ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > ཆོས་ལུགས། > དགོན་སྡེ།
ནང་བསྟན་གནས་རི་གྲགས་ཅན་བཞི།
འཛམ་གླིང་གི་ནང་བསྟན་གནས་རི་གྲགས་ཅན་ལས། རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་གྱི་ནང་བསྟན་གནས་རི་གྲགས་ཅན་བཞི་ནི། འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་གནས་མཆོག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གནས་མཆོག་རི་བོ་གྲུ་འཛིན། ས་ཡི་སྙིང་པོའི་གནས་མཆོག་དཔལ་རི་རྩེ་དགུ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གནས་མཆོག་གླང་ཆེན་
བྲག་སྒོ་ཀཀྞི།
བྲག་སྒོ་ཀཀྞི་ནི་ལྷ་སའི་དམར་པོ་རི་དང་ལྕགས་པོ་རི་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ཤིང་། མཆོད་རྟེན་ཆེ་ཆུང་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་མཆོད་རྟེན་ཆེ་བ་ཀჄ ་ནི་ལམ་གྱི་དབུས་དང་། གཞན་ཆུང་བ་གཉིས་ནི་དམར་པོ་རི་དང་ལྕགས་པོ་རི་གཉིས་ཀྱི་སྣེ་སོ་སོར་གནས། བྲག་སྒོ་ཀཀྞི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པ་དང་
ལི་ཐང་ཐུབ་བསྟན་བྱམས་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་།
དེ་ཡང་ལི་ཐང་དགོན་ཆེན་ནམ་ཐུབ་བསྟན་བྱམས་ཆེན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་ཞེས་གྲགས་པ་འདི་ནི། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་རྣམ་གནོན་ཏེ་ལྕགས་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོར་(སྤྱི་ལོ་1580)རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་
མདོ་ཁམས་མི་ཉག་མགར་ཐར་བྱམས་པ་གླིང་།
དེའང་མདོ་ཁམས་ས་ཡི་ཐིག་ལེ་མི་ཉག་རབ་སྒང་གི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་མོ་མགར་ཐར་བྱམས་པ་གླིང་ནི་དཀར་མཛེས་ཁུལ་རྟའུ་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཡོད་ཅིང་། མགར་ཐར་ཞེས་པའི་མིང་ཐོགས་དོན་ནི་བོད་ཀྱི་བློན་ཆེན་མགར་སྟོང་བཙན་རྒྱ་ཡི་
རྒྱལ་རྩེ་དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེ།
རྒྱལ་རྩེ་དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེ། 古镇名寺-江孜白居寺མཚན་རྒྱས་པར། རྒྱལ་རྩེ་དཔལ་འཁོར་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཞུ། གཞིས་རྩེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་ཤར་ལྷོའིམཚམས་ སྣུམ་ནག་འཁོར་ལམ་དེད་སྤྱི་ལེ་90ཙམ་སོང་ན་རྒྱལ་རྩེ་གྲོང་དབུས་
དཔལ་ཆེན་ཆུ་བོ་རི།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རྟ་ལམ་ཉིན་གཉིས་ཀྱི་སར་(ལྷོ་ཁ་གོང་དཀར་རྫོང་ཁོངས་)ཡོད་པའི་རི་ཆུང་དུ་ཞིག་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཤོད་སྲོལ་ལ། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་གནས་འདིར་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་སྒོམ་ཆེན་མང་པོ་བྱུང་བ་
རྫོང་གསར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།
གནས་འདིར་སྔོན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་བྱ་བྲལ་བ་ཞིག་བྱོན་ནས་མི་ཞིག་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ལ་ཅི་ཡིན་ཞེས་པའི་ལན་དུ་ང་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཟེར། ཡ་ཀི་རི་འདིའི་མིང་ལ་ཅི་ཟེར་ཞེས་པའི་ལན་དུ་ལྷ་རྩེ་ཟེར་ཞེས་བཤད། དེར་རྟེན་འབྲེལ་ཁྱད་པར་ཅན་གཟིགས་
རྟའུ་ཉི་མཚོ་དགོན།
ཉི༌མཚོ་དགོན་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་དུ་ཐོག་མར་ཆགས། གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན། དེང་སང་རྟའུ་རྫོང་མཁར་གྱི་ཉེ་འདབས་གྲོང་རྡལ་ཀྲེན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། དགོན་པ་ཐོག་མར་འདེབས་ཚུལ་ནི། དེ་ཡང་རྟའུ་རྫོང་ཉི་མཚོ་
རྒན་གྱའི་བྲག་དཀར་དགོན་པ།
ལོ་རྒྱུས་རྙིང་བ་དག་ཏུ་གཉའ་གོང་བྲག་དཀར་དགོན་པ་ཟེར་མོད། ཕྱིས་སུ་རྒན་གྱའི་བྲག་དཀར་དགོན་པ་ཟེར་བ་འདི་ནི། རེབ་གོང་ཤར་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོས་1607-1677ལོར་མཛད་པའི་ཨ་མདོའི་ཆོས་འབྱུང་ལས། འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་ཕོ་བྲང་གཉའ་
སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་དཔལ་ཡུལ་རྣམ་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་ཆོས་གླིང་།
