ཁྲུང་ཆིང་གྲོང་ཁྱེར་ཝན་ཀྲོའུ་ཁུལ་འབྲི་ཆུའི་ཟམ་ཆེན་གཉིས་པའི་སྟེང་བགྲོད་པའི་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ཞིག་འབྲི་ཆུའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ། མཚོ་སྔོན་གོར་མོ་གྲོང་ཁྱེར་འབྲི་ཆུའི་ཆུ་འགོ་གྲོང་ཚོར་ཕར་རོགས་ཚུར་གཅེས་ཀྱིས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ། དཔལ་དགེའི་ཆུ་བསྐྱིལ་མཚེའུའི་འཕྲིན་གསར། འབྲི་ཆུའི་འགག་འཁྱིལ་མཚེའུ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་རྒྱུན་རྣམ་སླར་གསོ་བྱུང་བ་དང་རོགས་སྐྱོབ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ། གནས་མཆོག་ལྷ་སར་མཐུན་སྒྲིལ་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་། ཆོས་དབྱིངས་སྐྱིད་ཀྱིས་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་སྡུར་ལས་ཨང་དང་པོ་བླངས། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ཅུས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་རིག་ནུས་ཡིག་སྒྱུར་མཉེན་ཆས་ཁྱབ་སྤེལ་ཚོགས་འདུ་སྤོས་ལྡན་གྲོང་དུ་འཚོགས་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > མདུན་ཤོག > གསེར་རིའི་མི་སྣ།
སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཆེས་མཐོའི་དགེ་རྒན་ཧོར་ཁོག་ཟླ་བ་བཟང་པོ།
དེ་ཡང་དགེ་རྒན་ཧོར་ཁོག་ཟླ་བ་བཟང་པོ་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༧ལ་ཁམས་དཀར་མཛེས་རྫོང་ཏྲེ་ཤོད་ཧོར་ཁོག་ས་ཡི་ལྟེ་གནས་སུ་ཡར་ལོགས་ཚང་གི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དུ། ཡབ་བློ་བཟང་ཚེ་རིང་དང་ཡུམ་བློ་དགའ་སྒྲོལ་མ་ཟེར་བ་གཉིས་ཀྱི་བུ་རུ་སྐྱེས།
སྡེ་དགེའི་བོད་ཤོག་ལག་རྩལ་གྱི་རྒྱུད་འཛིན་པ་ཚང་དཔལ།
དམངས་ཁྲོད་དུ་གནའ་ནས་ད་བར་དུ་ཨ་ལྕག་རེའུ་ལྕག་གི་ཤོག་བུ་བཟོ་བའི་ལག་རྩལ་ཡོད་ན་ཡང་ད་ལྟ་སྡེ་དགེ་རྫོང་དུ་དེའི་ལག་རྩལ་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་མཁན་ཧ་ཅང་དཀོན། ད་ལྟ་བོད་ཤོག་ལག་རྩལ་ཐད་བྱས་རྗེས་མི་དམན་པ་ཡོད་པའི་ཚང་དཔལ་ནི་
བཅོས་སྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ལོ་ངོ40ཁྲོད་ཕུལ་བྱུང་བྱས་རྗེས་བྱ་དགའ་ཐོབ་མཁན་ཉི་མ་དོན་གྲུབ།
ཁོང་གིས་སྣེ་འདྲེན་པའི་ནུས་པ་གང་ལེགས་སུ་བཏོན་ནས། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་བྱ་འགུལ་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་ཤིང་། སྒོ་ཟོག་མ་རྩར་འཇོག་པ་དང་། ངལ་རྩོལ་མ་རྩར་འཇོག་པ།
བཅོས་སྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ལོ་ངོ40འཁོར་བར་ཕུལ་བྱུང་བྱས་རྗེས་བྱ་དགའ་ཐོབ་མཁན་རྒྱས་བཟང་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས།
རྒྱས་བཟང་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས། སྐྱེས་པ། བོད་རིགས། ཀྲུང་གུང་ཏང་ཡོན། 1954ལོའི་ཟླ4པར་སྐྱེས། 1994ལོའི་ཟླ་1པར་གྲོངས་པ། མཚོ་སྔོན་འབྲི་སྟོད་རྫོང་ནས་ཡིན། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་འབྲི་སྟོད་རྫོང་གི་རྫོང་ཨུའི་དེ་སྔའི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་དང་། འབྲི་སྟོད་རྫོང་ནུབ་རྒྱུད་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན་གྱི་དེ་སྔའི་ཧྲུའུ་ཅི་རེད།
དཔེ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཁྲོད་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་པ་བཟང་བོ།
གསར་འགོད་པས་སྐུ་ཞབས་བསོད་ལོ་ལགས་ངོ་ཤེས་ནས་ཧ་ལམ་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཅིག་འགོར་སོང་། ཁོ་བོའི་སྣང་ངོར་ཁོང་ནི་སྤོབས་སེམས་ཀྱིས་བརྟས་ཤིང་། གང་དུ་འཕྲད་ཀྱང་གདོང་ལ་འཛུམ་གྱིས་ཁེངས་པའི་མི་སྤྲོ་སྣང་ཅན་ཞིག་རེད།
རྩོམ་པ་པོ་དང་ཞིབ་འཇུག་པ་གཅོད་པ་དོན་གྲུབ།
མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་བློ་མཐུན་གཅོད་པ་དོན་གྲུབ་ལགས་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་རྩོམ་འབྲིའི་ལེགས་ཆ་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཐོག་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་གི་སྒྱུ་རྩལ་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་
པར་བ་འབྲུག་སྐྱབས།
