གནས་མཆོག་ལྷ་སར་མཐུན་སྒྲིལ་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་། ཆོས་དབྱིངས་སྐྱིད་ཀྱིས་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་སྡུར་ལས་ཨང་དང་པོ་བླངས། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ཅུས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་རིག་ནུས་ཡིག་སྒྱུར་མཉེན་ཆས་ཁྱབ་སྤེལ་ཚོགས་འདུ་སྤོས་ལྡན་གྲོང་དུ་འཚོགས་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཞོ་ལེགས་ཀྱི་བོད་ཤོག བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེས་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་ཀྱིས་གནམ་ལོ་གསར་པ་བསུ་བ། ལྕགས་ལམ་སྡེ་ཁག་གིས་སྦྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཟས་རིགས་མངག་ཉོའི་ཞབས་ཞུ་རིམ་སྤོར་བྱས་ཏེ། མེ་འཁོར་མ་བསྐོར་གོང་གི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་མངག་ཉོ་བྱས་ཆོག་པ། ལྷ་སའི་ཚོགས་འདུ་གཉིས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པར་གྲོས་གཞི་106འབྱོར།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > རྩོམ་རིག > དཔྱད་རྩོམ།
བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་གི་ཁྱད་ཆོས།
བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་དེ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་དུས་མཚམས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། དུས་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་། ཆབ་སྲིད། རིག་གཞུང་ཕྱོགས་གང་སར་འཕེལ་རྒྱས་ཧ་ཅང་མགྱོགས་པོ་
《རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ》ཡི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ།
མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་གང་རུང་གི་རྩོམ་པ་པོ་སུ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཡང་དུས་རབས་ཀྱི་གོམ་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་ལྟ་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཇེ་ཆེ་དང་མིག་རྒྱ་ཇེ་ཡངས
ཨ་མདོའི་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་དེའི་འབྱུང་རྐྱེན་སྐོར་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།
གངས་དཀར་པོ་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་འདྲ་བས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བའི་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར། ཕ་སྤྲེའུ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་ལས་མིའི་འགྲོ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་ཞིང་།
སློབ་དཔོན་དབྱུག་པ་ཅན་ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ་གང་ཡིན་ཐད་ལ་དཔྱད་པ་ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་སྒྲ་དབྱངས།
རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས། “སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་བ་ནི་འདིར་བརྗོད་མེད། །སྡེབས་སྦྱོར་མཁས་པའང་བདག་ལ་ཡོད་མ་ཡིན་”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་ལ་འདིར་ཁ་
བོད་སོག་གེ་སར་སྒྲུང་གི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་བཤད་པ།
དུས་རབས་བཅུ་དགུའི་མཇུག་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་མང་པོས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་གེ་སར་སྒྲུང་དང་སོག་པོའི་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་བཞིན་པའི་གེ་སར་སྒྲུང་གི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་གཏམ་
སློབ་དཔོན་བཻ་རོ་ཙ་ན་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་དུ་སྤྱུགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་དཔྱད་པ།
ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་མོའམ་སློབ་དཔོན་བཻ་རོ་ཙ་ན་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་ཀྱི་སད་མི་མི་བདུན་གྱི་ཡ་གྱལ་དང་རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔའི་ནང་གསེས། ལོ་ཙཱ་བ་རྒན་
བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ཚིག་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟག་པའི་དཔྱད་རྩོམ་མཁས་པའི་མགུལ་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ།
བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ཤོག་གྲངས564ནང་། རྒྱུ་ཆོས་རྗེས་དཔོག་གི་འབྲས་རྟགས། འབྲས་བུ་རྟགས་ལྔའི་ནང་གསེས་སྒྲུབ་བྱེད་རོ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་གཟུགས་
གླིང་སྒྲུང་གི་གོ་དོན་དང་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པ།
དེ་ཡང་སྙན་རྩོམ་རིང་མོ་གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ནི། རང་རྒྱལ་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཐུན་མོང་གིས་བརྩམས་པའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་རིང་བོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ནང་དུ་མི་སྣ་གཙོ་བོ་སྐྱེས་མཆོག་ནོར་བུ་དགྲ་འདུལ་ཁོང་ཉིད་མི་ཚེ་གང་
སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་རྣམ་གཞག་ལ་དཔྱད་པ།
ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལེའུ་དང་པོར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་ལ་ངེས་ཤེས་དྲང་ལུགས་དང་། ལེའུ་གསུམ་པར། སྔར་གྱི་ངེས་ཤེས་དེ་རྣམས་མཐར་མངོན་སུམ་ལ་གཏུགས་དགོས་པ་དང་།
གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་པྲ་ཕབ་རིག་གནས་དང་འབྲེལ་ནས་པྲ་སྒྲུང་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
དེ་ཡང་པྲ་ཕབ་རིག་གནས་འདི་ལ་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་མཆིས་ཏེ། ཁ་ཅིག་གིས་གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་དར་ཡོང་བར་བཤད་པ་དང་
དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་དེས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གསར་བར་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་སྐོར།
བོད་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གསར་པ་དར་བ་དང་བསྟུན་ནས་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལྡུམ་རའི་ནང་རྒན་དར་གཞོན་གསུམ་ལས་གྲུབ་པའི་རྩོམ་པ་པོ་མང་པོ་ཞིག་གཅིག་
ཙོང་ཁ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བྱུང་བ་དང་མཐའ་བཞིའི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
ཁྲི་ལྡེའི་སྲས་ལྷ་རྒྱལ་བའམ་ཁྲི་གནམ་ལྡེ་དབོན་བཙན་པོ་ནི་ཙོང་ཁ་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་སྲིད་དབང་གི་བཙན་པོའམ་རྒྱལ་ཐོག་དང་པོར་བགྲང་དགོས་ཤིང་། རྒྱའི་ཡིག་ཚང་
བོད་ཀྱི་མདའ་གཞུའི་རིག་གནས་སྐོར་ལ་ཅུང་ཟད་གླེང་བ།
མར་ཁེ་སིས“ངལ་རྩོལ་གྱིས་ཡོད་ཚད་བསྐྲུན་པ་ཡིན”ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མེས་པོ་ཚོས་ཡུན་རིང་གི་ངལ་རྩོལ་ཁྲོད་དུ་ཉམས་མྱོང་གསོག་འཇོག་དང་། རང་བྱུང་ཁམས་ལ་ངོས་འཛིན་ངེས་ཅན་བྱུང་བ་ལས་མཚར་སྡུག་འོད་
མདོ་སྟོད་དཀར་མཛེས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་དེའི་སྐད་ཀྱི་གནས་བབ་སྐོར་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།
སྤྱིར་ཐ་སྙད་ཅེས་པ་ནི་ཚིག་སྦྱོར་གྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐད་ཆའི་སྡེ་ཚན་ཆུང་ཤོས་ཏེ། སྒྲ་དོག་འཇུག་ནས་བཤད་ན་མིང་དང་ཕྲད་གཉིས་ལ་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྒྲ་ཡངས་འཇུག་
བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་སྐོར་བརྗོད་པ།
བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ཆེན་པོའི་བདག་པོ། ལས་ལ་བརྩོན་ཞིང་དཔའ་རྩལ་ལྡན་ལ་གཞུང་རྒྱུད་དྲང་ཞིང་བློ་རིག་བཀྲ་བའི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་དུས་ཡུན་རིང་བོའི་ནང་རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་
རྩོམ་རིག་སློབ་ཁྲིད་དང་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་རྨང་གཞི། ༢
རྩོམ་པའི་གནས་ལ་འཇུག་པའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ནང་དུ། བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ནི་གསོན་ཉམས་དང་ནུས་པ་ལྡན་པའི་སྤྱི་མཚན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནས་བཤད་ན། གནད་དོན་དང། བསམ་བློ་ལ་
རྩོམ་རིག་སློབ་ཁྲིད་དང་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་རྨང་གཞི། ༡
རྩོམ་པའི་གནས་ལ་འཇུག་པའི་སློབ་ཚན་འདི་ནི་མཁས་པའི་བྱ་བ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། རིག་པའི་གནས་ལ་འཇུག་པའི་གསར་སློབ་པ་དག་གིས་ངེས་པར་སྦྱོང་དགོས་པའི་རྨང་གཞིའི་ཤེས་བྱ་ཞིག་ཀྱང་
ཏུང་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་སྙན་ངག་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
ཉེ་བའི་དུས་སུ་ཏུང་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཡི་གེ་འདི་དག་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་དང་། དགུ་བ། བཅུ་བ་བཅས་སུ་བྲིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤུལ་
ཁམས་མི་ཉག་ཡུལ་གྱི་སྒུར་བྲོ་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
ཁམས་མི་ཉག་ཡུལ་ནི་རྩྭ་ཆུ་ནགས་ཚལ་འཛོམས་པའི་འབྲོག་ས་དང་། བར་ལ་འབྲུ་རིགས་སྣ་ལྔ་དང་མར་ཕྱུར་འཛོམས་པའི་རོང་མ་འབྲོག སྨད་ལ་འབྲུ་རིགས་དང་ཤིང་ཏོག་སྣ་ཚོགས་སྨིན་པའི་རོང་ས་ཡིན་ཞིང་། གནམ་གཤིས་དྲོ་གྲང་སྙོམས་ལ།
ཞབས་དཀར་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་གྱི་མགུར་མ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་སྐོར་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ།
མགུར་མ་ཞེས་པའི་རྩོམ་ལུས་འདི་གྲུབ་ནས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཞིག་འདས་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་མགུར་མ་ལ་ཞིབ་འཇུག་མཛད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་མགུར་མའི་