དགུན་དུས་བོད་ལྗོངས་སུ་གནས་སྐོར་དུ་ཡོང་མཁན་རིམ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། གྲོང་ཚོར་དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་གསབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བ། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཆུ་བོ་དང་མཚོའི“གང་བྱུང་བཞིའི” གནད་དོན་756དག་ཐེར་བྱས་པ། བདེན་འཚོལ་དུས་དེབ་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་རིང་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྲུང་གོའི་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གཏོད་དགོས་ཞེས་པ་སྤེལ་བ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི“མགྲིན་ཚབ་པ”ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། “པེ་ཅིང་དུ་འཛོམས་པ”ཞེས་པའི་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་འཛམ་གླིང་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་ཆེན་པེ་ཅིང་དུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་སྤེལ་བ། 2019ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཕུལ་བྱུང་དགེ་རྒན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་དགེ་རྒན་ལྷ་རྩེ་རྒྱལ། “ཕྱིར་སྐྱོད་དཀའ་བའི”དཀའ་གནད་བསལ་བས་མང་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བྱུང་བ། མང་ཚོགས་ཚོའི་བདེ་ཐང་གི་སྲུང་སྐྱོང་པ།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > མདུན་ཤོག > བོད་སྐྱོར་དཔུང་སྡེ།
ཀོང་ཀྲོའུ་ཡི་སློབ་གསོའི་བོད་སྐྱོར་གྱིས་སྤོ་བོ་རྫོང་གི་སློབ་གསོ་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།
འདི་ལོ་ཚུན། ཀོང་ཀྲོའུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རིམ་ཁག་ཏང་ཨུད་དང་། སྲིད་གཞུང་། ཁེ་ལས། ཐེབས་རྩ་ལྷན་ཚོགས་བཅས་ཀྱིས་སྤོ་བོ་རྫོང་གི་སློབ་གསོའི་བྱ་གཞག་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་མུ་མཐུད་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་སྤོ་བོ་རྫོང་གི་སློབ་གསོའི་སྒྱུར་འཕེལ་བརྟན་གསུམ་ལ་སྐུལ་འདེད་ནུས་ལྡན་བཏང་བ་རེད།
ཀོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལས་ཞུགས་དབུལ་སྐྱོར་དང་བོད་སྐྱོར་གྱི་ཆེད་དོན་ལས་བསྡུའི་འདུ་ཚོགས་སྐོར་བཀོད་པ།
ལས་བསྡུའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག མི་སྤྱོད་ཚན་པ་33གྱིས་ལས་ཞུགས་ལས་གནས་1503མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད། དེའི་ནང་ཀོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན་གྱི་མི་སྤྱོད་ཚན་པ་17གྱིས་ལས་ཞུགས་ལས་གནས་ཁྱོན་བསྡོམས་1262(བྱ་གཞག་ཚན་པ་4ཡིས་བརྙན་ཐུང་སྒྲིག་བཟོ་དང་། ཁང་ནང་ཇུས་འགོད། དགེ་རྒན་སོགས་
ཐེན་ཅིན་གྱི་བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་རུ་ཁག་པེ་ཅིང་དུ་བསྐྱོད་ནས་འཛད་སྤྱོད་དབུལ་སྐྱོར་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།
བོད་སྐྱོར་ལས་བྱེད་པ་ཁྲེན་རེན་ཅེ་ཡིས་བོད་ལྗོངས་ལ་བཅངས་བའི་བརྩེ་སེམས།
བོད་དུ་ཐོག་མར་སླེབས་སྐབས། མཚོ་འཕགས་དམའ་བའི་ཉ་འབྲས་ཀྱི་ཕ་ས་ཀྲེ་ཅང་ནས་མཚོ་འཕགས་སྨི་4700ཟིན་པའི་བྱང་ཐང་དུ་སླེབས་རྗེས་ས་བབ་ཀྱི་ཧེ་བག་ལས་འབྱུང་གཞི་འཁྲུགས་པ་དེས་ཁྲེན་རེན་ཅེ་ལ་བོད་སྐྱོར་གྱི་ཉམས་ཚོད་དང་པོ་བླངས་ནས་མྱོང་ཚོར་ཟབ་མོ་བྱུང་བ་དང་། དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་ཧང་ཀྲོའུ་ནས་“རྒྱང་རིང་གནམ་སའི་བར”གྱི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནག་ཆུ་
སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོར་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ།
ཉིན་ཤས་གོང་། པེ་ཅིང་ཞེ་ཧོ་སྨན་ཁང་གིས་སྨན་ཁང་དེའི་ནད་ལྕི་གསོ་རིག་ཚན་ཁག་གི་སྨན་པ་དཀའ་བཅུ་པ་ཝང་ཞའོ་ཐིང་ཚུད་པའི་ལས་སྒོའི་རྐང་འཛིན་པ་10ལས་གྲུབ་པའི་བོད་སྐྱོར་སྨན་བཅོས་རུ་ཁག་གི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་སྨན་བཅོས་རུ་ཁག་ཁག་ལྔ་པ་བོད་དུ་མངགས་གཏོང་
དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་ཐད་དབུལ་ཞྭ་ཕུད་ཀྱང་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་མཚམས་མི་འཇོག
དབྱར་ཟླ་བདུན་པ་ནི་ནང་སོག་ཁྲེ་ཧྥུང་ལིན་ཤིས་རྫོང་གི་ལོ་གཅིག་གི་ཚ་བ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ནམ་དུས་ཡིན་ཞིང་། བཅུ་གཉིས་ཐུའུ་གྲོང་ཚོའི་ཡུལ་མི་ཝང་ཧྭས་རྔུལ་ནག་འཚུབ་འཚུབ་ངང་རང་ཁྱིམ་གྱི་འགྱིག་ཤོག་དྲོད་ཁང་ཆེ་མོའི་ནང་ངལ་རྩོལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། གྲོང་སྡོད་ལས་དོན་རུ་ཁག་གིས་དངུལ་བུན་
2019ལོའི་ཐེན་ཅིན་གྱི་ཟླ་མཆོད་དུས་ཆེན་གྱི་དབུལ་སྐྱོར་བཀྲམ་འཚོང་ཚོང་འདུས་ཚ་ཚ་འུར་འུར་ངང་འཚོགས་པ།
ཧུའུ་ནན་ཞིང་ཆེན་ཏང་སྲིད་འཐུས་མི་ཚོགས་པས་བོད་དུ་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་ལས་དོན་ལ་རྟོག་ཞིབ་གནང་བ།
ཚེས་7ནས་ཚེས་10ཉིན་བར་ཧུའུ་ནན་ཞིང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་ཧྲེང་ཀྲང་ཞུས་ཏ་ཀྲེས་ཧུའུ་ནན་ཞིང་ཆེན་ཏང་སྲིད་འཐུས་མི་ཚོགས་པའི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་དང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བོད་ལ་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་གྱི་ལས་དོན་སྔར་བས་ཡག་པོ་སྒྲུབ་ཆེད་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་བརྟག་ཞིབ་གནང་བ་དང་། ཧུའུ་ནན་དང་བོད་ཀྱི་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་
​ཀྲེ་ཅང་ཞིང་ཆེན་གྱི་བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་ཁག་བརྒྱད་པའི་སྐོར་གྱི་སྒྲིལ་གླེང་།
ཀྲེ་ཅང་ཞིང་ཆེན་གྱི་བོད་སྐྱོར་བཀོད་འདོམས་པུས་བོད་སྐྱོར་ཤེས་ལྡན་པ་དང་ལས་བྱེད་པ་ཁག་བརྒྱད་པར་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ནས་བོད་སྐྱོད་ལས་དོན་བསྒྲུབས་ཚུན། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཀྲེ་ཅང་བོད་སྐྱོར་གྱི་སྤུས་རྟགས་བཏོད་དེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ནག་ཆུའི་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་ལ་སྐུལ་འདེད་བ
རྒྱལ་ཁབ་ཁྲོམ་ར་ལྟ་འདོམས་སྤྱི་ཁྱབ་ཅུས་ཀྱིས་ལག་རྩལ་བོད་སྐྱོར་བྱེད་འགོ་བརྩམས་པ།
ཐེངས་འདིའི་ལག་རྩལ་བོད་སྐྱོར་གྱི་ལས་དོན་ནི། རྒྱལ་ཁབ་ཁྲོམ་ར་ལྟ་འདོམས་སྤྱི་ཁྱབ་ཅུས་བཙུགས་ཚུན་སྤེལ་བའི་ཆེད་ལས་མང་ལ་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་ཡུལ་དངོས་ལག་རྩལ་རོཌ་སྐྱོར་གྱི་བོད་སྐྱོར་བྱེད་སྒོ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱལ་ནང་གི་ལས་རིགས་ལག་རྩལ་རྩེར་སོན་པ་དང་སྤྱོད་ཚུལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་
ནག་ཆུས་ཁག་བརྒྱད་པའི་ཕུལ་བྱུང་བོད་སྐྱོར་ལས་བྱེད་པ་དང་ཤེས་ལྡན་པའི་གཟེངས་བསྟོད་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་པ།
