ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་གཞུང་དོན་ཐིང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གཞུང་དོན་ཐིང་གིས། 《གྲོང་གསེབ་བཅོས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་མཛུབ་ཁྲིད་བསམ་འཆར》བཀྲམ་པ། ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཅིན་ཀྲེང་ཨེན་དང་གྲོས་མོལ་གནང་བ། ཞི་ཅིན་ཕིང་ཅིན་ཀྲེང་ཨེན་གྱིས་བཤམས་པའི་དགའ་བསུ་ཞུ་བའི་གསོལ་སྟོན་ལ་ཕེབས་པ། ལི་ཁེ་ཆང་གིས་ཨོ་སི་ཁྲུ་རི་ཡའི་ཙུང་ལི་ཁུའུ་ཨར་ཚི་དང་གྲོས་མོལ་མཛད། པདྨ་ཚེ་བརྟན་དང་ཁོའི《ལག་དམར》ཅེས་པའི་གློག་བརྙན་དེ་རྒྱལ་ཡོངས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ཕུག་ལམ་རིང་ཤོས་སུ་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ། སྐབས་གཉིས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་ལས་མཐོ་རིམ་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་སྒྲོག་སྒོར་དབུ་ཚོགས་འཚོགས་པ་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བ་མ་ཟད་ཤིས་ཚིག་གནང་བ། ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་དབྱི་ཊ་ལིའི་ཙུང་ལི་ཁུང་ཐེ་དང་མཇལ་འཛོམས་གནང་བ། “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”གི་སྐོར་གླེང་སྐབས་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་ཀྱིས་ཅི་ཟེར་རམ། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དགེ་ལུགས་པའི་ཆེས་མཐོའི་མཚན་གནས་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་ཐོབ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > མདུན་ཤོག > དཔྱད་གཏམ་དྲང་འཇལ།
“སྡོད་ཁང་རྟེན་རྫས་བཤམས་མཛོད་ཁང”གིས་དཔང་པོ་བྱེད་པ།
གསར་འགོད་པས་མངའ་རིས་ཀྱི“མཐའ་མཚམས་ཀྱི་གྲོང་ཚོ་དང་པོ”སྒར་རྫོང་བཀྲ་ཤིས་སྒང་ཤང་བདེ་མཆོག་གྲོང་ཚོར་བཅར་འདྲི་བྱེད་སྐབས། མི་སེམས་དགའ་བའི་གཏམ་བཟང་སྟེ། མཐའ་མཚམས་ཀྱི་མང་ཚོགས་རྣམས་བོད་བཟོ་དང་རྒྱ་བཟོ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཐོག་སོ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ར་ཡོད་པའི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་སྡོད་ཁང་
ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡོད་མལ་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྒྲིག་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་དགོས།
གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡོད་མལ་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྒྲིག་ལས་དོན་ནི་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྐུ་ངོ་མས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་གཅིག་གྱུར་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པའི་དམངས་འཚོའི་འདུ་འགོད་གལ་ཆེན་དང་། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་ངེས་པར་དུ་རྒྱལ་ཁ་ལེན་དགོས་པའི་དམག་འཐབ་
མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་བྱ་གཞག་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས།
མིག་སྔ་ནི་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་དམག་འཐབ་ལ་རྒྱལ་ཁ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལེན་པ་དང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་འགག་རྩའི་དུས་སྐབས་ཡིན་པས། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་དཔེ་སྟོན་རྫོང་
སློབ་ཆེན་སློབ་མ་དུས་རབས་གསར་པའི་ལས་གཏོད་པར་ཧུར་ཐག་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས།
ད་ཕན་ལོ་ཤས་རིང་། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས“དམངས་ཀྱིས་བྱ་གཞག་སྐྲུན། ཀུན་གྱིས་གསར་གཏོད་བྱེད་པའི”འཐབ་ཇུས་ལག་ལེན་གཏིང་ཟབ་བསྟར་བ་དང་བསྟུན། སློབ་ཆེན་སློབ་མ་མང་པོ་ཞིག་རང་བརྟེན་ལས་གཏོད་ཀྱི་ལམ་བུར་བསྐྱོད་པས་ཧུར་བརྩོན་ཆེ་བའི་རང་བརྟེན་ལས་གཏོད་པར་གྱུར་པ་
“ལས་ཞུགས་གཞན་སྒྱུར”ལ་བརྟེན་ནས་དབུལ་སྒྲོལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ།
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་ནུས་ཤུགས་ལྷག་མའི་ལས་ཞུགས་གཞན་སྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་རབ་དང་རིམ་པ་བཏོན་པའི་ནང་། གསོ་སྦྱོང་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་བའི་ཐད་བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ལས་ཞུགས་ཀྱི་འདུན་པ་ཡོད་པ་
