ཁྲུང་ཆིང་གྲོང་ཁྱེར་ཝན་ཀྲོའུ་ཁུལ་འབྲི་ཆུའི་ཟམ་ཆེན་གཉིས་པའི་སྟེང་བགྲོད་པའི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ཞིག་འབྲི་ཆུའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ། མཚོ་སྔོན་གོར་མོ་གྲོང་ཁྱེར་འབྲི་ཆུའི་ཆུ་འགོ་གྲོང་ཚོར་ཕར་རོགས་ཚུར་གཅེས་ཀྱིས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ། དཔལ་དགེའི་ཆུ་བསྐྱིལ་མཚེའུའི་འཕྲིན་གསར། འབྲི་ཆུའི་འགག་འཁྱིལ་མཚེའུ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་རྒྱུན་རྣམ་སླར་གསོ་བྱུང་བ་དང་རོགས་སྐྱོབ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ། གནས་མཆོག་ལྷ་སར་མཐུན་སྒྲིལ་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་། ཆོས་དབྱིངས་སྐྱིད་ཀྱིས་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་སྡུར་ལས་ཨང་དང་པོ་བླངས། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ཅུས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་རིག་ནུས་ཡིག་སྒྱུར་མཉེན་ཆས་ཁྱབ་སྤེལ་ཚོགས་འདུ་སྤོས་ལྡན་གྲོང་དུ་འཚོགས་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > རྩོམ་རིག > དཔྱད་རྩོམ།
བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རྩིས་ལེན་བྱེད་སྟངས་དང་དེའི་དབྱེ་བའི་སྐོར་རགས་ཙམ་བཤད་པ།
བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོར་ཡུན་རིང་འཕོ་འགྱུར་དར་འཕེལ་བྱུང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་རིམ་གྱིས་ཆགས་པ་ཞིག་
བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལས་དཔེ་ཆོས་ཀྱི་དར་རྒུད་འཕེལ་གསུམ་སྐོར་གྱི་དཔྱད་གླེང་།
དཔྱད་རྩོམ་འདིར་བོད་ཀྱི་དཔེ་ཆོས་མཚན་ཉིད་པའམ་རང་ས་རང་མལ་ནས་བྱུང་བ་དག་གི་དར་རྒུད་འཕེལ་གསུམ་དང་། ལྷག་པར་རྒུད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་བཙལ་འཚོལ་
དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་བན་བོན་འབྲེལ་བའི་ནང་གི་དྲན་པ་ནམ་མཁའ།
སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་དམ་པའི་ཆོས་གདན་དྲངས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བོད་ནས་འཕེལ་རྒྱུས་བྱུང་རུང་། སྐབས་དེར་བོན་གྱི་བསྟན་པ་དེ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་དར་ནས་དམངས་ཁྲོད་དུ་རྟིང་གཞི་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། བཙན་སྲོང་སྒམ་པོ་ནས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བར་དུ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་གི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་བོད་དུ་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཞིག་དར་མ་ཐུབ་
མཚོ་སྔོན་གཏེར་ལམ་རྫོང་གི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་བང་སོ་ཨང་གསུམ་པའི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ།
དཔྱད་རྩོམ་འདིར་གནའ་བོའི་ཡིག་ཚང་དང་དེང་གི་རྟོག་ཞིབ་ཡིག་རིགས། དམངས་ཁྲོད་ངག་རྒྱུན། དུར་ཐོན་དངོས་རྫས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོ་སྔོན་གཏེར་ལམ་
མི་རིགས་རྩོམ་རིག་ལས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་ཚད་གཞིའི་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
སྤྱིར་རྩོམ་རིག་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དངོས་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་དང་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཡུལ་ཡང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་ལས་མ་
བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་མྱོང་རྩིས་སམ་དུས་བརྟག་གནམ་དཔྱད་ཀྱི་རྩིས་ལ་དཔྱད་པ།
བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས་རིག་པའི་ནང་གསེས་མྱོང་རྩིས་སམ་དུས་བརྟག་གནམ་དཔྱད་ཀྱི་རྩིས་ནི་རང་རེའི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ཐོན་སྐྱེད་ལག་ལེན་
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསྟན་སྲུང་བྱེ་བྲག་པེ་ཧར་རྒྱལ་པོའི་སྐོར་གླེང་བ།
དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསྟན་སྲུང་བྱེ་བྲག་པེ་ཧར་རྒྱལ་པོའི་བྱུང་བ་དང་། དེ་ནས་ཐོག་མར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྲུང་མར་གྱུར་ཚུལ། དགེ་ལུགས་པའི་སྲུང་མར་བསྐོས་ཚུལ། པེ་ཧར་ཞེས་པའི་མིང་ཐོགས་ཚུལ། པེ་ཧར་
ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་མདོ་སྔགས་ཆོས་གཞུང་བསྒྱུར་བའི་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གྲགས་པ་ཆེས་ཆེར་ཁྱབ་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་འཁྲུངས་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་གླེང་བ་དང་
བོད་ཀྱི་རི་མོ་ལས་དོན་མཚོན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་ལ་ཐོག་མར་དཔྱད་པ།
དེ་ཡང་གཞུང་ལུགས་གཏིང་ཟབ་ཅིང་རྣམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བོད་ཀྱི་མཛེས་རྩལ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི་སྒྱུ་རྩལ་འདི་ཡིན་ལ། འདི་ལའང་བརྗོད་བྱ་དང་
