ཧྥ་རན་སེའི་ཙུང་ཐུང་མཱ་ཁེ་ལུང་གིས་དེ་རིང་ནས་བཟུང་རང་རྒྱལ་ལ་རྒྱལ་དོན་འཚམས་འདྲི་བྱེད་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་བགྲོ་གླེང་འཛིན་གྲྭ་སློབ་འགོ་ཚུགས་པ། བོད་སྐྱོད་འབུམ་རམས་པའི་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པས་མུ་མཐུད་རིག་སྟོབས་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལོ་ཆུང་གི་ཚན་རིག་ལས་དོན་ཁང་ཐོག་མ་ལྷ་སར་བཙུགས་པ། བོད་ཀྱིས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་རྣམ་གྲངས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གསར་དུ་བསྣན་པ། ཞིང་ལས་དངུལ་ཁང་བོད་ལྗོངས་ཡན་ལག་དངུལ་ཁང་གིས“ངོ་རིས་བཤེར་ནས་དངུལ་ལེན་པའི”བྱེད་ནུས་བཏོན་པ། ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་ཞིབ་རུ་ཁག་ཨང་དྲུག་པས་བོད་ལྗོངས་ལ་གྱོད་དོན་༡༧བརྒྱུད་སྤྱོད་བྱས། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་སྡོད་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྒྲིག་ལ་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐོབ་པ། བོད་ཡིག་དཔེ་མཛོད་ཀྱི་གཞི་གྲངས་ལྟེ་གནས་དབུ་བརྙེས་པའི་མཛད་སྒོ་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་སུ་སྤེལ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > རྩོམ་རིག > དཔྱད་རྩོམ།

ཏུང་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་སྙན་ངག་སྐོར་གླེང་བ།

སྤེལ་དུས 2017-11-02 ཡོང་ཁུངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། རྩོམ་པ་པོ། འཇུ་སྐལ་བཟང་།
          ཉེ་བའི་དུས་སུ་ཏུང་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཡི་གེ་འདི་དག་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་དང་།  དགུ་བ།  བཅུ་བ་བཅས་སུ་བྲིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ།  ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་རིན་ཐང་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལགས།  དེ་ནི་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་དང་།  ཆབ་སྲིད།  དཔལ་འབྱོར།  ཆོས་ལུགས།  བོད་དང་མི་རིགས་གཞན་དག་བར་གྱི་འབྲེལ་བ།  དེ་མིན་སྐར་རྩིས།  གསོ་དཔྱད།  དམག་དོན་ལ་སོགས་པའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་འགངས་ཆེན་ཡིན་ལ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་དཔྱད་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ།  ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་སྟེ་དཔེར་ན་དོན་ཆེན་གནད་བསྡུས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས།  བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས།  བོད་སུམ་པའི་གཏེར་དཔེ།  མོ་གཞུང་།  ལེགས་བཤད།  རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་དང་<<ཀྲན་གོ་ཚི> >ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་སོགས་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གི་གཙུག་ལག་ལས་བསྒྱུར་བའི་བསྒྱུར་རྩོམ་འགའ་སོགས་ལ་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱད་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དུ་མ་རྫོགས་ཤིང་།  ཉམས་འགྱུར་རྨད་དུ་བྱུང་བས་ན་རང་རེ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་རིན་ཐང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ལ།  ཁྱད་པར་དུ་བོད་བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་སྐུ་རིང་གི་སྐོར་གླེང་སྐབས།  སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འདིའོ་ཞེས་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་ས་བཅད་ངོམ་རི་བ་ཞིག་ཏུ་བགྲང་ཆོག་པར་སྙམ།  དེ་དག་ཀུན་ལས་སྤྲོ་བའི་ནུས་མཐུ་བྲལ་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་ཞིང་།   འདིར་དེ་ཡི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པ་སྙན་ངག་གི་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བར་འདོད་དོ།  །  
          གཅིག ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་སྙན་ངག་གི་རྩོམ་རིག་རིན་ཐང་སྐོར་གླེང་བ།  
          ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་དང་།  ཕྲ་བཤད།  བཙན་པོའི་རྣམ་ཐར(འདིར་སྐབས་དེའི་བསྒྱུར་ཡིན་ནང་དུ་འདུས་མེད)སོགས་སུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྙན་ཞིང་འཇེབས་ལ།  སྡེབ་ལེགས་པ།  རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྤྲས་པ།  ཚིགས་བསྡུས་ཤིང་དབྱངས་སུ་གྱེར་ཆོག་པ་མང་དུ་བྱུང་ནའང་བོད་ཉེ་བའི་དུས་ཀྱི་སྙན་ངག་དང་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཕྱིར།  འགའ་ཞིག་འདི་སྙན་ངག་ཡིན་མིན་ནམ་སྙན་ངག་ཏུ་བགྲང་ཆོག་མིན་གྱི་ཐད་སོམ་ཉིའི་དཔྱད་ཐག་འཛིན་པའམ་ཐ་ན་སྙན་ངག་ཏུ་མི་བགྲང་མཁན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འདུག དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཐོག་མར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྙན་ངག་ཡིན་མིན་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱོད་པའི་དགོས་པ་མཆིས་སོ།  །  
          དེ་ཡང་སྤྱིར་སྙན་ངག་ཅེས་པ་བོད་ལྟར་ན་གང་ཞིག་ཚིག་སྦྱོར་ལེགས་ཤིང་།  ཉམས་ཁྱད་ཅན་དང་ལྡན་ལ།  ཚིག་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཅིངས་པའི་ངག་གི་ཕྲེང་བའམ་ལུས་སྤྱི་སྟེ།   དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་བཅས་ལྷུག་སྤེལ་མ་ཀུན་ལ་གོ(རྒྱ་ཆེར་གོ་བ)བའི་སྐབས་ཤིག་དང་།  དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཚིག་སྡུད་མང་ཞིང་ལུས་ངེས་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ལ་གོ(རྒྱ་ཆུང་བར་གོ་བ)བའི་སྐབས་ཤིག་སྟེ་གཉིས་ཡོད་ཚོད་འདྲ་ཡང་།  འདིར་ཕྱི་མ་ལྟར་བྱས་ཏེ་བཤད་ན་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་གི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་ལ་གོང་གསལ་ཁྱད་ཆོས་རྫོགས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ་བས།  ཡང་ན་མཚན་ཉིད་སྐྱོན་ཅན་དུ་འཕེན་པའམ་ཡང་ན་དེ་དག་སྙན་ངག་ཡིན་པར་ཁས་འཆེ་དགོས་པའི་གནད་འདི་ལ་ཐུག་གོ།  །  