ཕྲུ་གུ་ཚང་མས་དྲང་གཞག་གི་སློབ་གསོ་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་སློབ་གསོ་དོ་སྙོམས་འཕེལ་རྒྱས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཤིང་། རིམ་ཁག་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལས་རིགས་ཁག་གི་རོགས་རམ་འོག ཐག་རིང་ལུང་ཁུག་གི་གྲོང་ཚོ་དབུལ་པོའི་སློབ་ཆུང་ཚང་མར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སློབ་མ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་སྤུས་ལེགས་
དམངས་འཚོའི་བདེ་རྩར་དམིགས་ནས་གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་ཡག་པོ་སྒྲུབ་དགོས།
དུས་རབས་གསར་པའི་ལས་བྱེད་པ་གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་ནི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་དང་། ཏང་གི་མང་ཚོགས་ལམ་ཕྱོགས་ལག་བསྟར་ནན་ཏན། བོད་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་པོ་དང་ཡུན་རིང་
བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་ཐོན་ལས་ཀྱི་སྤུས་ཀ་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས།
བོད་ལྗོངས་ནི་བོད་ལུགས་གསོ་བ་རིག་པ་འཕེལ་རྒྱས་གཏང་ཡུལ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། ཁྱད་ལྡན་ལེགས་ཆའི་ཐོན་ལས་གལ་ཆེན་གྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་བོད་སྨན་ལས་རིགས་ཀྱི་སྤུས་ཀ་ལེགས་སུ་བཏང་སྟེ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཡུན་རིང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་
རླབས་ཆེའི་ཁ་ཕྱོགས་སྒྱུར་མཚམས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱས་རྗེས་རྡོ་རིང་བཙུགས་པ།
དཔྱིད་ཟླ་ལྔ་པའི་བོད་ལྗོངས་ས་མཐོར་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་བཞད་པ་དང་གང་སར་སྐྱེ་སྟོབས་ཀྱི་དཔལ་འབར་ཞིང་། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་གོང་འོག་ཀུན་ཏུ་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཐའ་སྐྱོང་བོད་བརྟན་གྱི་རྣམ་བཤད་གལ་ཆེན་
འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལམ་བུའི་ཐོག་བརྗིད་ཆེའི་ལེའུ་བརྩམས་པ།
དེང་བལྟས་སྔ་དྲན་བྱེད་སྐབས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཁོ་ནས་མ་གཏོགས་བོད་སྐྱོབ་མི་ཐུབ་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཁོ་ནས་མ་གཏོགས་བོད་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་མི་ཐུབ་པ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་བསྐྱར་དར་གྱི་ལམ་བུ་ལས་སྔ་ས་ནས་རྩོད་ཐབས་བྲལ་བའི་ངང་ར་འཕྲོད་ཐུབ་ཡོད། 1951ལོར་བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་བ་
བྱེ་ཐང་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དུ་གྱུར། གྲོང་མི་ཡུལ་སྐོར་ལས་ལ་ཞུགས།
མཚོ་སྔོན་བྲོ་གྲ་ཐང་གྲོང་ཚོའི་སྣོད་བཅུད་ཕྱུག་འགྱུར་ཐབས་ལམ་སྐོར་བཀོད་པ། དཔྱིད་གསར་དུས་ཆེན་གྱི་རྗེས་སུ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་དགོན་ལུང་ཧོར་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་ཝེ་ཡོན་གྲོང་རྡལ་བྲོ་གྲ་གྲོང་ཚོར་ཡུལ་སྐོར་བས་ཁེངས་ཤིང་། གྲོང་མི་ཚའེ་དབན་ཅུན་གྱི་ཞིང་ཁྱིམ་སྤྲོ་སྐྱིད་ཁང་གི་ཚོང་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད་པ་དང་། ཉིན་ལྟར་ཡུལ་སྐོར་བ་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བར་སྣེ་ལེན་ཞུ་དགོས་པས་ནང་མི་ཚང་མས་མཉམ་དུ་སྣེ་ལེན་ཞུས་ཀྱང་ལས་ཀ་ཚར་གྱི་མེད།
ཞིང་ལས་དང་གྲོང་གསེབ་སྔོན་ལ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བའི་བྱེད་ཕྱོགས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ།
སྤྱི་ཚེས་༡༩ཉིན། ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གིས་དབང་བཀུར་བ་ལྟར་༼ཀྲུང་གུང་ཀྲུང་དབྱང་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་ཞིང་ལས་དང་གྲོང་གསེབ་སྔོན་ལ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་ཞིང་གསུམ་ལས་དོན་ལེགས་པར་སྒྲུབ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར་འགའ་ཞིག༽ཅེས་པ་འགོད་སྤེལ་བ་དང་།
