ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཞོ་ལེགས་ཀྱི་བོད་ཤོག བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེས་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་ཀྱིས་གནམ་ལོ་གསར་པ་བསུ་བ། ལྕགས་ལམ་སྡེ་ཁག་གིས་སྦྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཟས་རིགས་མངག་ཉོའི་ཞབས་ཞུ་རིམ་སྤོར་བྱས་ཏེ། མེ་འཁོར་མ་བསྐོར་གོང་གི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་མངག་ཉོ་བྱས་ཆོག་པ། ལྷ་སའི་ཚོགས་འདུ་གཉིས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པར་གྲོས་གཞི་106འབྱོར། ལོ་གསར་གྱི་ཚོང་ར་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོར་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པ། ཁྲོན་བོད་ལྕགས་ལམ་ལྷ་ས་ནས་ཉིང་ཁྲི་བར་གྱི་ལམ་བུའི་བསམ་གྲུབ་གླིང་ཕུག་ལམ་ཤར་བགྲོད་ཐུབ་པ། ཧྥ་རན་སེའི་ཙུང་ཐུང་མཱ་ཁེ་ལུང་གིས་དེ་རིང་ནས་བཟུང་རང་རྒྱལ་ལ་རྒྱལ་དོན་འཚམས་འདྲི་བྱེད་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > མདུན་ཤོག > གསེར་རིའི་མི་སྣ།
བོད་ཀྱི་རོལ་མོ་པ་མིག་ལོང་ཞིག་གི་མི་ཚེའི་གཏམ་རྒྱུད།
《ཨ་ཇོ་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེ》དང《ཟླ་བ་གཞོན་ནུ》ཞེས་པ་སོགས་དུས་རབས་སྔོན་མའི་དུས་སྟོད་ཀྱི་སྟོད་གཞས་བཅུ་ཕྲག་ལྷག བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་། ད་བར་མ་ཉམས་པར་ས་ཁུལ་སོ་སོར་རླུང་ལྟར་གྲགས་བཞིན་འདུག
འཇར་མན་གྱི་རྩོམ་རིག་མཁས་ཆེན་ཝ་དྷ་ཚིའི་ངོ་མཚར་བའི་མི་ཚེའི་སྐོར།
དེའི་རྗེས་སུ་ཁོང《དུས་བབ་བདུན་དེབ》ཀྱི་ཟུར་དེབ་ཀྱི་སྒྲིག་གཙོ་མིན་ནའང་། ཁོང་གི་རྣོ་དབལ་ལྡན་པའི་རྩོམ་ཡིག་རྣམས་འཇར་མན་གྱི་ཤེས་ཡོན་པའི་ཚངས་ཐིག་ལྟ་བུའི་ཚགས་དེབ་དེའི་ངོས་སུ་ཟམ་མ་ཆད་པར་བཀོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་སྔ་གཞུག་ཏུ་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་ལ།
འཇར་མན་གྱི་རྩོམ་རིག་མཁས་ཆེན་ཝ་དྷ་ཚིའི་ངོ་མཚར་བའི་མི་ཚེའི་སྐོར།
༢༠༡༥ལོའི་ཟླ་༢པའི་ཚེས་༢༦ཉིན། འཇར་མན་གྱི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པའི་སྡེ་ཡི་ཁྱུ་མཆོག་ཧྥུ་རེ་ཚི•ཡོ་ཨ་ཧེམ•ཝ་དྷ་ཚི་(F.J.Raddatz)མཆོག་སི་ཝེ་ཙིར་ལན་ཊིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཟོ་རེ་ཁི(Zurich)ནས་ལྕེབས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་གཏན་དུ་གྱེས། དེའི་ཕྱི་ཉིན་ནི་ཁོང་གི་ཆེས་མཐའ་མའི་བརྩམས་དེབ་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད་པའི་ཉིན་མོ་
མི་སྨུག་པོ་དུང་གི་སོ་སྒོ་ཅན___པྲ་ཁྱོམ་དཔལ་བཟང་།
སྤྱི་ཕན་གྱི་ལམ་བུ་ཞེས་པའི་བྱེད་སྒོ་འགྲུབ་ནས་བདུན་ཕྲག་གཅིག་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་འགོར་སོང་། ངས་བྱེད་སྒོ་འདི་དང་ཐེངས་འདིའི་བྱེད་སྒོའི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་དཔལ་བཟང་དང་འབྲེལ་བའི་མྱོང་ཚོར་ཞིག་ཟིན་ཐོར་འགོད་འདོད་ནས་ཀྱང་བདུན་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་འགོར་སོང་ནའང་སྔར་བཞིན་ཡིག་འབྲུ་གང་ཞིག་ནས་མགོ་རྩོམ་དགོས་པའི་སོམ་ཉི་ལས་ཐར་ཐབས་མ་བྱུང་།
བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་མྱུར་ལམ་གྱི་ལམ་བུ་གཏོད་མཁན་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་།
ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ལགས་ནི་བོད་ཡིག་ཆ་འཕྲིན་ཅན་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ལམ་ཆེན་གྱི་རྡོ་རིང་ལྟ་བུ་དང་། ལམ་འདི་འདིང་མཁན་གྱི་འཆར་འགོད་མཁན་པོར་བརྩི་རུང་བ་ཡིན། གློག་ཀླད་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར་བའི་དུས་སྐབས་ཐོག་མ་ནས་བཟུང་གློག་ཀླད་དུ་བོད་ཡིག་འབྲི་ཐུབ་རྒྱུའི་འདུན་པ་འཆང་ཞིང་
བུད་མེད་རི་མོ་པ་བདེ་སྒྲོན། གཙང་ངོགས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་།
བདེ་སྒྲོན་ལོ་ན་ཆུང་བའི་དུས་ཀྱི་དུས་ཆེན་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་སྐབས་སུ། ཁྱིམ་གྱི་རྒན་པ་དག་གིས་མོ་ཁྲིད་ནས་ཀླུ་མཆོད་དུ་ཕྱིན། ཚང་མ་གཙང་ངོགས་སུ་འབྱོར་བ་དང་། རྒན་པ་དག་གིས་ཀླུ་མཆོད་ཀྱི་འབུལ་བ་དག་ག་ལེར་ཤག་ཤག་བཞུར་བའི་གཙང་ཆུ་རུ་གཏོར་ཞིང་། མོས་ནི་སྤྱན་གཉིས་ཟུམ་ཞིང་། ལག་ཟུང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་བཟླས། ཅི་ཙམ་ཕྱིན་པ་མ་ཤེས་པར། བདེ་སྒྲོན་གྱིས་སྟེས་དབང་གི་མིག་གཉིས་ཕྱེ་བར། གཙང་ངོགས་ཀྱི་ལྗོན་
ཐང་གའི་ལས་རིགས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་པ་ཉན་ཤུལ་རྡོ་རྗེ་དོན་གྲུབ།
རྡོ་རྗེ་དོན་གྲུབ་ནི་ཁམས་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་གྲགས་ཅན་ཉན་ཤུལ་ཚང་ནས་ཡིན་ལ། ལོ་རྒྱུས་སུ་འཁོད་པར་གཞིགས་ན། ཉན་ཤུལ་ཚང་ནི་མི་རབས་གོང་མ་དག་ནས་བཟུང་མི་ཉག(དར་མདོའི་ནུབ་ཕྱོགས་དང་། ཉག་ཆུའི་ཤར་ཕྱོགས་། རྟའུ་ཡི་ལྷོ་ཕྱོགས། བརྒྱད་ཟིལ་གྱི་བྱང་ཕྱོགས། རོང་བྲག་གི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་བཅས་མཚམས་ཀྱི་ས་ཆ)ཏུ་གཏན་སྡོད་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་
བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་མོ་དཔའ་རིས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ།
བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་མོ་དཔའ་རིས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནང་བསྟན་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་ལས་རྒྱུ་སྐར་གྱི་ཁྲོད་ཀྱི་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་ཆེས་ཕུལ་ཏུ་བྱུང་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན།
རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་སྟག་འབུམ་རྒྱལ།
སྟག་འབུམ་རྒྱལ་ནི་སྤྱི་ལོ1966ལོར་མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཀོས་ནན་རྫོང་སུམ་མདོ་གྲོང་རྡལ་བན་ཤུལ་སྡེ་བར་སྐྱེས་ཤིང་། རིག་གསར་གྱི་དུས་ངན་རྡུལ་འཚུབ་འཇགས་མ་ཐག་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ་སྦྲ་གུར་སློབ་གྲྭར་འགྲིམས་པའི་སྐལ་བ་ཤར།
རྒན་སྤེན་པ་ལགས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ལམ་བུ།
རྒན་སྤེན་པ་ལགས་ནི་བོད་ལྗོངས་རི་མོ་མཁས་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འཛིན་དང་། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་རི་མོ་མཁས་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རི་མོ་མཁས་ཅན། གྲགས་ཅན་ཐང་ཀའི་སྒྱུུ་རྩལ་པ། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སྨན་ལུགས་ཐང་ཀའི་རྒྱུད་འཛིན་པ་ཞིག་རེད། ད་བར་ཁོང་གིས་ཐང་ཀའི་བྲིས་བཞེངས་ལས་ལ་ཞུགས་ནས་མི་ལོ ༣༠ སོང་ཡོད་པ་དང་།
བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་པ་གྲགས་ཅན་སྨན་བླ་སྐྱབས་ལགས་ཀྱི་བཅར་འདྲི།
བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་པ་གྲགས་ཅན་སྨན་བླ་སྐྱབས་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་པ།
ཚན་རྩལ་ལས་གཏོད་ཀྱི་ཤེས་ལྡན་སྣེ་འཁྲིད་པ།
བློ་བཟང་ལགས་ནི། 1969ལོའི་12པའི་ཚེས་24ཉིན་མཚོ་སྔོན་ཆབ་ཆའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས། བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བ་གཞོན་པ་དང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བཟོ་ཚོང་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ལས་འཛིན་པ། ཀྲུང་གོའི་མཐོ་རིམ་ཆེད་ཚོགས་ཧྲིན་ཀྲིན་ཆེད་མཁས་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཆེད་མཁས་པ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཚན་རྩལ་ཐིན་དང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཚན་རྩལ་ཅུའུ་ཡི་ལས་གཞིའི་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་ཆེད་མཁས་པ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཚན་རྩལ་ཐིང་གི་རང་བྱུང་ཚན་རིག་དང་བཟོ་སྐྲུན་ལག་རྩལ་རིག་ཚན་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་པ་རེད་།
སྐད་ཡིག་སྣ་མང་མཁྱེན་པའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་མཁས་ཆེན་སྟོང་སྐོར་ཚེ་རིང་ཐར།
ཁོང་ནི། ༡༩༥༨ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཁྲི་ཀ་རྫོང་སྟོང་ཆེ་ལུང་བའི་སྟོང་སྐོར་ཚང་དུ་སྐྱེས། ༡༩༧༧་ལོ་ནས་༡༩༨༧ལོའི་བར་མཚོ་སྔོན་ཁུལ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་དང་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གླིང་ནས་དགེ་རྒན་བྱས། ༢༠༠༠ལོ་ནས༢༠༠༤ལོའི་བར་འཇའ་པན་གྱི་སྣ་ཚོགས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན་ཡ་སུའུ་ཧིས་ཁོ་ན་རྒ་ནོ་མཆོག་གི་དྲུང་ནས་མི་རིགས་རིག་པའི་སློབ་གཉེར་གནང་། ད་ལྟ་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི་གླིང་གཙོ་དང་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ།
བོད་ཀྱི་ཡིག་མཁན་ཆེན་མོ་རྡོ་དགོན་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ།
ཁོང་ནི༡༩༤༥ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། ༡༩༦༠ལོ་ནས་སློབ་ཆུང་དགེ་རྒན་གནང་། ༡༩༨༠ལོ་ནས་བོད་ལྗོངས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་སྐད་ཡིག་དགེ་རྒན་དང་། ༡༩༨༥ལོ་ནས་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་གཞུང་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དང་། ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སློབ་དཔོན།
བོད་ལྗོངས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་གཙང་ཆབ་དོན་གྲུབ་ལགས།