          འོན་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ལྟ་བ་ཉི་ཚེ་བ་རེ་བཟུང་ནས་དེ་དག་ཚིག་བསྡུས་ཤིང་སྡེབ་ལེགས་པ་བདེན་ནའང་རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོས་མ་སྤྲས་པས་སྙན་ངག་ཏུ་འགྲོ་དཀའ་འོ་ཟེར་ན།   མི་འཐད་དེ།   འདི་དག་ལ་དཔེ་རྒྱན་དང་།   བསྡུས་བརྗོད།  ཉམས་ལྡན།   འགོག་རྒྱན།   ཕུལ་བྱུང་།   སྒྲ་རྒྱན་སྣ་ཚོགས།  གང་ཚིག་གི་རྒྱན་སོགས་ཏེ<<སྙན་ངག་མེ་ལོང་>>གི་དངོས་བསྟན་ཀྱི་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བཅིངས་པ་གཤམ་དུ་འཆད་འགྱུར་ལས་གསལ་ལོ།  །  ཡང་དེ་རྣམས་ལ་རྒྱན་ཅུང་ཟད་འདྲེས་པ་བདེན་ཡང་བོད་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་སྙན་ངག་དང་བསྡུར་ན་ཉམས་རྒྱན་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཆེས་ཆེར་དམན་པས་གླུ་གཞས་སམ་དམངས་གཞས་ལས་མ་འདས་ཏེ།  གླུ་གཞས་ལའང་རྒྱན་རེ་ཟུང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མི་འགལ་ཏེ།  གླུ་གཞས་ནི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་གི་རྣམ་པ་ཞིག་དང་།  སྙན་ངག་ནི་རྩོམ་པ་པོའི་རྩོམ་རིག་ཅིག་ཡིན་པར་དེང་དུས་ཕལ་མོ་ཆེ་ཞིག་གིས་ངོས་འཛིན་ནའང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཡིན་ལ།  ཁྱད་པར་དེའང་རེས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་གཉིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགལ་ཟླར་འཕངས་པ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ་མིན་ནོ།  །  རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་གང་ཡིན་ལ་མ་བལྟས་པར་སྙན་ངག་ནི་ཚང་མ་གནའ་བོའི་གླུ་གཞས་སམ་མགུར་གྱི་རྣམ་པ་ནས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་རྩོམ་རིག་གི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ།  དེ་ཡང་དང་ཐོག་གླུ་གཞས་དང་ཞབས་བྲོ་སྙན་ངག་གསུམ་ནི་དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདུས་ལ།  ཁྱད་པར་གླུ་དང་སྙན་ངག་གི་འབྲེལ་བ་དེ་བས་ཀྱང་དམ་པ་ལ་ཕྱིས་སུ་རིམ་གྱིས་སོ་སོར་གྱེས་པ་ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཞལ་འཆམ་མོ།  །  རྒྱ་ཡི་ཀྲིག་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་སྙན་ངག་འཛམ་གླིང་ན་གྲགས་ཆེ་བ་<<ཧྲ་ཅིན>>(<<诗经>>)ཞེས་པར་འབོད་པའང་ཕལ་མོ་ཆེ་ཞིག་དང་ཁྱད་པར་དེ་ཡི་ཡ་གལ་དུ་གྱུར་པ“ཧྥིན”(风)ཞེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྐབས་དེའི་དམངས་གཞས་ཤ་སྟག་ཡིན་ནོ།  །  