དཔལ་ཡུལ་རྣམ་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་ཆོས་གླིང་ནི། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཤིང་འབྲུག﹙སྤྱི་ལོ1664﹚ལོར་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རྣམ་རོལ་འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་རྒྱུད་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་། སྐྱེས་རབས་ཉིས་སྟོང་ཐུགས་ལ་སྐད་
བྲག་མགོ་ར་གསོ་སྒང་གི་གནས་རིའི་ལོ་རྒྱུས།
དེ་ཡང་མདོ་ཁམས་ཟལ་མོའི་སྒང་རྒྱུད། ར་གསོ་བཀྲ་ཤིས་སྨན་རི་ནི།སྔོན་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་མཆོད་རྟེན་བྱེ་བ་བཞེངས་པར།མཆོད་རྟེན་གཅིག་ར་གསོ་སྒང་དུ་ཡོད་པའི་ནང་རྟེན་དུ་
ཞ་ལུ་དགོན་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
ཞ་ལུ་དགོན་པ་ནི་བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱ་མཚོ་ཆུས་ཁོངས་སུ་གནས་ཤིང་། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་དུས་འགོར་བཏབ་པའི་གྲགས་ཅན་གྱི་དགོན་གནས་རྙིང་ཁུངས་ཤིག་ཡིན། དེ་ནི་ལོ་སྟོན་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གི་ཉེ་གནས་ལྕེ་བཙུན་ཤེས་རབ་
གངས་དཀར་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།
གངས་དཀར་དགོན་པ་འདི་ནི་གནའ་སྔ་མོ་རི་ཁྲོད་ཅིག་ཡིན་ན་ཡང་རྗེས་སུ་གངས་དཀར་བླ་མ་གྲགས་པའི་དཔལ་གྱིས་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ། སྤྱིར་གངས་དཀར་དགོན་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གནས་ཆེན་འབོ་མི་ཉག་གངས་དཀར་གྱི་མདུན་ཞོལ་དུ་
མུ་ལི་དགོན་པ།
རབ་དཀར་གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་མཐའ་ནས་བསྐོར་བའི་བསིལ་ལྡན་གངས་ལྗོངས་ཕྱུག་མོ་ཞེས་སྙན་པ་དབྱར་གྱི་རྔ་གསང་ལས་མཆེད་པའི་ལྷུ་ལག་གཅིག་སྟེ་མདོ་སྟོད་མིའི་ཆོལ་ཁར་གྲགས་པའི་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་མོ་མུ་ལི་དགའ་ལྡན་
གྲ་ནང་བྱམས་པ་གླིང་གི་མཆོད་རྟེན།
གྲ་ནང་བྱམས་པ་གླིང་གི་མཆོད་རྟེན་འདི་ནི་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་གྲ་ནང་རྫོང་ནས་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་གྱི་རི་ལྡེབས་ཤིག་ལ་ཡོད་པའི་དཔལ་བྱམས་པ་གླིང་དགོན་པའི་ནང་དུ་ཡོད། མཆོད་རྟེན་གྱི་མཚན་ལ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོ་མཐོང་བས་
སྟོད་ལུང་མཚོ་སྨད་ལྷ་ཁང་དགོན།
གྲུབ་མཐའ། ཐོག་མར་བཀའ་གདམས་དགོན། བར་དུ་ས་སྐྱ་ཕྱིས་སུ་དགེ་ལུགས། འདེབས་ལོ། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་ནང་། འདེབས་མཁན། དབུས་གཙང་མཁས་པ་མི་བཅུའི་ཡ་གྱལ་ཀླུ་མེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་རབ། ཆགས་ཡུལ། ལྷ་ས་གྲོང་
གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་དགོན།
གདན་ས་དེ་ནི་ཇོ་རྔོག་འབྲོམ་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རབ་བྱུང་དང་པོའི་ཆུ་གླང་﹙སྤྱི་ལོ1073﹚ལོར་ཕྱག་བཏབ་པ་ཡིན་ལ། ཇོ་བོ་རྗེ་སྙེ་ཐང་དུ་བཞུགས་སྐབས་ད་ལྟའི་སང་ཕུའི་རི་དེ་ལ་ཕྱག་མཛུབ་བསྟན་ཏེ་ཡ་གིའི་ཕུ་
ཚལ་གུང་ཐང་།
ཚལ་གུང་ཐང་ཞེས་པ་དེ་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུའི་ཤར་རྒྱུད་སྦྲག་ས་གཅིག་གི་གནས་སུ་ཡོད། བྱང་ངོས་སུ་ཚལ་དང་། ལྷོ་རུ་གུང་ཐང་ཞེས་གནས་གཉིས་ཀྱི་མིང་བསྡེབས་ནས་ཚལ་གུང་ཐང་ཞེས་འབོད། ཚལ་གུང་ཐང་ཞེས་པ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་
དཀར་མཛེས་དགོན།
ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུའི་གླིང་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕོ་སྟག་སྟེ། སྤྱི་ལོ་1662ལོར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བའི་མདོ་སྨད་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བཞེངས་པའི་ཡ་གྱལ་
སྙེ་ཐང་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་།
མཚན་རྒྱས་པར་དཔའ་བོའི་ངོ་མཚར་སྣང་བརྙན་གཟི་བྱིན་མངོན་པར་འཕྲོ་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་ཞུ། ཁྲིམས་ཟམ་ནས་སྤྱི་ལེ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་ཆུ་ཤུར་ཕྱོགས་སུ་སོང་ན་ལམ་ཁྲིས་སུ་སྙེ་ཐང་འོར་ཞེས་པའི་གྲོང་དེར་ འབྱོར་ཞིང་དེའི་ནུབ་ངོས་སུ་ལྷ་