མཚོ་སྔོན་གོར་མོ་གྲོང་ཁྱེར་འབྲི་ཆུའི་ཆུ་འགོ་གྲོང་ཚོར་ཕར་རོགས་ཚུར་གཅེས་ཀྱིས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ། དཔལ་དགེའི་ཆུ་བསྐྱིལ་མཚེའུའི་འཕྲིན་གསར། འབྲི་ཆུའི་འགག་འཁྱིལ་མཚེའུ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་རྒྱུན་རྣམ་སླར་གསོ་བྱུང་བ་དང་རོགས་སྐྱོབ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ། གནས་མཆོག་ལྷ་སར་མཐུན་སྒྲིལ་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་། ཆོས་དབྱིངས་སྐྱིད་ཀྱིས་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་སྡུར་ལས་ཨང་དང་པོ་བླངས། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ཅུས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་རིག་ནུས་ཡིག་སྒྱུར་མཉེན་ཆས་ཁྱབ་སྤེལ་ཚོགས་འདུ་སྤོས་ལྡན་གྲོང་དུ་འཚོགས་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཞོ་ལེགས་ཀྱི་བོད་ཤོག
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > རྩོམ་རིག > ཚ་ཤོས།
རྩོམ་རིག་གསར་བའི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་གླེང་བ།
གངས་ཅན་བོད་མི་མི་རིགས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཆེས་སྔ་ཞིང་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་ཁྲོད་ཀྱི་རྩོམ་དར་སྔ་ཤོས་གྲས་ཡིན་ལ། རྩོམ་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བཏང་ན་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རྩོམ་གླུ་གཞས་སྒྲུང་གཏམ་སོགས་ཆེས་སྔ་མོ་
དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་བསམ་གཞིག་གསར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟ་ཚུལ།
བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་ཚུན་གྱི་ལོ་ངོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་གི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསམ་གཞིག་གི་འཕེལ་འགྱུར་ལ་བརྟག་སྐབས། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་དུ་འཚོ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བག་ལ་ཞ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཚན་རྩལ་རིག་གནས་ཀྱི་ཉིང་བཅུད་དུ་གྱུར་བའི་བསམ་བློ་དང་ཚན་རྩལ་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཐ་ན་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལ་སོགས་པས་མཚོན་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་གི་ཡོད།
དེང་རབས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་རྩོམ་རིག་འགའ་ལས་འཕྲོས་པའི་དཔྱད་གླེང་ཕྲན་བུ།
དུས་སྐབས་གསར་པའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་གྱི་བྱ་གཞག་དེ་དུས་རབས་སྔ་མ་དག་དང་བསྡུར་ན་ནང་དོན་དང་རྣམ་པ་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། རྩོམ་རིག་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་གདོང་གཤིས་ངོ་མ་མངོན་མཚོན་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དངོས་དཔལ་ཟུང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུའི་རྩ་བའི་འོས་འགན་དེའང་འབུར་ཐོན་གྱིས་མངོན་གྲུབ་བྱུང་ཡོད།
ཡབ་ཀྱི་འཁྲུངས་རྟགས།
རེས་གཟའ་ཕུར་བུའི་ཞོགས་པར་ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭར་སྐྱེལ་བར་འགྲོ་རྩིས་བྱེད་སྐབས་གློ་བུར་དུ་ཁ་པར་གྱི་ཐོར་སྒྲ་གྲགས་པ་དང་དེ་ནི་སྲུ་མོའི་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་རིན་སྤུངས་ནས་བརྒྱབ་ཡོང་བ་ཞིག་རེད་འདུགགཅེན་པོས"ད་རེས་ཁྱོད་ལ་སྐད་ཆ་སྙན་པ་ཤོད་རྒྱུ་མེད"སྐད་ཆ་དེ་གོ་བ་ཙམ་གྱིས་ཁོ་བོའི་རྣ་བར་སིང་སྒྲ་གྲགས་པ་དང་དེ་མ་ཐག་ཕ་ཡི་བཞིན་རས་སྐྱོ་ལྷང་ལྷང་དེ་མིག་ལ་འཁོར་བ་དང་སྦྲགས་ཁོང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ཞལ་གྱེས་ཟིན་པ་ཤེས་བྱུང་ལ་གཅེན་པོས་ཀྱང་མུ་མཐུད་དེ་པ་ཕ་མི་བྱུང་མ་སོང་ཟེར།
གངས་ལྗོངས་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་གསེར་གྱི་སྦྲམ་བུ།
ན་མོ་མཉྗུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ། རྗེ་བཙུན་བླ་མ་དམ་པ་དེའི་ཞབས་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། བློ་བཟང་དྲི་མེད་འདྲེན་བྱེད་སྟོང་གིས་རྒྱ་ཆེན་ཤེས་བྱའི་གཟུགས་ཀུན་རྣམ་གསལ་འཆི་མེད་ སྒེག་མོའི་མེ་ལོང་བཞིན། །རྣམ་དཀར་གྲགས་པའི་རྔ་དབྱངས་འབུམ་ཕྲག་ཕྱོགས་ཀྱི་བུ་མོའི་འགྲིན་པར་རྣམ་བསྒྲགས་དབྱར་དུས་དབྱར་སྐྱེས་རྔ་སྒྲ་བཞིན། །གྲོང་འཇོམས་དབང་པོ①མདའ་ལྔ་བ་དང་གཙུག་ན་ཟླ་བ་མགྲིན་སྔོན་ཅན②སོགས་རང་བའི་ཐོད་ལ་གཙུག་རྒྱན་བཞིན། །
མི་ཉག་གི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་གནང་བའི་ཡི་གེ།
ཨོཾ་སྭསྟི་སི་ངྔྷཾ།མི་ཉག་གི་རྒྱལ་ཁམས་ན་ཆོས་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བླ་མའི་མཆོད་གནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྲོག་ཤིང་ཆེན་པོར་གྱུར་པ།དཔལ་སྡེ་ཆེན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོར་གཉུག་མར་བཞུགས་པའི་མཁན་སློབ་ཞལ་བཞུགས་པ་རྣམ་པས་དབུ་མཛད།དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་བ།རྣམ་དག་ཆོས་རྒྱལ་འབྱོར་བའི་ཆབ་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཐ་གྲུར་ལེགས་བལྟམས་ཤིང་། །
རྟ་ནག་སྒྲོག་འགྲོས།( སྟོད་ཆ)
“ཡ—རོགས་གཅེས།”བང་ཆེན་པས་རྟ་ཐོག་ནས་ཟུར་འདུག་ཅིག་བྱེད་བཞིན་དུ་སྨྲས་པ། “འབའ་ཡི་བྲ་ཐང་རིང་མོ་ཟེར་བ་འདི་ས་རྩེ་གཞུང་སྐྱིད་པའི་སྨན་ལྗོངས་ལས་ཀྱང་མི་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་སྤྲོ་བསྐྱེད་པའི་ས་ཆ་་མཐོང་བ་ཀུན་སྨོན་ཞིག་ཡིན་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མང་བོ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་མོད་ཀྱང༌།དེ་རིང་མི་མེད་འབྲོག་དགོན་ཕྱི་མའི་ཡུལ་ལ་སླེབས་པ་ལྟར་གྱུར་པ་འདི་ལ་ལྟོས་དང༌།”