གནས་མཆོག་ལྷ་སར་མཐུན་སྒྲིལ་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་། ཆོས་དབྱིངས་སྐྱིད་ཀྱིས་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་སྡུར་ལས་ཨང་དང་པོ་བླངས། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ཅུས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་རིག་ནུས་ཡིག་སྒྱུར་མཉེན་ཆས་ཁྱབ་སྤེལ་ཚོགས་འདུ་སྤོས་ལྡན་གྲོང་དུ་འཚོགས་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཞོ་ལེགས་ཀྱི་བོད་ཤོག བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེས་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་ཀྱིས་གནམ་ལོ་གསར་པ་བསུ་བ། ལྕགས་ལམ་སྡེ་ཁག་གིས་སྦྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཟས་རིགས་མངག་ཉོའི་ཞབས་ཞུ་རིམ་སྤོར་བྱས་ཏེ། མེ་འཁོར་མ་བསྐོར་གོང་གི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་མངག་ཉོ་བྱས་ཆོག་པ། ལྷ་སའི་ཚོགས་འདུ་གཉིས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པར་གྲོས་གཞི་106འབྱོར།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > མདུན་ཤོག > རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ།
སུམ་རྟགས་རྣམ་བཤད་སི་ཏུའི་ཞལ་ལུང་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ།
གངས་ཅན་མིག་གཅིག་ཐོན་མི་སམྦྷོ་ཊ། ། སྒྲ་རིག་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་སོན་ཆོས་འབྱུང་གནས། ། བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་དོན་གསལ་འགྲེལ་ཆོས་བཟང་ཞབས། ། རྣམ་གསུམ་མཛད་རྗེས་སྙིང་གི་རི་མོར་མཛེས། ། རང་རེའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་འཇམ་
ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ་གྱི་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་རྟེན་ཡིག་བྲག་བརྐོས་མ་འགའ།
དེ་ལ་འདིར་ངེད་ཅག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཁོངས་སུ་མཆོས་པའི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སིལ་བུར་
བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་སྒྲུང་གཏམ་ལ་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་ཤན་ཞུགས་པའི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་པ།
བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་རྩོམ་རིག་ལ་མཚོན་ན་སྒྲུང་རྩོམ་ཞེས་པའི་རྩོམ་ལུས་ཀྱི་མིང་འདི་ཐོག་མ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ཉེ་བའི་ལོ་འདི་འགའི་རིང་ལ་མི་རིགས་
མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་ཙཱའི་རྣམ་བཤད་སྐོར་མདོ་ཙམ་གླེང་བ།
མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་རིག་པའི་དཔའ་བོ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་དུས་སྟོད་ཀྱི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ། སྙན་ངག་པ། མཚན་ཉིད་
རྒྱ་བོད་ཡིག་སྒྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྱུར་སྐོར་ཅུང་ཟད་གླེང་བ།
དེང་སྐབས་ཀྱི་འཛམ་བུ་གླིང་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ས་བླ་ས་སྟེང་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ཀུན་ནས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་གཏུགས་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་གསར་པ་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད། རང་ཅག་གངས་རིའི་ར་བས་
སློབ་དཔོན་ད་ཎྚིའི་སྙན་གཞུང་སྲོག་གི་རྣམ་གཞག་བསྟན་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོགས་དཔྱོད།
འདིར་སྙན་ངག་གི་སྲོག་ཅེས་པ་ནི་རྩོམ་པ་པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་བློའམ་དགོངས་གཞི་ལ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའང་ཐད་ཀར་སྟོན་པའམ་ཤུགས་གང་རུང་ནས་
བོད་ཀྱི་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་གཞུང་ལ་ཐུབ་པའི་སྐྱེས་རབས་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་པའི་སྐོར་གླེང་བ།
དེ་ཡང་རང་ཅག་ཁ་བའི་ལྗོངས་འདིར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་བྱུང་བ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ལོ་རྒྱུས་རིང་མོའི་ནང་དུ་བོད་རིགས་ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་ཀྱིས་རང་བྱུང་ཁམས་ལ་
དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་ལས་ངག་རྒྱུན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཁྱད་ཆོས་དང་བྱེད་ནུས་སྐོར་ལ་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་པ།
དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་ཡིག་ལས་ངག་རྒྱུན་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དངོས་སུ་བྱུང་མྱོང་བའི་མི་སྣ་ཞིག་གི་བྱུང་བ་དང་མཛད་རྗེས་རྣམས་བརྗོད་བྱར་སྟོན་པ་དང་། ས་
བོད་ན་ཡོད་པའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་དང་དེར་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་གླེང་བ།
