དཔལ་དགེའི་ཆུ་བསྐྱིལ་མཚེའུའི་འཕྲིན་གསར། འབྲི་ཆུའི་འགག་འཁྱིལ་མཚེའུ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་རྒྱུན་རྣམ་སླར་གསོ་བྱུང་བ་དང་རོགས་སྐྱོབ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ། གནས་མཆོག་ལྷ་སར་མཐུན་སྒྲིལ་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་། ཆོས་དབྱིངས་སྐྱིད་ཀྱིས་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་སྡུར་ལས་ཨང་དང་པོ་བླངས། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ཅུས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་རིག་ནུས་ཡིག་སྒྱུར་མཉེན་ཆས་ཁྱབ་སྤེལ་ཚོགས་འདུ་སྤོས་ལྡན་གྲོང་དུ་འཚོགས་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཞོ་ལེགས་ཀྱི་བོད་ཤོག བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེས་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་ཀྱིས་གནམ་ལོ་གསར་པ་བསུ་བ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > མདུན་ཤོག > རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ།
ཚད་མ་རིག་པ་ལས་རང་རིག་ཅེས་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ།
དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་ནི་རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་སྔོག་འདོན་ཞིབ་འཇུག་དང་། ཕན་ནུས་འདོན་སྤེལ་གང་ཐུབ་བྱེད་པའི་དུས་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་
བོད་དུ་དར་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་དང་དེའི་ཁྱད་ཆོས་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
བོད་དུ་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་མ་དར་གོང་དེའི་ས་བོན་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མངལ་ནང་ཆགས་པ་དང་སྐྱོང་བའི་དུས་རིམ་ཆེས་རིང་མོ་ཞིག་བརྒྱུད་ཡོད། དུས་དེ་ཡར་
དུས་རབས་གསར་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་འཕེལ་ཕྱོགས།
བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལག་ལེན་ཁྲོད་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་བ་དང་། ཁྱད་ཆོས་གསལ་བ། ནང་དོན་ཕུན་སུམ་
དཔྱད་བརྗོད་དང་འབྲེལ་བའི་དགག་སྒྲུབ་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་ཐབས་སྐོར་བཤད་པ།
དགག་སྒྲུབ་རྩོམ་ཡིག་ཅེས་པ་ནི་དཔྱད་གཏམ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་དུ་ཕ་རོལ་པོའི་ལྟ་ཕྱོགས་བཀག་ནས་རིག་པ་དང་མྱོང་བ་ཡང་དག་གིས་རང་གི་བློ་ངོར་འཐད་པ་
སྒྲུང་པ་གྲགས་ཅན་ཚེ་རིང་དབང་འདུས།
དེ་ཡང་བོད་གངས་ཅན་གྱི་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་པའི་སྙན་རྩོམ་རིང་པོ་གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་པོའི་ནང་དུ་བོད་རིགས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྲུང་པ་མཆོག་དམན་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་
བོད་གདོད་མའི་སྙན་ངག་འབྱུང་བའི་སྐོར།
ངལ་རྩོལ་གྱིས་མིའི་རིགས་གསར་བསྐྲུན་བྱས་པ་ཡིན་ལ། མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ནོར་ཡོད་ཚད་གསར་བསྐྲུན་བྱས་པ་ཡིན། རང་རེ་མེས་པོ་གོང་མ་རྣམས་རྡོ་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་རབས་སྔ་མ་སྟེ་ལོ་ཁྲི་ཚོ་ཉིས་བརྒྱ་ཡས་མས་ཀྱི་
སྒྲུང་པའི་རིགས་ལ་དཔྱད་པ།
དེ་ཡང་བོད་གངས་ཅན་གྱི་དཔའ་བོའི་བྱུང་བརྗོད་སྙན་ངག་རིང་མོ་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་འདི་བསིལ་ལྡན་ལྗོངས་ཡོངས་སུ་རིས་མེད་དར་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དུ། གང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བློ་གྲོས་མཁའ་ལྟར་ཡངས་པའི་དམངས་
མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།
ཐེག་མཆོག་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་གི་གནད་རྣམས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱི་
རྩོམ་རིག་གི་ཐོག་མའི་འབྱུང་རྩ་དང་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།
རྩོམ་རིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་རྩོམ་རིག་དེ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། འཕེལ་རྒྱས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་སོགས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་ལོ་རྒྱུས་ངེས་གཏན་ཞིག་གི་ཁོངས་སུ་
དགེ་བཤེས་ཆོས་གྲགས་དང་ཁོང་གི་བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་བའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
སྔོན་ཆད་དག་ཡིག་འདི་ལུག་གཅིག་བྱིན་ན་ཡང་ཉོ་མི་ཐུབ་ཟེར་ལ། དགེ་རྒན་ཚོས་ཁ་བརྡ་ལས་ལ་ལས་རྟ་གཅིག་བྱིན་ནས་དགེ་བཤེས་ཆོས་གྲགས་ཉོས་པ་ཡང་ཡོད་