          དེས་ན་ཐོག་མའི་སྙན་ངག་ཅེས་པ་དམངས་ཁྲོད་གླུ་གཞས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པས།  ཐོག་མའི་སྙན་ངག་དེ་དམངས་ཁྲོད་གླུ་གཞས་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པར་ཐལ་ན།  འདིར་རྩོམ་པ་པོའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་འཆར་སྣང་སྨྱུག་རྩེ་འཁྱུག་པའི་རྩལ་ལས་འཁྲུངས་པ་སྙན་ངག་ཏུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བགྲང་།  ད་དུང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཨུ་ཚུགས་མཐའ་སྐྱེལ་བྱས་ཏེ་དམངས་གཞས་ལས་མ་འདས་ཏེ་སྐབས་དེའི་དམངས་གཞས་ཡི་གེར་ཕབ་པ་ཙམ་མོ་ཞེ་ནའང་ཕྲན་གྱི་བལྟས་ངོར་དེ་སྙན་ངག་ཏུ་མི་བརྩི་བའི་འོས་ཅི་ཡང་མེད་པར་སྙམ་སྟེ།  “མཁས་པའི་ཞལ་ལས་ཐོན་པའི་སྙན་ངག་དང་དམངས་ཁྲོད་ནས་ཐོན་པའི་སྙན་ངག་གཉིས་ཀྱང་ཡིག་ཐོག་དང་ངག་ཐོག་གམ་མཐོ་རིམ་དང་དམའ་རིམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་འདི་ཡིན་དེ་མིན་གྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་དུ་མེད་དོ”ཞེས་བློ་མཐུན་ལ་ལས་བཤད་པ་ཤིན་ཏུ་མད་དོ།  །  དེ་ལྟར་ན་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་ཚིགས་བཅད་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྙན་ངག་ཡིན་པར་གྲུབ་ལ།  དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་དང་ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རིན་ཆེན་དོ་ཤལ་ཁྲོད་དུ་འོད་འཚེར་བའི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་ཞིག་ཇི་བཞིན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིན་ཐང་དང་ལྡན་པའང་བསྙོན་དུ་མེད་པར་སྙམ་མོ།  །  སྤུར་རྒྱལ་གྱི་དུས་སམ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་སྐུ་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ཐམས་ཅད་ཡར་ངོར་ཆས་པའི་ཟླ་གཞོན་བཞིན་དུ་རིམ་གྱིས་ཆུང་ནས་ཆེ་བར་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་ལ།  ཁྱད་པར་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྟོད་དུ་སླེབས་ཚེ་མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་ཕྲན་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གཅིག་གྱུར་བྱུང་བས་ཐོན་སྐྱེད་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་།   རིག་གནས་ལའང་སྔ་ན་མེད་པའི་སྐུལ་འདེད་བྱུང་།  ལྷག་པར་དུ་ད་ལྟ་བཀོལ་བཞིན་པའི་བོད་ཡིག་འདི་གསར་དུ་བཟོས་པས་ཆབ་སྲིད་དང་།  དཔལ་འབྱོར།  རིག་གནས།  དམག་དོན།  ཕྱི་འབྲེལ་སོགས་སྒོ་ཀུན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ལྡབ་འགྱུར་གྱི་ཡར་སྐུལ་བྱུང་བར་བརྟེན་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་དར་ཞིང་རྒྱས་ཏེ།  སྤུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་གྲགས་པའི་སྙན་པ་སྲིད་པའི་ཁྱོན་ན་དབྱར་རྔ་བཞིན་དུ་ལྡིར་བ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད་དོ།  །   དེའི་ཕྱིར་སྤྱིར་བཏང་གི་ཆོས་ཉིད་ལྟར་ན་རྩོམ་རིག་གི་ཤུལ་བཞག་ཀྱང་དུས་སྐབས་ད་ེདང་འོས་བསྟུན་ཞིག་ཡོད་ངེས་པ་ན་ིགོར་མ་ཆག་ནའང་དུས་སྐབས་འཕོ་འགྱུར་གྱི་རྦབ་གཟར་མང་དུ་བརྒྱུད་པར་བརྟེན་ད་ལྟ་འུ་ཅག་གི་མཐོང་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ཉུང་ངུ་ཞིག་ལས་མེད་ཅིང་།  