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་སྒྲུབ་གཉེར་སྒྲིག་གཞིར་ས་གནས་ས་
ཀན་ལྷོ་ཁུལ་གྱིས་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་སྲུང་ཚུལ་མགྱོགས་སུ་བཏང་བ།
གེ་སར་སྒྲུང་པའི་བབས་སྒྲུང་གི་རིགས་མེད་པར་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་ལ། ད་ལྟ་ཡོད་མཁན་ནི་བསླབ་སྒྲུང་གི་རིགས་སུ་གྱུར་ཡོད། སྒྲུང་ཁ་ཤས་ནི་མི་མེད་སྒྲུང་
དཔལ་ཡུལ་རྫོང་ཁོ་ནར་ཡོད་པའི་མཛུབ་མོས་འཁྲབ་པའི་སྐོར་བྲོ།
2017ལོའི་ཟླ་12པའི་ཚེས་22ཉིན། དཔལ་ཡུལ་རྫོང་གྲོང་དུ་ཉི་འོད་ཕྱོགས་བཞིར་འཕྲོ། རྫོང་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་པའི་“ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་པའི་རྗེས་”
ས་མཐོའི་མཁའ་ལམ་གྱི་འཕྲིན་སྐྱེལ་བ། —— “བགྲེས་སོང་ཀེ་ལགས”དང་ཁོང་གི་གྲོང་གསེབ་སྦྲག་སྐྱེལ་ལམ་བུ།
“ཁྱེད་རང་གིས་དམག་འཐབ་གྱོན་གོས་གཅིག་ལས་མི་གྱོན་པ་གང་ཡིན་ནམ། མགྱོགས་པོ་ལོག་ནས་ལྭ་རིང་ཞིག་གྱོན་ཤོག”ཅེས་དྲོད་ཚད་ཀླད་ཀོར་འོག
གཟི་ཚ་སྡེ་དགུའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱིས་ཁུལ་ཕྱེ་ནས་རིམ་གྱིས་སྒོ་མོ་འབྱེད་རྒྱུ་དང་སྤ་སེའི་རིན་གོང་དམའ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པ།
ཟླ་1ཚེས་7ཉིན། གཟི་ཚ་སྡེ་དགུའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱིས་ཁུལ་དང་དུས་མཚམས་ཕྱེ་ནས་རིམ་གྱིས་སྒོ་མོ་འབྱེད་རྒྱུ་མ་ཟད། སྤ་སེའི་རིན་གོང་ཡང་དམའ་རུ་བཏང་སྟེ
མཚོ་སྔོན་གྱི་གྲོང་གསེབ་གློག་དྲས་གློག་གཏོང་ཚད་99.70%ཟིན་པ།
མཚོ་སྔོན་གྱི་གྲོང་གསེབ་གློག་དྲའི་ས་ཚིགས་མང་ཞིང་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བས་ཁྱབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་ཁྲི་68.4ཟིན་ནས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་95%ཟིན་ཡོད།
མཚོ་ནུབ་སོག་རིགས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱིས་ནུས་ཡོད་སྒོས་ཞིང་བ་ཞོར་ལས་པའི་གླ་ཕོགས་དུས་འགྱངས་ཆད་ལུས་བྱས་པའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བཟང་བོ་བྱས།
མཚོ་ནུབ་སོག་རིགས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱིས་ངལ་རྩོལ་འགན་སྲུང་ལྟ་སྐུལ་བྱ་བ་གཞི་རིམ་དུ་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང་རྒྱ་ཆེའི