དགུན་དུས་བོད་ལྗོངས་སུ་གནས་སྐོར་དུ་ཡོང་མཁན་རིམ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། གྲོང་ཚོར་དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་གསབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བ། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཆུ་བོ་དང་མཚོའི“གང་བྱུང་བཞིའི” གནད་དོན་756དག་ཐེར་བྱས་པ། བདེན་འཚོལ་དུས་དེབ་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་དགོས་ཞེས་པ་སྤེལ་བ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི“མགྲིན་ཚབ་པ”ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། “པེ་ཅིང་དུ་འཛོམས་པ”ཞེས་པའི་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་འཛམ་གླིང་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་ཆེན་པེ་ཅིང་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྤེལ་བ། 2019ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་དགེ་རྒན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་དགེ་རྒན་ལྷ་རྩེ་རྒྱལ། “ཕྱིར་སྐྱོད་དཀའ་བའི”དཀའ་གནད་བསལ་བས་མང་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བྱུང་བ། མང་ཚོགས་ཚོའི་བདེ་ཐང་གི་སྲུང་སྐྱོང་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > དཔྱད་གཏམ། > གསར་ཤོས།
ཡར་ཀླུང་ཞིང་ས་གཤིན་པོ་རུ། “རིག་གནས་མེ་ཏོག”རབ་ཏུ་བཞད།
ཉེ་བའི་ལོའི་ནང་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་རིག་གནས་བྱ་གཞག་གི་འཕེལ་རྒྱས་ལས་དོན་དེ་གནས་བབ་གལ་ཆེན་ཐོག་བཞག་ནས། རིག་གནས་ཀྱི་དྲང་ནུས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་དར་སྤེལ་བཏང་བ་དང་རིག་གནས་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུ་སྔོག་འདོན་དང་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཏེ། ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དཔལ་
བོད་ལྗོངས་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་བྲག་ཕྱི་གྲོང་ཚོའི་ཏང་ཀྲི་པུའི་ཧྲུའུ་ཅི་མིག་དམར་གྱིས་བརྗོད་དོན།
ཧྲུའུ་ཅི་མིག་དམར་ལས་བྲེལ་ཆེ་བས་ཁོང་ཐེངས་གཅིག་ཐུག་རྒྱུའང་ལས་སླ་པོ་མེད། ད་ཐེངས་སྟོང་ལོག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་འཁེལ་བས་ཡང་བསྐྱར་དུས་ཚོད་ཅིག་བཙལ་ནས་ཁོང་ཐུག་པར་འགྲོ་རྒྱུ་འཁེལ། སྐད་ཆ་དྲིས་པས་ཧྲུའུ་ཅི་མིག་དམར་གྱིས་ཉེ་འཁོར་དུ་སྐྲུན་བཞིན་པའི་ལས་གྲྭའི་འགན་ཁུར་ཕྱོགས་ཀྱིས་གྲོང་ཚོའི་འཕྲུལ་ཆས་
ཕྱག་རི་ཆུ་འགྲམ་ནས་རེ་བའི་མྱུ་གུ་འབུས།
ས་ཁྱོན་མུའུ་400ལྷག་ཙམ་ཟིན་པའི་ས་མཐོའི་སྐྱེ་དངོས་གླིང་སྐྲུན་པའི་རྩིག་རྨང་འདིང་འགོ་ཚུགས་པ་མ་ཟད། སྐྱེ་དངོས་གླིང་གིས་ས་གནས་དེ་གའི་མང་ཚོགས་ལ་ལས་ཞུགས་ཀྱི་ལས་གནས་མང་པོ་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད། སྐྱེ་དངོས་གླིང་སྐྲུན་སྐབས་ས་གནས་ཀྱི་ལས་མི་མང་བའི་དུས་སུ་མི་100ལྷག་ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད།
དམངས་ཡོངས་དུག་འགོག་བྱ་སྤྱོད་ནང་ཞུགས་ཏེ་དུག་མེད་སྤྱི་ཚོགས་མཉམ་སྐྲུན་བྱེད་དགོས།
1987ལོའི་ཟླ6པར། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་ཝི་ཨེན་ན་རུ་རྒྱལ་ཁབ་138ཀྱི་འཐུས་མི་ཞུགས་པའི་སྦྲིད་སྨན་དངོས་རྫས་གང་བྱུང་དུ་སྤྱོད་པ་དང་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་དུག་རྫས་འདྲེན་འཚོང་བྱེད་པའི་གནད་དོན་སྐོར་གྱི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ཤིང་། “ཚེ་སྲོག་ལ་གཅེས་སྤྲས་ཀྱིས་དུག་རྫས་མི་འཐེན་པ”ཞེས་པའི་འབོད་ཚིག་བཏོན་པ་མ་ཟད།
ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལས་དོན་དམ་དུ་བཟུང་། དམངས་བདེ་སྐྱིད་ལམ་བུ་སྔར་བས་ཡངས།
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། ཝ་པ་གླིང་སྡེ་ཁུལ་གྱིས“མི་རིགས་ལས་དོན་ཐད་དོན་ཆུང་མེད་པའི”རྩ་དོན་གཞིར་བཟུང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དེ་ཉིད་སྡེ་ཁུལ་ལས་དོན་གྱི་གལ་ཆེའི་ནང་གི་འགངས་ཆེར་བརྩི་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་མི་རིགས་ཁག་གི་སྤུན་ཟླ་མིང་སྲིང་ཐུན་མོང་ཐོག་མཐུན་སྒྲིལ་འབད་འཐབ་དང་ཐུན་མོང་ཐོག་དར་རྒྱས་