འབྲུག་སྐྱབས་ལགས་ནི་1970ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་གཅིག་སྒྲིལ་དུ་སྐྱེས་ཤིང་། ཉེ་བའི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གི་རིང་ཕ་ཡུལ་གྱི་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་གང་མང་པར་མིག་བརྒྱུད་དེ་བརྙན་དང་པར་རིས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བླངས་ཤིང་།
བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག------- དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ལྕགས་ཐར་རྒྱལ།
ལྕགས་ཐར་རྒྱལ། 1963ལོའི་ས་ག་ཟླ་བར་མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀ་སྟག་རིག་སྡེ་པར་སྐྱེས་ཤིང་། ཆུང་དུས་ནས་ཕ་མ་བཟང་པོའི་བཀའ་དྲིན་ལས་སྡེ་པའི་སློབ་ཆུང་འགྲིམས་ཏེ། 1971ནས་1976ལོའི་བར་གཙོ་བོ་རྒྱ་ཡིག་ལ་སྦྱོང་བ་ལས་བོད་ཡིག་སློབ་པའི་སྐལ་བ་མ་ཐོབ་ན་ཡང་།
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་ཁྲོ་རུ་ཚེ་རྣམ་དང་སྨན་རིགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ལམ་བུ།
དེ་ཡང་སྔོན་བྱོན་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རྗེས་སུ་བསྙེགས་ཏེ་ནམ་ཡང་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་བྱ་བའི་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཐུགས་སུ་འགོག་མེད་དུ་འཁྲུངས་ཏེ་དགུང་ལོ་བཅུ་བཞིའི་ཐོག་ཆས་ཀ་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཁྱེར་ནས་རྒྱབ་ལ་ཁུར་པོ་དང་སྔུན་ལ་མདུད་པ་དང་བཅས་སྐུ་མཆེད་རྟ་མགྲིན་ནོར་བུ་དང་། ཆོས་གྲོགས་ཚེ་རྒྱལ་གཉིས་དང་འགྲོགས་ཏེ་གནས་མཇལ་དང་སྦྲགས་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་
བོད་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཐོག་མ་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད།
འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད་ནི་མེ་བྱི་སྤྱི་ལོ༦༧༦ལོར་རྒྱལ་པོ་སྐུ་གཤེགས་པ་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས།མགར་བཙན་སྙ་ལྡོམ་བུ་དང་། དབས་ཏ་ར་ཁོང་ལོད་གཉིས་ཀྱིས་བློན་པོ་མཛད།སྤྱི་ལོ༦༧༩ལོར་སྲས་ཁྲི་ལ་བཀོད།ལྕགས་འབྲུག་སྤྱི་ལོ༧༨༠ལོར་ཀླུ་འཕེལ་ས་ཁུལ་དུ་བོད་ཀྱིས་འབྲི་ཆུའི་དམག་སྒར་ཞེས་པ་བཙུགས་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་དམག་ཤུགས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ།དེང་དུས་ཡུན་ནན་ས་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་
དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན།
དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བཟོ་རིག་གི་གཞུང་དང་ལག་ལེན་བཅས་ལ་མཁྱེན་དཔྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་མངའ་བརྙེས་ཤིང་ཟོལ་མེད་ཀྱི་ལྷག་བས
བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ལོ་ཙཱ་བ་དཔའ་རིས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ།
བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ལོ་ཙཱ་བ་དཔའ་རིས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནང་བསྟན་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་ལས་རྒྱུ་སྐར་གྱི་ཁྲོད་ཀྱི་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་ཆེས་ཕུལ་ཏུ་བྱུང་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་རྨ་མེད་པ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ལོག་པར་སྒྲུབ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཅིག་ཀྱང་ཡིན།
བོད་ཀྱི་རིག་པ་སྨྲ་བ་རྒྱལ་ཚང་སྙིང་པོ་རྒྱལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཆེད་བཀོད།
རྒྱལ་ཚང་སྙིང་པོ་རྒྱལ་མཆོག་ནི་སྤྱི་ལོ་1930ལོར་ཡུལ་མདོ་སྨད་ཀྱི་རྡོ་སྦིས་དགུ་རུའི་རྒྱལ་ཚང་དུ་ཡབ་བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས་དང་ཡུམ་སྙིང་མོ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། འཁྲུངས་ནས་ཉིན་བདུན་འགོར་བའི་ཉིན་མོ་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་ཕོ་རྟ་ལོའི་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་དུས་བཟང་གི་ཉིན་མོར་འཁེལ་ཡོད།
སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཁ་སྒང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་།
སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཁ་སྒང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ལགས་ནི་1956ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཐུན་ཏེ་རྫོང་ཁ་སྒང་སྡེ་པར་སྐུ་འཁྲུངས། 1974ལོར་མཚོ་ལྷོ་མི་རིགས་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭར་ཞུགས། 1976ལོར་དམའ་འབྲིང་ནས་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་ཨུའི་རྩ་འཛུགས་པུའུ་དང་ཁུལ་སློབ་གསོ་ཅུས་ནས་ལོ་ལྔའི་རིང་ལ་བྱ་བ་བསྒྲུབས།
ལྷ་རིས་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཨ་ཁུ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་།
ས་ག་ཟླ་བའི་དཔལ་ཡོན་གྱིས་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་བག་ཡོད་ཞི་དུལ་གྱི་སྣང་བ་སྦྱིན་ནས་དབྱར་ཐོག་མའི་སྟ་གོན་ལ་རེམ་པའི་དུས་སྐབས་འདིར། ཀྲུང་དབྱང་རླུང་འཕྲིན་བརྙན་འཕྲིན་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་ཁུངས་བོད་སྐད་འཕྲིན་་ལམ་དང་མཚོ་སྔོན་
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས་མཆོག་གི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས(祁顺来)མཆོག་ནི1941ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཧུའུ་ཀྲུའུ་རྫོང་དུ་སྐྱེས། 1964ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གླིང་བོད་ཀྱི་སྐད་དང་རྩོམ་རིག་སྡེ་ཁག་ནས་མཐར་ཕྱིན་རྗེས། ལོ་ངོ40ལྷག་གི་རིང་ལ་མི་རིགས་སློབ་གསོའི་བྱ་བ་བསྒྲུབས། གཙོ་བོ ༼ བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་རྩོམ་རིག ༽ དང་ ༼ ཚད་མ་རིག་པ ༽ བཅས་ཀྱི་སློབ་ཚན་འཆད་ཁྲིད་གནང་བ་ཡིན། རིག་གཞུང་ཆེད་རྩོམ་
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དཔའ་རིས་སངས་རྒྱས་ལགས་དང་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་བཞུད་ལམ།
ཁོང་ནི་1931ལོར་མདོ་སྨད་དཔའ་རིས་སུ་འཁྲུངས་ཤིང་། 1951ལོར་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་སློབ་གཉེར་དུ་ཕྱིན་ནས་བོད་རྒྱ་མི་རིགས་གཉིས་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་སྦྱང་འབྲས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བླངས། 1954ལོར་སློབ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་གནས་དེར་ལས་གནས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན།1955ལོར་ཀན་ལྷོ་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་འཛུགས་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་ལས་དོན་དུ་ཞུགས་པ་
བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རི་མོ་བ་མཁས་ཆེན་ཨ་མདོ་བྱམས་པ་ལགས།
ཨ་མདོ་བྱམས་པ་ལགས་ནི་སྤྱི་ལོ༡༩༡༤ལོར་མཚོ་སྔོན་གཅན་ཚ་རྫོང་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཁོང་ལ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་པིས་ཅའ་སའོ(毕加索)་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ལྡན་པ་དང༌། ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་རི་མོ་མཐའ་དག་ལས་ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་། ཁོར་ཡུག མི་སྣའི་ལས་དབང་བཅས་མངོན་སུམ་
དུས་རབས་གསར་པའི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་མིག་དཔེ། བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན།
དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་རྩོམ་རིག་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་བར་བརྒལ་ལམ་རྟོགས་སད་ཀྱི་བར་མཚམས་ཆེན་མོ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ད་ལྟའི་བར་དུ་བརྒལ་མི་ཐུབ་པའི་མཐོ་རླབས་ཤིིག་འཕྱུར་ཡོད་པ་ཀུན་གྱི་ཤེས་གསལ་ལྟར་ལགས། ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་
གཉའ་ཟླ་བ་བློ་གྲོས་མཆོག་གི་མི་ཚེའི་འགྲུལ་བཞུད།
མཁས་པའི་དབང་པོ་གཉའ་ཟླ་བ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དཔའ་ལུང་རྫོང་རྩ་བ་ཡུལ་ཚོ་ཉིན་མགོ་སྡེ་བའི་གཉའ་ཚང་ཞེས་པའི་བོད་ཁྱིམ་ཞིག་ཏུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ཐེམ་ཆེན་དང་དཔའ་ལུང་། རྐང་ཚ་སོགས་ནས་གཉོམ་ལག་རྒྱས་ཤིང་། དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་སྟེ་1964ལོར་ལས་ཀྱི་བསྐལ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་གིས་རྐང་ཚ་རྫོང་སློབ་ཆུང་ནས་ཤེས་རིག་