གླིང་སྒྲུང་ལས་སྤྲུལ་སྒྱུར་གྱི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གང་ཞིག་ལྐོག་གྱུར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་དགོས་དབང་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྲོག་ཆགས་སམ་སྐྱེ་དངོས་གང་རུང་བ་ཞིག་ལ་སྤྲུལ་བ་བསྒྱུར་ཏེ་ལས་དོན་མི་དམན་པའམ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་སྤྲུལ་སྒྱུར་ཞེས་
ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་རྟ་རྐྱང་དབྱེ་བའི་རབས་ལས་འཕྲོས་ཏེ་དམོད་མོའི་རིག་གནས་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
དམོད་མོ་ནི་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་ནུས་པ་ལས་བརྒལ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ཏེ་རྫས་ཡོད་མེད་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ངན་
གེ་སར་སྒྲུང་དང་ཆོས་ལུགས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་བཤད་པ།
ད་ལྟ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་བགྲེས་གཞོན་མི་ཉུང་བས་བཞེད་པ་ལྟར་ན། གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོ་ནི་བོད་རབ་བྱུང་དང་པོའི་སྐབས་སུ་ཁམས་སྡེ་དགེ་ཕྱོགས་སུ་སྐུ་བལྟམས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་པ་མང་པོ་བཏང་ཡོད། གལ་སྲིད་གེ་སར་རྒྱལ་པོ་
བོད་ཀྱི་རླུང་རྟའི་རྒྱན་རིས་ཀྱི་བྱུང་བ་དང་དེའི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་མདོ་ཙམ་གླེང་བ།
རབ་དཀར་ཁ་བའི་རྡུལ་མང་བརྩེགས་པའི་ས་འཛིན་གྱི་ལྷུན་པོ་ཤེལ་དཀར་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཇི་འདྲ་བ་མང་པོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་དང་། མཚོ་དང་མཚེའུ་སྣ་
ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལས་མགུར་གླུའི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་གླེང་བ།
བོད་བྱིངས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་གིས་བཀོལ་ཆོག་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་འདི་ཉིད་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིང་དུ་གསར་བཟོ་མཛད་མིན་ད་ལྟའང་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་སྨྲ་བ་དག་གི་ཁྲོད་ན་རྩོད་པའི་ཚ་རླབས་འཇགས་མེད་ཅིང་གཅིག་མཐུན་གྱི་
སུམ་ཅུ་བའི་རྣམ་བཤད་གཟུར་གནས་དགྱེས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དོགས་པ་ཆེ་ལོང་ཙམ་བརྗོད་པ།
དེ་ལ་འདིར་སྐུ་ཚེ་སྐད་ཡིག་སློབ་གསོར་བསྟིམས་པའི་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བ་ཉན་ཤུལ་མཁྱེན་རབ་འོད་གསལ་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་སུམ་འགྲེལ་ལས་དོགས་གནད་
གཏེར་སྒྲུང་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་སྒྲུང་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
དེ་ཡང་བོད་གངས་ཅན་གྱི་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་པའི་སྙན་རྩོམ་རིང་མོ་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ནི་གནའ་རབས་དང་དེང་རབས་ཀྱི་སྒྲུང་པ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ལས་ཐོན་པ་ཡིན་ལ། བློ་རིག་འཛོམས་པའི་སྒྲུང་པ་དེ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་
སྒྲུང་མིང་མི་མིང་རྫོང་མིང་སོགས་ཀྱི་ཡིག་སྒྱུར་སྐོར་གླེང་བ།
བགྲང་བྱ་བཅུ་ཕྲག་འགའི་རིང་ལ་གེ་སར་སྒྲུང་གི་བྱ་བར་འབད་འབུངས་བགྱིད་མཁན་མི་སྣ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམ་པས་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱས་པར་བརྒྱུད། བོད་ཡིག་གི་གེ་སར་སྒྲུང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་པར་སྐྲུན་བྱས་
བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྙན་ཚིག་གི་ཁྱད་ཆོས།
བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་དེ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་དུས་མཚམས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། དུས་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་། ཆབ་སྲིད། རིག་གཞུང་ཕྱོགས་གང་སར་འཕེལ་རྒྱས་ཧ་ཅང་མགྱོགས་པོ་
《རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ》ཡི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ།
མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་གང་རུང་གི་རྩོམ་པ་པོ་སུ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཡང་དུས་རབས་ཀྱི་གོམ་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་ལྟ་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཇེ་ཆེ་དང་མིག་རྒྱ་ཇེ་ཡངས