དུས་རབས་གསར་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བསམ་པའི་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བ་།
“སྣང་ཆེན་བཞི་དང་དགའ་ཞེན་བཞིའི”མང་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་ལག་ལེན་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཚུན། ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས“གཏིང་ཟབ”ཐད་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བ་དང་། “དོན་འཁྱོལ”ཐད་གནད་སྨིན་ནུས་ལྡན་ཡོང་བར་བྱས་ཏེ། བསམ་བློའི་རྨང་གཞི་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བརྟན་དུ་བཏང་ནས།
“ཞིང་གསུམ”ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཞན་ཆ་སེལ་དགོས།
ཟླ་4ཚེས་25ཉིན་གྱི་བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་ཐོག་བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་གྱི་དཔྱད་གཏམ་མཁན་གྱིས་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པའི་རིམ་སྤེལ་དཔྱད་གཏམ་ལྔ་པ《“ཞིང་གསུམ”ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཞན་ཆ་སེལ་དགོས》ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་སྤེལ་འདུག
ལས་འགོ་བསྐྱར་འཛུགས་དང་ཐོན་སྐྱེད་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནང་མཁོ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་རྒྱུ་དང་ཟུང་སྦྲེལ་བྱས་ཏེ། མཁོ་སྤྲོད་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྐུལ་འདེད་བཟང་པོ་ཐུབ་པ་བྱེད།
འདི་ག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཀྲུང་དབྱང་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དཔྱད་གཏམ། འགོ་བརྗོད་དུ་༼ལས་འགོ་བསྐྱར་འཛུགས་དང་ཐོན་སྐྱེད་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནང་མཁོ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་རྒྱུ་དང་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཏེ། འདོན་སྤྲོད་དང་དགོས་མཁོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྐུལ་འདེད་བཟང་པོ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ ༽ཞེས་པ་གཏོང་སྤེལ་བྱས་ཡོད།
གོ་སྐབས་མི་ཤོར་བའི་སྒོ་ནས་ཐོན་ལས་དང་ཁྲོམ་ར། དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་བཅས་ འཁོར་སྐྱོད་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།
ཁྲག་རྩ་ཤར་རྒྱུག་ཐུབ་ན་མི་ན་བ་དང་ཤར་རྒྱུག་མི་ཐུབ་ཚེ་ན་སྲིད་ཅེས་པ་ལྟར། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཚོ་བ་ངེས་པར་དུ་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཁོར་སྐྱོད་བཟང་པོའི་ཐོག་གང་སྔ་ལོག་ཐུབ་པ་བྱེད་པ་དང་དམིགས་དབེན་ཡོད་དོ་ཅོག་མངོན་འགྱུར་ཡོང་པ་བྱེད་པར་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱི་འགག་རྩ་དེ་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས།
འགག་རྩའི་དུས་ལ་ངེས་པར་དུ་༼བྱེད་མི་རུང་བ་གསུམ་༽བློ་རུ་ཞོག་ཅིག
ཀྲུང་དབྱང་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་༼རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་རྒྱུན་མཐུད་ལེགས་སུ་ཕྱིན་པའི་འགག་རྩའི་དུས་སུ་ངེས་པར་དུ་བག་གཡེང་མི་བྱེད་པ་དང་། དམག་འཁྲུག་ལ་སུན་སྣང་མི་སྐྱེ་བ། བརྩོན་པ་ལྷོད་དུ་མི་གཏོང་བ་བཅས་བྱེད་དགོས་༽ཞེས་འཁོད་པའི་དཔྱད་གཏམ་སྤེལ་བ་རེད།
ལག་གདང་སྦྲེལ་ནས་རིམས་འགོག་བྱས་ཏེ། མིའི་རིགས་ཐུན་མོང་གི་ཁྱིམ་གཞིས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་ཉིན་མོར་བྲིས།