ཁམས་སྡེ་དགེ་ཡུལ་གྱི་གེ་སར་སྒྲུང་གི་ངག་རྒྱུན་སྐོར་མདོ་ཙམ་གླེང་བ།
ཡོངས་གྲགས་སུ་ཁམས་ཞེས་པའི་མིང་བརྡ་འདི་ལ་ཚིག་གི་ངོས་སྟེང་ནས་བཤད་ན་མཐའི་རྒྱལ་ཕྲན་ནམ་ས་གཞི་ཆེན་པོ་དང་། ཡང་ན་གླིང་དང་གླིང་ཕྲན་ནམ་ས་གཞི་ཆེན་པོ་དང་། ཡང་ན་གླིང་དང་གླིང་ཕྲན་བཅས་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་
བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཁྲོད་ཀྱི་ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་ལས་བཙན་གྱི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
དེ་ཡང་འདིར་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཁྲོད་དང་བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་དད་མོས་ཁྲོད་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་ཡོད་པའི་“བར་གདོན་བཙན་”གྱི་སྐོར་གླེང་
མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བྱུང་འཕེལ་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
རྩོམ་འདིར་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་ལྡན་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་གོ་དོན་དང། བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ཁུངས་དངོས་གང་ཡིན། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་མཛད་པའི་རྗེས་སུ་རྒྱ་གར་
བོད་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་རྩོམ་རིག་གི་ཐོག་མའི་དཔྱད་གླེང་།
དྲ་རྒྱའི་ལག་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཁྱབ་གདལ་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཕྱིན་པ་དང་སྦྲགས་གྲངས་གཞི་ཅན་གྱི་སྨྱན་རྫས་(数字化媒介) ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྱི་མིའི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་གནས་བབས་ངེས་ཅན་བཟུང་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་བློ་ལས་འགོང་པ་ཞིག་ཡིན་
བསྟན་པ་སྔ་དར་ལ་གྲགས་ཆེ་བའི་དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ་འདི་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་སད་ན་ལེགས་ཀྱི་སྐུ་དུས་སུ་བཞེངས་ཞེས་པའི་འདོད་ཚུལ་ཐད་ཀྱི་དོགས་དཔྱོད།
བསྟན་པ་སྔ་དར་ལ་གྲགས་ཆེ་བའི་《དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ་》འདི་བཀའ་
ཕག་གྲུའི་སྡེ་སྲིད་རིམ་བྱོན་དང་དབང་སྒྱུར་གྱི་ལོ་ཚིགས་ལ་དཔྱད་པ།
《དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ》རྩོམ་པ་པོ་འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༣༩༢ལོར་འཁྲུངས། སྤྱི་ལོ་༡༤༧༦ལོར་དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ་བརྩམས། སྤྱི་ལོ་༡༩༨༡ལོར་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་ནི་ཕག་གྲུ་སྡེ་སྲིད་ལྔ་པ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དང་། དྲུག་པ་གྲགས་པ་
བོད་ཀྱི་གཉེན་སྲོལ་གྱི་གནད་དོན་འགར་ཅུད་ཟད་དཔྱད་པ།
སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ལས་རྩ་བའི་སྡེ་ཚན་ནི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཡིན་པ་དང་། ཁྱིམ་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དང་། འཕྲེང་བ་ལྟར་བརྒྱུད་བཞིན་དུ་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གཉེན་ཉེ་སྤུན་མཆེད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་། ཉུང་བ་
མདོ་སྨད་བྱ་མདོ་ས་ཆའི་སྐྲ་ལོང་གི་རྒྱན་རིས་དང་དེའི་མཚོན་དོན་ལ་དཔྱད་པ།
རྒྱན་རིས་ནི་རྒྱན་གོས་དམངས་སྲོལ་གྱི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པས། འདི་ནི་རྒྱན་གོས་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ། “སྤྱིར་རྒྱན་གོས་དང་རྒྱན་གོས་
ཨ་མདོ་བྱམས་པའི་མཛེས་རིས་གཤིས་ལུགས་ལ་དཔྱད་པ།
དཔྱད་རྩོམ་འདིར་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མཛེས་རིས་སྒྱུ་རྩལ་དང་། དངོས་བྲིས་རིང་ལུགས། ཨ་མདོ་བྱམས་པའི་མཛེས་རིས་གཤིས་ལུགས་བཅས་ལ་གཤིབ་སྡུར་རིག་པའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་གི་སྒྱུ་རྩལ་ལྟ་གྲུབ་དང་། གསར་རྩོམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས།
ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་རྒྱ་ཡིག་གི་ཡིག་ཆ་《ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་པ་ཡང་དག་པར་ངེས་པ་》ཞེས་པར་དཔྱད་པ།
ཡིག་ཆ་འདིའི་སྒྲིག་གཞིའི་ཆ་ནས་བལྟས་ན། ཝང་ཤི་ཡིས་བྲིས་པའི་འགོ་བརྗོད་དང་། སྐབས་དེའི་སྟོན་རྩེན་གྲུབ་མཐའ་བར་གྱི་དྲི་བ་དྲིས་ལན། ཧྭ་ཤང་མ་ཧཱ་ཡ་ནས་
རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་མཆོག་གིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཇི་ལྟར་འབེབས་ཚུལ་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
དཔྱད་རྩོམ་འདིར་སྤྱིར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་ལེན་ཚུལ་དང་དེའི་ལྟ་བའི་རྗེས་འཇུག་མཁན་རྣམས་བསྟན་ཞིང་། ལྷག་པར་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་མཆོག་གིས་སྐབས་དེའི་བོད་