ཁྱད་པར་སྙན་ངག་ནི་དེ་བས་ཀྱང་དཀོན་པའི་ཕྱིར་ན་མི་འགའ་ཞིག་གིས་བོད་ལ་གནའ་རབས་ཀྱི་སྙན་ངག་ཟེར་བ་ཞིག་མེད་པར་བསམ་ཞིང་།  ཐ་ན་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་སྨད་དུ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཆེན་ཤོང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས<<སྙན་ངག་མེ་ལོང་>>རྒྱ་གར་སྐད་ནས་མ་བསྒྱུར་གོང་བོད་ལ་སྙན་ངག་མེད་ཅེས་མངོན་སུམ་དུ་སྨྲ།  དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་བོད་རང་གི་སྙན་ངག་སྐོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་འགའ་ཞིག་ཏུའང་ས་པཎ་དང་ཤོང་ལོ་སོགས་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་སྐབས<<སྙན་ངག་མེ་ལོང་>>མ་བསྒྱུར་གོང་ལ་བོད་ལ་སྙན་ངག་གི་སྲོལ་མ་བྱུང་ཞེས་པ་ཞིག་དངོས་ཤུགས་ཅི་རིགས་ནས་བྱུང་།  ཡང་འགའ་ཞིག་དེ་སྔོན་བོད་ལ་སྙན་ངག་མེད་ཅེས་སྨྲ་མི་རུང་སྟེ།  རྗེ་མར་མི་སོགས་ཀྱི་མགུར་གླུ་དང་འབྲོམ་སྟོན་པའི<<ཇོ་བསྟོད>>སོགས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འདུག་མོད།  བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་སྐུ་རིང་ལ་སྙན་ངག་ཡོད་མེད་སྐོར་གླེང་ཚེ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བའི་བློ་ཐག་མ་ཆོད།  ཡོད་ཅེས་སྨྲ་ན་སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་རྗེ་རྗེ་བཙན་ལ་བསྟོད་པ་དང་རང་གིས་བོད་ཡིག་གསར་དུ་བཟོས་པའི་ཆེ་བ་གླུ་རུ་བླངས་པ་སོགས་ཙམ་ལས་ཆེར་སྟོན་རྒྱུ་མི(ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་སྐབས་དེའི་གཏེར་མར་གྲགས་པ་དག་རེ་ཞིག་འདི་དུས་སུ་བགྲངས་མེད)རེད་ལ།  དེ་ཡང་དངོས་གནས་སྐབས་དེའི་སྙན་ངག་ཡིན་མིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དཔྱང་ཐག་འཛིན་མཁན་ཡང་མཆིས་པས་ན་རེ་ཞིག་མགྲིན་པ་ཁྱོགས་ལ་འཕྱང་ནས་སྡོད་པ་ལས་གཞན་དུ་བྱ་ཐབས་ཀྱིས་དབུལ་བར་གྱུར།  
          དོན་དངོས་ཐོག་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཚིག་སྙན་ཞིང་མཛེས་པ།  རྒྱན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤུད་པ།  སྡེབ་ལེགས་ཤིང་དབྱངས་སུ་གྱེར་ཆོག་པ་སོགས་སྐབས་དེའི་རྩོམ་རིག་ཁྱད་ཆོས་གྲ་ཟུར་མ་ཉམས་པ་འབོར་ཆེན་པོར་སོགས་སྐབས་དེའི་སྙན་ངག་ཏུ་བགྲང་ན་ཅིས་མི་རུང་།  དེས་ན་ཏུང་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་སྙན་ངག་འདི་དག་གིས<<སྙན་ངག་མེ་ལོང་>>བོད་དུ་མ་བསྒྱུར་གོང་ངམ་འཆད་ཉན་གྱི་སྲོལ་མ་ཕྱེས་གོང་ལ་བོད་ལ་སྙན་ངག་མེད་པར་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་རྟོགས་རྩད་ནས་བཅོམ་ཞིང་།  བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་སྔ་ན་མེད་པའི་ས་བཅད་གསར་བ་ཞིག་བསྣན་པས་དེ་ནི་བསིལ་ལྡན་ཁ་བ་རི་བའི་རྩོམ་རིག་དགའ་ཚལ་ཁྲོད་ཀྱི་མཚར་སྡུག་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་མེ་ཏོག་ཚོམ་བུ་ཞིག་ཏུ་འདུག་ཅེས་མགྲིན་པ་གཟེངས་སུ་བསྟོད་དེ་སྨྲ་བའི་སྤོབས་པ་བདག་ལ་མཆིས་སོ།  །  སྙན་ངག་འདི་དག་གིས་ད་དུང་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་སྙན་ངག་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་དང་དར་ཚུལ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་ཡང་དཔྱད་གཞི་སྣང་ཆུང་བྱེད་མི་རུང་བ་ཞིག་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་དེ།  གོང་དུ་སྨྲས་པ་ལྟར་སྙན་ངག་ནི་ཐོག་མར་རོལ་དབྱངས་ཞབས་བྲོ་གཉིས་དང་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་སྟེ།  མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འགྱུར་བ་དང་བརྩེ་དུང་སྣ་ཚོགས་ཡིད་དུ་བརྣག་མི་ནུས་ཚེ་ངག་ཏུ་འགུལ་ཅིང་དབྱངས་སུ་གྱེར་ལ་གར་དུ་འཁྲབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མངོན་པར་བྱས་པས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་རྒྱའི་གཙུག་ལག་ལས<<སྙན་ངག་ཆེན་མོའི་གླེང་གཞི> >ཞེས་པར་“ཡིད་འགྱུར་རྣམ་པར་འགྱུ་ཚེ་ངག་ཏུ་བརྗོད།  །  བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམས་དབྱངས་སུ་འགུགས།  །  དབྱངས་སུ་བཀུག་པས་མི་ཚོམ་གླུ་རུ་ལེན།  །  དེས་ཀྱང་ད་དུང་ཚིམས་པ་མེད་པ་ན།  །  ལག་པས་སྟངས་སྟབས་རྐང་བས་ཞབས་བྲོ་རྡུང”ཞེས་བྱུང་བ་ལྟར་ཡིན་ལ།  འདིའི་སྐབས་ཀྱི་གླུ་ཚིག་ནི་ཐོག་མར་སྙན་ངག་ཡིན་ཏེ་བརྗོད་ཞིང་དབྱངས་སུ་གྱེར་ཆོག་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་གོ།  །  གངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱང་གནའ་སྔ་མོའི་དུས་ནས་གླུ་ལེན་གར་རྩེད་ལ་དགའ་མོས་ཆ་ེབས་ན་ཡི་གེའི་སྲོལ་མ་བྱུང་ཡར་སྔོན་གྱི་ཆེས་སྔ་བའི་དུས་ནས་གླུ་གཞས་དར་བར་གདོན་མི་ཟ་སྟེ།  བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་གྱི་ལེགས་དྲུག་གི་གཉིས་པ་དེ་ཤོ་ལེགས་ཀྱི་དུས་ནས་གླུ་བྲོ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་དར་ཆེ་བར་མངོན་ཏེ་“དེའི་སྲས་དེ་ཤོ་ལེགས།  འདིའི་རིང་ལ་གླུ་དང་བྲོ་དར”ཞེས་ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་སོགས་སུ་འབྱུང་ངོ་།  །  དེ་ལྟའི་དཔྱད་གཞི་ལྟར་ན་འདི་དུས་སུ་གླུ་དང་སྙན་ངག་ཕལ་ཆེར་ཐ་དད་དུ་ཡོད་མི་སྲིད་ལ།  གླུ་གཞས་དེ་དག་ལ་བརྗོད་བྱའི་དོན་ངེས་ཅན་རེ་མཚོན་པར་ནུས་པའི་གླུ་ཚིག་ཅིག་ཡོད་ངེས་པ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་སྙན་ངག་གི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མངོན།  རྨང་གཞི་དེའི་སྟེང་རིམ་གྱིས་འཕེལ་ནས་དུས་རབས་དྲུག་པ་ཙམ་དུ་སླེབས་ཚེ་ཚིག་རང་ཕལ་ཆེར་དོ་མཉམ་ཞིང་།  ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་དང་ལྡན་པ།  རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ།  བརྗོད་བདེ་ལ་གླུ་རུ་ལེན་ཆོག་པར་མ་ཟད་བརྗོད་བྱའི་ཆ་ནས་ཀྱང་དགའ་སྐྱོ་སོགས་བསམ་བློའི་བརྩེ་དུང་ངེས་ཅན་ཞིག་ཇི་བཞིན་མཚོན་ནུས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་ཚིགས་བཅད་འདི་དག་ལས་གསལ་བོར་རྟོགས་ནུས་ཏེ།  