དཔྱད་གཏམ་ནང་། ནད་ཡམས་ཐོན་རྗེས། ཀྲུང་གོས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་དང་། དུས་ཐོག་ཕན་ཡོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་མཉམ་སྤྱོད་བྱས་པས། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་པས་གང་མགྱོགས་ཏོག་གསར་ནད་དུག་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཐུབ་ཡོད། དེའི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་མོའི་འགན་སེམས་མཚོན་ཡོད། ཀྲུང་གོས་ཆེས་རྒྱ་ཁྱབ་དང་། ཆེས་ནན་པོ། ཆེས་མཐར་ཕྱིན་བཅས་ཀྱི་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་བྱ་ཐབས་སྤྱད་ནས།
དཀའ་གནད་དུས་ཐོག་ཏུ་སེལ་ནས་ཐོན་ལས་འབྲེལ་ཐག་དང་ལས་འགོ་བསྐྱར་འཛུགས་དང་ཐོན་སྐྱེད་སླར་གསོ་ཡོང་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
དར་ཆ་མཐོན་པོར་བསྒྲེངས་ནས་རླབས་ཆེན་གྱི་དུས་རབས་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོད།
ཟླ་3པའི་ཚེས་28ཉིན་གྱི《བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར》དུ་བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་གྱི་དཔྱད་གཏམ་མཁན་གྱིས་བོད་ལ་དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་བྱས་ནས་ལོ་61འཁོར་བར་དྲན་གསོ་ཞུ་བའི་དཔྱད་གཏམ་ལྔ་པ《རླབས་ཆེན་གྱི་དར་ཆ་མཐོན་པོར་སྒྲེང་། རླབས་ཆེན་གྱི་དུས་རབས་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོད》ཅེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་འདུག
ཐོབ་ཟིན་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་གཅེས་འཛིན་གྱིས། བརྟན་དུ་ཐོང་།
རིམས་འགོག་དམག་འཐབ་རྒྱབ་ནས་ཟླ་བ་གཉིས་ལྷག་སོང་བ་དང་། མ་གཞི་རྒྱལ་ནང་གི་ནད་ཡམས་འགོས་ཁྱབ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་སྟེ།སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཁའི་སྐྱ་རེངས་འཆར་ཡོད་མོད།འོན་ཀྱང་ནད་པ་ཐར་ཐོར་ཐོན་པ་དང་ས་གནས་ཁ་ཤས་སུ་ནད་ཡམས་བསྐྱར་དུ་ཐོན་པའི་ཉེན་ཁ་སྔར་བཞིན་གནས་ཡོད།
གནད་སྨིན་ཇུས་བསྟར་བྱས་ཏེ་བཀག་མཚམས་ཤར་གཏོང་དང་ཆད་མཚམས་གསབ་དགོས།
ལས་འགོ་བསྐྱར་འཛུགས་དང་ཐོན་སྐྱེད་སླར་གསོར་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་དགོས།
ལས་འགོ་བསྐྱར་འཛུགས་ནི་ལས་ཞུགས་བརྟན་པོ་ཡོང་བ་དང་། ཐོན་སྐྱེད་སླར་གསོ་ནི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ས་གནས་ཁག་གི་ཏང་ཨུད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས།གནད་འཕིགས་ཇུས་འདོན་དང་བཀོད་སྒྲིག་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ནས་ལས་སླ་པོར་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་པའི་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་གཏོང་བ་དང་།
ཀྲུང་དབྱང་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ལས་ཞུགས་བརྟན་པོ་ཡོང་བའི་བྱ་ཐབས་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་ཞེས་པའི་དཔྱད་གཏམ་སྤེལ་བ།
སྙིང་རུས་གཏན་འཁྱོངས་ཀྱིས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་གྲོང་གསེབ་སྐྲུན་དགོས།
གྲོང་གསེབ་མཛེས་པོ་ཡོད་མེད་གཅིག་ནས་ཁོར་ཡུག་ལ་ལྟ་དགོས་པ་དང་གཉིས་ནས་དམངས་སྲོལ་ལ་ལྟ་དགོས། གྲོང་གསེབ་བཅོས་སྒྲིག་གི་འགག་རྩ་མི་ལ་ཐུག་ཅིང་། ཞིང་པའི་ཤེས་དཔལ་གྱི་བྱང་ཚད་དང་རིག་གནས་ཀྱི་བྱང་ཚད་མཐོ་རུ་སོང་ཚེ། ཕྱུག་འགྱུར་འཇོན་ཐང་ཡང་ཆེ་རུ་འགྲོ་སྲིད། གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་
རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་མི་རིགས་ཀྱི་ཀ་བ་བསྐྲུན་དགོས།
རྒྱལ་གཅེས་ནི་མི་ཡུལ་དུ་གཏིང་ཟབ་ཤོས་དང་ཡུན་རིང་ཤོས་གནས་པའི་བརྩེ་བ་ཞིག་རེད། རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དེ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྲག་རྒྱུན་ཁྲོད་རྩ་བ་གཏིང་ཟབ་ཚུགས་ནས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་གྱི་ཀྲུང་ཧྭའི་བུ་ཕྲུག་ཚོས་མེས་རྒྱལ་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཆེད་འབད་འཐབ་ལྷོད་མེད་བྱ་རྒྱུར་ལྕག་སྐུལ་གཏོང་བཞིན་ཡོད།
འབྲི་གཡག་ཐོན་ལས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྒྱུར་རིམ་སྤོར་ལ་མགྱོགས་མྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།