བོད་ཀྱིས་ཁེ་ལས་རིགས་བཞིར་བརྟེན་ནས་དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ​ འདི་ལོ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་མ་རྩ་འཇོག་ཚད་15%ཡན་འཕར་བའི་འགན་ལེན་བྱེད་པ།
2018ལོའི་ལོ་མཇུག་བར་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁྲོམ་རའི་གཉེར་སྐྱོང་བྱེད་པོ་སྣ་ཚོགས་ཁྲི་27.5ཟིན་ནས་ཐོན་ལས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་ལས་ཞུགས་མི་གྲངས་ཁྲི་165ཡན་ཟིན་པ་དང་། ཚོང་འགུགས་མ་འདྲེན་གྱི་རྣམ་གྲངས་1450ལག་བསྟར་བྱས་པར་རིམ་རྩིས་ལྟར་ན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་630.8དམིགས་སར་འབྱོར་བ། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་མ་རྩ་འཇོག་ཚད་20%ཙམ་འཕར་ནས་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་གི་འཕར་ཚད་མཐོ་ཤོས་སུ་སླེབས་ཡོད།
ཐུན་མོང་ཐོག་ཏུ་ལྡུང་དྲ་གཏོད། གཙང་གསུམ་ཆུ་འགོར་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད།
དཔལ་འབྱོར་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་གཞིར་བཟུང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཀྲོའུ་རྨ་སྟོད་རྫོང་གི་མཚོ་སྔོ་རིང་ཁ་བས་བཀླུབས་ཏེ་དེ་བས་ལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་ལྷིང་ངེར་གནས། རྐྱང་རྣམས་ཀྱིས་མཚོ་འགྲམ་དུ་སོས་དལ་བག་ཕེབས་ངང་རྩྭ་ཟ་བ་དང་ཆུ་བྱ་ཁྱུ་དང་ཁྱུས་མཚོ་ངོས་ནས་ཕར་འཕུར་ཚུར་འཕུར་བྱེད་བཞིན་མཆིས།
མཚོ་བོད་ས་མཐོའི“སྲང་ལམ་གུ་དོག་པོ”
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བའི་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་གཞིར་བཟུང་། ཨན་ཧུའེ་ཏུང་ཁྲེང་གི་སྲང་ལམ་གུ་དོག་པོ་དེ་གྲོང་པ་ཁྱིམ་མཚེས་དབར་གུས་ཞབས་བྱེད་པའི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ལ་གྱུར་ཡོད། འོན་ཀྱང་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ནི་ཨན་ཧུའེ་དང་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཆོད་པའི་མཚོ་བོད་ས་མཐོར་ཡང“སྲང་ལམ་གུ་དོག་པོ”དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རེད།
རྒྱུག་ཤར་གློད་ནས་མི་ཚེའི་ཕུགས་འདུན་དོན་དུ་གཉེར།
2019ལོའི་ཉིན་དང་པོར། ཟི་ལིང་གི་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ཀྱི་གྲོང་སྐོར་རྒྱུག་ཤར་འགྲན་བསྡུར་དུས་བཀག་ལྟར་བྱས་ཤིང་། ཟི་ལིང་གི་གྲོང་མི་ཆིག་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་གྱིས་ཞོགས་པའི་ཉི་གཞོན་དང་འགྲོགས་ནས་ལོ་གསར་པ་བསུས་ཡོད་ལ། ལུས་རྩལ་གྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཁོང་ཚོས་འཚོ་བར་བཅངས་པའི་སྤྲོ་སེམས་དང་ལོ་གསར་པའི་རེ་བ་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད།
2018 ལོར་མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་ཐོག་གི་བསམ་འདུན་འཚོལ་སྙེག་མཁན་ལ་གུས་འདུད་ཞུ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། “ ང་ཚོ་ཚང་མས་འབད་པ་བྱས་ནས་མདུན་དུ་སྐྱོད་ཅིང་། ང་ཚོ་ཚང་མ་ཕུགས་འདུན་འཚོལ་མཁན་ཡིན” ཞེས2019 ལོའི་ལོ་གསར་གྱི་ཤིས་ཚིག་ནང་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གི་དྲོད་ཁོལ་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་བརྟན་པོ་ཡིན་པའི་གཏམ་འདིས་མི་གང་མང་ཞིག་གི་བསམ་པའི་རླབས་རྒྱུན་འཕྱུར་བར་བཅུག་ཅིང་།
ཕྱི་ནང་གི་དུས་ཆེན་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་རོལ་ན་འོས་སམ།
སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་མུ་མཐུད་འབྱུང་འགྱུར་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད།
མི་དམངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་གྱི་དཔྱད་གཏམ་པས། སྒྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་མུ་མཐུད་འབྱུང་འགྱུར་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ཅེས་བསྟན་པ།
གནས་བབ་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཁྲོད་ནས་གནས་བབ་ལས་བརྒལ་བར་རེ་སྒུག་བྱེད་པ་སྟེ། ཁོ་རེ་ཡ་ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་གྱི་༢༠༡༨།
མཇུག་སྒྲིལ་ལ་ཉེ་བའི་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༨ལོར། ཁོ་རེ་ཡ་ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་ལ་འགྱུར་ལྡོག་མང་བའི་དོན་ཆེན་མང་པོ་ཐོན་ཡོད་པ་དང་། གནས་བབ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།