དཔེར་ན་རྒྱལ་སྲས་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་མཁར་ཕྱིང་བ་སྟག་རྩེར་ཕེབས་པ་ན་ཁོང་གི་ཡབ་གྱི་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་བློན་ལོང་ངམ་གྱིས་བཀྲོངས་པས་གོང་ན་དཔོན་མེད་ཅིང་།  འོག་ན་འབངས་ཐོར་ཏེ་རྫོང་གཞིས་ཀུན་ནས་ཉམས་པའི་ཚུལ་གཟིགས་པས་ཐུགས་ལ་སྐྱོ་བ་ཤུགས་དྲག་པོ་གནོན་མི་ནུས་པ་ཞིག་འཁྲུངས་ཏེ།  
          “ཡུབ་ཡབ་ཀྱི་རྗེ་མྱི་བཞུགས་ན།  །  
          པྱི་འབྲོག་གདེངས་པྱོལ་པྱོལ་གྱི་ཆའོ།  །  
          དོག་ཡབ་ཀྱི་ཆབ་མ་མཆིས་ཏེ།  །  
          ས་འོན་བུ་སྤུར་ཁོག་ཁོག།  ”ཅེས་སྐྱོ་གླུ་བླངས་པ་དང་།  ཕྱིས་དགྲ་ཤ་བླངས།  སྲིད་དབང་སླར་ཕྱག་ཏུ་ལོན་པའི་ཚེ་ནའང་དེ་བཞིན་དགའ་བའི་འགྱུར་བ་མཚོན་པའི་གླུ་བླངས་པ་ལྟ་བུའོ།  །  དེ་ཡང་འདི་དག་ངག་སྒྲོས་ལྟར་ཡི་གེར་བཀོད་པ་ལགས་པས་ཚིག་ཇི་བཞིན་དུ་སྨྲས་པའོ་ཞེས་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་ཡང་།  འདི་དག་ལས་སྐབས་དེ་ཙམ་དུ་ཡིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་ངག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་གླུའམ་མགུར་དུ་ལེན་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་དཔོག་ནུས་སོ།  །  དུས་རབས་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་ཙམ་ལ་སླེབས་ཚེ་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་ཆེན་པོར་དར་ཡོད་པ་མཐོང་སླ་ལ།  ཕྱིས་བོད་ཀྱི་རྗེ་མི་ལ་སོགས་རྣམ་འབྱོར་བས་མགུར་བཞེངས་པ་དང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་དུ་བྱུང་བའི་གླུ་ལེན་སྲོལ་ཀྱང་རྒྱུན་དེ་ལས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་སྙམ་མོ།  །  གཞན་འདི་ལས་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་ཀྱང་རྩོམ་རིག་གཞན་དང་འདྲ་བར་རྩོམ་པ་པོ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་གློ་བུར་དུ་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ཞིག་མིན་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དངོས་ལས་བྱུང་ཞིང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློར་ཚུར་སྣང་བྱུང་བའི་རིག་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ།  སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོམ་སྟབས་དང་བསྟུན་ནས་གོང་འཕེལ་བ་ཞིག་ཡིན་པའང་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད།  གཞན་ཡང་སྙན་ངག་འདི་དག་ལས་<<སྙན་ངག་མེ་ལོང་>>མ་བསྒྱུར་གོང་གི་བོད་རང་གི་སྙན་ངག་གམ་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་ཉམས་འདོན་སྟངས་དང་།  དེ་དང<<སྙན་ངག་མེ་ལོང་>>བར་གྱི་འབྲེལ་བའང་གསལ་བོར་མཐོང་ཐུབ་སྟེ།  དཔེར་ན་སྐབས་འདིར་དོན་རྒྱན་ལས་ཟོལ་བསྟོད་དང་།  ཆ་བརྒྱན།  ཕྲ་མོ།  སྦྱར་བ་སོགས་ཀྱི་རྒྱན་ཕལ་ཆེར་མཐོང་མི་ཐུབ་ལ།  