བོད་ནི་འཛམ་གླིང་དུ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་དཔེ་ཆ་ཉར་ཚགས་བྱས་པ་ཆེས་མང་བའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན། “ད་ལྟ་སིང་ག་ལའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མ་གདྷའི་སྐད་དུ་བཞུགས་པ་འདིའི་
བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་གྱི་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ།
སྤྱིར་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་རྟགས་དང་མཚན་མར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ལུགས་མི་འདྲ་བ་མང་དག་ཅིག་ཡོད་ལ། དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་དུས་མཚམས་དབྱེ་སྟངས་ཐད་
སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གོང་གི་དུས་རབས་ལོ་ཚིགས་དང་དོན་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་ལ་དཔྱད་པ།
དེང་དུས་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཁག་ཅིག་གིས་སྲོང་བཙན་གོང་གི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་དག་ལྷ་སྒྲུང་དང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་མེད་སྟབས་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་དུས་
བོད་ཡིག་གི་སྒྲའི་སྐྱེ་གནས་དང་། ང་རོ་འདྲེན་ཚུལ། སྐད་ཡིག་གི་འགྱུར་བ་བཅས་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
བོད་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་། བརྟག་དཔྱད་ལེགས་པོ་བྱེད་པར་ཐོག་མར་བོད་ཡིག་གི་སྒྲའི་སྐྱེ་གནས་དང་། ང་རོ་འདྲེན་ཚུལ། སྐད་ཡིག་གི་འགྱུར་བ་བཅས་ཤེས་དགོས་
བོད་ཡིག་ལ་རྐྱེན་ཡིག་གསར་བ་སྣོན་པའི་དགོས་དབང་གླེང་བ།
ཉེ་བའི་ལོ་འདི་འགར། བོད་ཡིག་གི་དུས་དེབ་དང་དྲ་རྩོམ་སོགས་སུ་བརྗོད་བྱའི་དགོས་དབང་གིས་རྐྱེན་ཡིག་གསར་བ་ཁ་ཤས་མ་སྤྱད་ཐུ་མེད་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་སྣང་ཚུལ་མཐོང་ཡང་། དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཚུལ་གཅིག་གྱུར་མ་ཡིན་ལ། རྩོམ་འགའ་ཤས་སུ་
གྲགས་ཅན་སྒྲུང་པ་བསམ་གྲུབ་དང་ཁོང་གིས་འཆད་གྱེར་གནང་བའི་གླིང་སྒྲུང་སྐོར།
《གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་》ནི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་ནང་ཐུན་མོང་དུ་གསར་རྩོམ་བྱས་པའི་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་ངག་ཆེས་རིང་མོ་
ས་སྐྱའི་དུས་ཀྱི་རྒྱ་བོད་ཆོས་གཞུང་སྒྲ་སྒྱུར་ཐད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས།
འདིར་གླེང་བའི་ས་སྐྱའི་དུས་ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ལས་བོད་ས་གནས་ཀྱི་ས་སྐྱའི་སྲིད་དབང་ཞེས་པའི་ལོ་ངོ་བརྒྱའི་དུས་ཏེ། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་13པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་དུས་རབས་14པའི་དུས་དཀྱིལ་དེར་གོ་བ་ཡིན། དེའི་དུས་སུ་
བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཁྲོད་ཁ་དོག་ལྟོས་གྲུབ་ཚོ་སྒྲིག་གི་མཚོན་བྱེད་བརྡ་རྟགས་དཀར་དམར་ཉི་ཟླའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཁྲོད་དུ་ཉི་ཟླ་དང་ཉི་ཟླའི་མཚོན་དོན་སྐོར་ལ་དཔྱད་བརྗོད་བྱེད་པར་ཕྱོགས་ཚེ་ཀློག་པ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་རྒྱུས་མངའ་དང་འབྲེལ་འདྲིས་
བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་ཡི“གཏམ་རྒྱུད”དེས་ཡང་སྙིང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གསང་རྒྱ་གང་ཞིག་བཀྲོལ་ཡོད།
གནའ་བོའི་ཨའི་ཅིའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མའི་མི་ནི་ལྷ་ཡིས་རྫ་བཟོ་ཁང་ནང་བཟོས་པ་ལས་བྱུང་བར་ཡིད་རྟོན་བྱེད་ཅིང་། དེ་རྗེས་ཡང་མི་རིགས་ཇི་རྙེད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་
གསར་དུ་རྙེད་པའི་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་བཞེངས་པའི་སྨར་ཁམས་རྫོང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་སྣང་བརྙན་སྐོར་རགས་ཙམ་བརྗོད་པ།
བྲག་བརྐོས་སྣང་བརྙན་དེ་དག་ནི་སྐབས་དེའི་བོད་ལྗོངས་ཤར་ཕྱོགས་སྨར་ཁམས་
རྒྱ་བོད་ཡིག་སྒྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྱུར་སྐོར་ཅུང་ཟད་གླེང་བ།
དེང་སྐབས་ཀྱི་འཛམ་བུ་གླིང་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ས་བླ་ས་སྟེང་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ཀུན་ནས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་གཏུགས་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་གསར་པ་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད། རང་ཅག་གངས་རིའི་ར་བས་
བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་དང་འབྲེལ་བའི་དཔྱད་གླེང་ཕྲན་བུ།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ཏུ་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་སྐོར་ལ་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་གཉིས་འདུག་སྟེ། གཅིག་ནི་《མྱང་ཆོས་འབྱུང》དུ་བླ་ཆེན་འཕན་ཡུལ་གཞོང་པ་རུ་མུ་སུ་གསལ་འབར་ཞེས་བྱ་པའི་བོན་པོ་གཅིག་གི་སྲས་