ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གཞུང་དོན་ཐིང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གཞུང་དོན་ཐིང་གིས། 《གྲོང་གསེབ་བཅོས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་མཛུབ་ཁྲིད་བསམ་འཆར》བཀྲམ་པ། ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཅིན་ཀྲེང་ཨེན་དང་གྲོས་མོལ་གནང་བ། ཞི་ཅིན་ཕིང་ཅིན་ཀྲེང་ཨེན་གྱིས་བཤམས་པའི་དགའ་བསུ་ཞུ་བའི་གསོལ་སྟོན་ལ་ཕེབས་པ། ལི་ཁེ་ཆང་གིས་ཨོ་སི་ཁྲུ་རི་ཡའི་ཙུང་ལི་ཁུའུ་ཨར་ཚི་དང་གྲོས་མོལ་མཛད། པདྨ་ཚེ་བརྟན་དང་ཁོའི《ལག་དམར》ཅེས་པའི་གློག་བརྙན་དེ་རྒྱལ་ཡོངས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ཕུག་ལམ་རིང་ཤོས་སུ་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ། སྐབས་གཉིས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་སྒྲོག་སྒོར་དབུ་ཚོགས་འཚོགས་པ་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་མ་ཟད་ཤིས་ཚིག་གནང་བ། ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་དབྱི་ཊ་ལིའི་ཙུང་ལི་ཁུང་ཐེ་དང་མཇལ་འཛོམས་གནང་བ། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་སྐོར་གླེང་སྐབས་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་ཀྱིས་ཅི་ཟེར་རམ། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དགེ་ལུགས་པའི་ཆེས་མཐོའི་མཚན་གནས་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་ཐོབ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > རྩོམ་རིག > དཔྱད་རྩོམ།
ཡིག་ཚང་རིག་པ་ཞེས་པའི་ངོས་འཛིན་ལས་ཡིག་ཚང་རིག་པ་ཆེན་མོ་གླེང་བ།
རྒྱ་ནག་རིག་གཞུང་གི་སྡེས་ཁོ་ཅག་གི“ཡིག་ཚང་རིག་པ”བྱུང་བའི་དུས་ལ་བཞེད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་མོད་པོ་འདུག་ཟེར་ཏེ། དེ་ལས་རེ་འགས་ཀུང་ཙེའི་གཞུང་དྲུག་
བོད་དུ་བོན་ཆོས་དར་ཚུལ་དང་བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་མདོར་ཙམ་གླེང་བ།
དེང་སྐབས་ཡོངས་གྲགས་སུ་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་མ་དར་གོང་བོད་ཡུལ་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱིས་དར་བའི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་
བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱའི་གཞུང་ལུགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་རགས་ཙམ་བཤད་པ།
བདག་གིས་སྐབས་སུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དུས་རབས་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་ཙཱ་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པའི་གསུང་རབ་གཙོ་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་སྣ་ཚོགས་བོད་དུ་བསྒྱུར་པའི་ལག་ལེན་ཁྲོད་སྔ་མའི་ལག་ལེན་གྱི་ཉམས་མྱོང་
དྭགས་པོ་ཐོར་འབུམ་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་བྱིས་བློའི་ཅོལ་ཆུང་།
དྭགས་པོ་ཐོར་འབུམ་ཞེས་པའི་གཞུང་རྙིང་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་གོ་གནས་ཅུང་གལ་ཆེན་ཟིན་ཡོད་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་ལ། ད་བར་དུ་གཞུང་དེའི་པར་མ་གཅིག་ཀྱང་པར་བསྐྲུན་བྱས་མེད་པས་གཞུང་རྙིང་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་
དགུ་རོང་ཨོ་རྒྱན་འཇིགས་བྲལ་ཆོས་དབྱངས་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གི་ཆོས་སྲིད་སྐོར་གྱི་མཛད་རྗེས་ལ་དཔྱད་པ།
དགུ་རོང་འཇིགས་བྲལ་ཆོས་དབྱངས་རྡོ་རྗེ་མཆོག་ནི་རེབ་གོང་ཕུར་ཐོགས་སྟོང་དང་དགུ་བརྒྱའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་དཔལ་ཆེན་ནམ་མཁའ་འཇིགས་མེད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཁྱབ་གདལ་ཀློང་ཡངས་ཁྱུང་དགོན་ནས་འཁྲུངས་པ་དང་། གསུང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཁ་ཀྱ་ཡོན་ཏན་ཚེ་རིང་ངམ་ཀུན་བཟང་རང་གྲོལ་ཨ་འདར་ཆ་ག་ནས་འཁྲུངས། ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་དགུ་རོང་སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ་ནི་དགུ་འགྱུར་
མཐའ་འདུལ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་གཙང་འགྲམ་བྱེ་མའི་ལྷ་ཁང་གི་བྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
དེ་ཡང་སྤུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཐོག་སོ་གསུམ་པ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་སུ་སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཐོག་མ་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་བོད་ཡིག་གསར་དུ་བཅོས་
རྒྱལ་རབས་གསང་བ་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་ཏེ་རུ་པ་ཏིའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་ཀརྞའི་བྱུང་རབས་ལ་དཔྱད་པ།
རྩོམ་འདིར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་གསང་བ་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རུ་པ་ཏིའི་གཏམ་དེ་ཉིད་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དང་བར་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་དག་ལ་
སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བའི་འགྱུར་ཆོས་དང་བརྩམས་ཆོས་སྐོར་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།
དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་སྟག་ཚང་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན་དེ་མཁས་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཡུལ་གང་ནས་ཡིན་པ།སློབ་གཉེར་ཇི་འདྲ་བྱས་པ། འགྱུར་དང་
བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཤེས་རིག་ལས་དུས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇོག་ཚུལ་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།
རྩོམ་འདིར་བོད་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་། གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་། བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་། གྲུབ་མཐའི་གཞུང་། ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་སོགས་ལ་གཞི་
མདོ་སྨད་ཁྭ་ཏི་ཁ་བ་དགོན་གྱི་རྗེ་རྩ་ཐང་གཞན་ཕན་ཆེན་མོའི་ངག་རྒྱུན་དང་འབྲེལ་ནས་རྗེ་བླ་མའི་རྟེན་ཐང་གི་འཕྲིན་ལས་སྐོར་བརྗོད་པ།
ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན་ཁྭ་ཏི་ཁའི་དགོན་གྱི་རྟེན་གཙོ་རྗེ་རྩ་ཐང་གཞན་ཕན་ཆེན་མོ་ནི། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་དགུང་ལོ་ཉེར་གཉིས་པའི་སྐབས་ཤིག་ན། རྗེ་ཉིད་ཆུང་དུས་ནས་མ་ཡུམ་
ཚད་མའི་ཆོས་ཐོག་ཆེན་མོ་འཇང་དགུན་ཆོས་སྐོར་གླེང་བ།
འཇང་དགུན་ཆོས་ནི་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔའི་ནང་ཚན་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་བརྒལ་བརྟག་གསན་བཞེས་རྒྱ་ཆེར་གནང་བའི་དགུན་གྱི་ཆོས་ཐོག་ཆེན་མོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐོག་འདི་ཉིད་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་ཅི་ལྟར་སྲོལ་བཙུགས་པ་སོགས་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་བཙུན་ཞིང་ཁ་གསལ་བ་ཞིག་བརྗོད་དཀའ་ཡང་། ཆོས་ཐོག་འདིས་བོད་བརྒྱུད་ཚད་མ་རིག་པ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་གྲུབ་མཐའ་སོ་སའི་གཞུང་ཆེན་སློབ་གཉེར་ལ་ནུས་པ་
སེར་ཤུལ་རྫོང་གི་གསར་རྙེད་བྲག་བརྐོས་ཁག་མཚམས་སྦྱོར་དང་དེའི་དཔྱད་ཞིབ།
རྩོམ་འདིར་གནའ་དཔྱད་རྟོག་ཞིབ་སྐབས་ཀྱི་གབ་རིས་དང་གབ་སྤར། འདྲ་པར་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་སེར་ཤུལ་རྫོང་ནས་གསར་དུ་རྙེད་པའི་
དུས་རབས་གསར་པའི་བོད་ཀྱི་ཚད་མའི་ཞིབ་འཇུག་དང་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར་ལ་ཆེ་ལོང་ཙམ་དཔྱད་པ།
དཔྱད་རྩོམ་འདིར་དེང་གི་ཚད་མའི་འཆད་མཉན་དང་རྩོད་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་བབ་དང་འབྲེལ་ནས་དུས་རབས་གསར་པའི་ཚད་མའི་གཞུང་གི་ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་
བོད་ཞི་བའི་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ་རྗེས་ཀྱི་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་གྲུབ་འབྲས་སྐོར་མདོ་ཙམ་གླེང་བ།
དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་དུ་བོད་ཞི་བའི་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ་ནས་ད་བར་ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་སྲིད་ཇུས་གསར་བ་རབ་
གནའ་བོའི་ཞང་བོད་དང་རྒྱ་གར་བར་གྱི་འགྲོ་ལམ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ཁྱབ་པའི་རྒྱུ་ལམ་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།
མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་འདིར་གནའ་བསྐལ་བའི་དུས་ནས་མིའི་རིགས་འཚོ་སྡོད་བྱས་མྱོང་བའི་ཤུལ་རྗེས་མངོན་ཞིང་། དེའི་རྗེས་སུ་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ནས་ཞང་ཞུང་ཤེས་
དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས་《བུ་སྟོན་གསུང་འབུམ་》དང་《ཞོལ་བཀའ་འགྱུར་》ལ་ཞུས་དག་བྱས་པའི་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་འགའི་དོགས་གཞི་ལ་དཔྱད་པ།
དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས་བུ་སྟོན་གསུང་འབུམ་དང་ཞོལ་བཀའ་འགྱུར་ལ་
བོད་རྩོམ་ཚད་གཞུང་ལ་སྔ་བ་བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ་ལས་མངོན་རྗེས་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།
བོད་རྩོམ་ཚད་གཞུང་ལ་སྔ་བ་《བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ་མདོ་བཏུས་པ་》འདིར་ཚད་གཞུང་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གཙོ་བོ་ཞིག་འདུག་པ་ནི།ཚད་
སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་མག་མོག་རིག་པའི་གཤིབ་བསྡུར།
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་བཏོན་པ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་མཚན་ཉིད་རིག་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་“མག་མོག་རང་བཞིན་”ལ་བརྟེན་ནས་“མག་མོག་རིག་
མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་རིག་གནས་ས་བབ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་སྐབས་ལྟ་བ་ག་འདྲ་ཞིག་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་དགོས་པའི་སྐོར་གླེང་བ།
མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་རིག་གནས་དང་ས་བབ་སྐྱེ་ཚུལ་ཅུང་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན། ས་ཁུལ་འདིའི་རིག་གནས་དང་ས་བབ་ལ་ཞིབ་
བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་སྨན་རྫས་རིག་པའི་རིག་གཞུང་མ་ལག་གི་གྲུབ་ཚུལ་དང་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་གླེང་བ།
བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྨན་རྫས་རིག་པ་ཅེས་འཆད་ན་ཐ་སྙད་དམ་མིང་འདོགས་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཅུང་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་མོད། ཡིན་ཡང་དུས་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་