ཏིང་འཛིན་གྱི་རྒྱན་དང་གཟུགས་རྒྱན་སོགས་ཀྱང་དུས་ཕྱིས་ལྟར་མང་དུ་མེད་ཅིང་།  སྒྲ་རྒྱན་གྱི་བྱ་དཀའ་བ་དང་ལེའུ་དང་པོའི་སྦྱར་བ།  སྙན་པ།  བརྗིད་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱན་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མཐོང་དཀའ་བར་འདུག འོན་ཀྱང་<<སྙན་ངག་མེ་ལོང་>>ལས་བསྟན་པའི་རྒྱན་གྱི་རྣམ་བཞག་སྟེ་དོན་རྒྱན་དང་།  སྒྲ་རྒྱན།  གབ་ཚིག་གི་རྒྱན་གསུམ་པོ་རྣམ་པ་ཇི་བཞིན་དུ་ངོས་འཛིན་དུ་ཡོད་པ་འདི་ལས<<སྙན་ངག་མེ་ལོང་>>བོད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་།  དེ་འཆད་ཉན་གི་སྲོལ་བཏོད་པས་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་ལ་སྔ་ན་མེད་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད་ནའང་དེ་སྔོན་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་གཏན་འབེབས་སམ་གཞུང་ལུགས་སྟེང་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ནས་དེ་ཆེད་དུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་རིག་པའི་གནས་ཤིག་ཏུ་མ་བགྲངས་པ་ཙམ་ལས་<<མེ་ལོང>>ལས་བསྟན་པའི་རིག་པའི་རྣམ་བཞག་དེ་དག་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལག་ལེན་ཁྲོད་དུ་མེད་པ་མིན་པ་སླར་ཡང་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད།  བོད་གནའ་བོའི་དུས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའམ་ཚིག་ཉམས་འདོན་སྟངས་འདི་འདྲའི་ཞེས་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་དོ།  །   དུས་མཚུངས་སུ་<<སྙན་ངག་མེ་ལོང་>>ནས་བསྟན་པའི་རྒྱན་རྣམས་ཀྱང་ར་མགོ་ལུག་སྦྱར་དང་གཡག་སྣ་ཁུ་ཚུར་གྱི་དཔེ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཕལ་མོ་ཆེ་བ་ཞིག་བོད་རང་གི་ཚིག་རྒྱན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པའང་བདེན་དཔང་བྱས་འདུག དེར་མ་ཟད་དུས་ཡུན་རིང་བོའི་དམངས་གླུ་ཡིས་རྨང་གཞི་བཏིང་བར་བརྟེན་སྙན་ངག་འདི་དག་གི་ཚིག་ཉམས་འདོན་སྟངས་དང་།  ཚིག་རྒྱན་འགོད་སྟངས།  སྒྱུ་རྩལ་གྱི་འགྱུར་བག བརྗོད་བྱ་མཚོན་ལུགས།  མི་སྣ་དང་གནས་ཡུལ་ཡུལ་ལྗོངས་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྒྲུབ་བཞེངས་ལ་སོགས་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་པ་འདི་ལས་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་སྙན་ངག་གི་འཕེལ་ཚད་ཅི་འདྲ་ཞིག་ལ་སླེབས་འདུག་པ་བོད་རང་དང་མི་རིགས་གཞན་དག་གི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ལ་བློ་གྲོས་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་རྟོགས་སླའོ།  །  འདི་དག་ནི་ཐོག་མའི་རགས་བཤད་ཙམ་ཡིན་པས།  ད་དུང་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དང་ཁྱད་པར་སྙན་ངག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐད་འདི་དང་འདིར་མཚུངས་ཀྱི་རིན་ཐང་ངེས་ཅན་རེ་ཡོད་པས་ན་འདི་ཙམ་ལའང་སྣང་ཆུང་མི་བྱ་བར་བློ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་པར་འོས་སོ་སྙམ།