སྤྱི་ལོ་༡༩༨༥ལོའི་ཟླ་བ་༩་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༠ལོའི་ཟླ་བ་༧བར་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཚན་ཁག་དང་བོད་ལྗོངས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་གླིང་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱས།ཁོང་གིས་སྔ་ཕྱིར་མཁས་དབང་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་མཆོག་དང་མཁས་དབང་ཁྲོ་རུ་ཚེ་རྣམ་མཆོག མཁན་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་མཆོག པན་ཆེན་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་པའི་བླ་སྨན་པ་མཁས་དབང་ཀརྨ་ཆོས་འཕེལ་མཆོག སློབ་དཔོན་གོ་ཇོ་དབང་འདུས་མཆོག སློབ་དཔོན་བསམ་གཏན་མཆོག
མི་ཚེ་གང་བོར་དཔའ་རིས་ཀྱི་དམངས་གླུ་གྱེར་བའི་བགྲེས་སོང་དཔའ་རིས་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་ལགས།
སྟོད་ཕྱོགས་ཡུལ་གྱི་རི་བོ། ། ཆོས་དཔེ་བརྩེགས་པའི་རི་རེད། ། ཆོས་དཔེའི་རི་བོའི་ཕྱོགས་ལ། ། གུས་པའི་ཕྱག་གསུམ་མཚལ་འགྲོ། ། བར་ན་གནས་པའི་རི་དེ། ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རི་རེད། ། ཆོས་འཁོར་རི་བོའི་མཐའ་ལ། ། སྐོར་བ་ལན་གསུམ་བྱེད་འགྲོ། ། སྨད་ཕྱོགས་ཡུལ་གྱི་མཚོ་མོ། ། མར་ཁུའི་རྒྱ་མཚོ་འཁྱིལ་རེད། མར་གྱི་མཆོད་པ་བཤམས་ནས། ། མར་མེའི་མཆོད་པ་འབུལ་འགྲོ། །……
མཁས་པའི་དབང་པོ་མི་ཉག་མགོན་པོ་མཆོག
མཁས་པོ་དབང་པོ་མི་ཉག་མགོན་པོ་མཆོག་ནི1923ལོའི་ཟླ1པོའི་ཚེས3ཉིན་བོད་ཁམས་ཤར་མི་ཉག་རིང་མོ། འབོ་གངས་དཀར་གྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། ལོ་ལྔ་བར་གངས་དགོན་ཁམས་གསུམ་གྲགས་བདེ་ཆེན་གླིང་དུ་བསྐྱལ་ནས་བོད་ཡིག་སྦྱོང་བའི་མགོ་ཚུགས། གངས་དཀར་རྡོ་རྗེ་འཆང་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་ཀརྨ་བཤད་སྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་སེངྒེའི་མདུན་ནས་སྐྲ་ཕུད་ཕུལ། ཆོས་མིང་དུ་ཀརྨ་ཆོས་གྲུབ་སེངྒེ་ཞེས་མཚན་གྱི་ཆ་ཕལ་མོ་ཆེ་གནང་།
རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པའི་ཆེད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་པར་སྐྲུན་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཁོང་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུས།
བཅར་འདྲི་བ། རྒན་ལགས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ན་ནིང་ཁྱེད་ཀྱི《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་གཏམ》(དག་བཅོས་མ)འགྲེམ་སྤེལ་གྱི་ཐོག་མར་ངས་ཁྱེད་ལ་བཅར་འདྲི་ཞིག་ཞུས་པ་ཡིན་ལ། ད་ཐེངས་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་ཆེད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་པར་སྐྲུན་བྱས་འདུག་པས། དེ་འཕྲལ་སྔ་བ་གསུམ་གྱི་སྔོན་མ་བྱས་ཏེ་ཁྱེད་ལ་དེའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་འགའ་བཅར་འདྲི་ཞུ་བསམ་པ་ཡིན། ཐོག་མར་ཁྱེད་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ།
སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་ལགས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་ལགས་ནི་སྤྱི་ལོ་1947ལོར་མདོ་སྨད་གཅན་ཚའི་ལྷ་ས་སྡེ་བ་རུ་ཡབ་ཤ་བོ་སངས་རྒྱས་དང་ཡུམ་པདྨ་མཚོ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་བུར་སྐྱེས་ཤིང་། ཕུ་ནུ་མིང་སྲིང་གསུམ་ཡོད་པའི་ནང་གི་གཉིས་པ་རང་ཡིན། 1953ལོ་སྟེ་རང་ལོ་བདུན་པ་ནས་བཟུང་རེས་བསྐྱོད་རེས་སྡོད་དང་རེས་དལ་རེས་བྲེལ་གྱི་སློབ་གཉེར་ཁོར་ཡུག་ཁྲོད་ནས་རིམ་བཞིན་གཅན་ཚ་རྫོང་ལྷ་ས་སློབ་ཆུང་དང་གཅན་ཚ་རྫོང་ཞྭ་ཁྲ་ཆ་ཚང་སློབ་ཆུང་འགྲིམས་ལ།