གཟེངས་བསྟོད་ཚོགས་ཆེན་ཐོག ནག་ཆུ་གྲོང་ཨུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ་རྩ་འཛུགས་པུའི་པུའུ་ཀྲང་ལིན་ཡུང་གིས། 2016ལོའི་ཟླ་7པར་ཁག་བརྒྱད་པའི་བོད་སྐྱོར་ལས་བྱེད་པ་དང་ཤེས་ལྡན་པ་བོད་དུ་སླེབས་པ་ནས་བཟུང་། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ནག་ཆུའི་དོན་དག་རང་ཁྱིམ་གྱི་དོན་དག་དང་ནང་ཁུལ་
བརྩེ་སེམས་ཟབ་མོས་རོགས་སྐྱོར་བྱས། གཡུར་དུ་ཟ་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ།
ལོ་གསུམ་རིང་། ཡན་ཐའེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་རུ་ཁག་ཁག་བརྒྱད་པའི་ལས་བྱེད་པ་40ཡིས་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དྲུག་པའི་དགོངས་དོན་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་ཁྱོན་རྣམ་གྲངས་ཁག་50ལྷག་ཙམ་ལག་ལེན་བསྟར་བར་འཆར་གཞིའི་ནང་ཁོངས་
བོད་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་ཁག་202ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་པ།
རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་དབུལ་སྐྱོར་གསར་སྤེལ་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་བླང་བྱར་གཞིགས་ན། 2018ལོ་ནས་2020ལོའི་རིང་ཀྲུང་དབྱང་གིས“ཁུལ་གསུམ་དང་ཀྲོའུ་གསུམ”གྱི་ཤིན་ཏུ་དབུལ་བའི་ས་ཁུལ་གནས་ཡུལ་གྱི་ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ལོ་ལྟར་ས་ཁུལ་དབུལ་པོའི་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་
ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི་བོད་སྐྱོར་སྨན་པས་ལག་རྩལ་དམར་ཁྲིད་བྱེད་པ།
ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི་སྨན་བཅོས་བོད་སྐྱོར་ལས་དོན་ཟམ་མི་ཆད་པར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སྦྲགས། བོད་སྐྱོར་སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་པས་ཁོང་ཚོའི་བྱང་ཆུབ་པའི་ལག་རྩལ་དང་ཚོགས་པའི་ལེགས་ཆར་བརྟེན་པའི་ཁར། “གཅིག་གིས་གཅིག་ཁྲིད་པ”དང་། “གཅིག་གིས་གཉིས་ཁྲིད་པ” “གཅིག་གིས་མང་པོ་ཁྲིད་པ”བཅས་ཀྱི་རྣམ་པ་
སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི” བོད་སྐྱོར་གྱིས་ཟིན་ཐོ་གསར་པ་བཏོད་པ།
གོང་གསལ་གྱི་ཆ་འཕྲིན་འདི་ཚེས་23ཉིན་རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་ཨུ་ལྷན་གྱིས་པེ་ཅིང་དུ་འཚོགས་པའི་གསར་འགྱུར་ཡོངས་བསྒྲགས་ཚོགས་འདུ་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། 2015ལོར་ཀྲུང་དབྱང་རྩ་འཛུགས་པུའུ་དང་རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་འཇགས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་འགོ་ཚུགས་པ་
དབུལ་སྐྱོར་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་རུལ་སུངས་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་ནན་པོ་བྱས་པ།
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་སྒྲིག་ཨུད་ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་གྱིས་གནད་དོན་ཁྲིད་སྟོན་དུ་འཛིན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་དབུལ་སྐྱོར་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་རུལ་སུངས་དང་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་དེ་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་གཞི་འཛིན་ས་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་བརྩིས་ཤིང་
སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི” བོད་སྐྱོར་གྱིས་ཟིན་ཐོ་གསར་པ་བཏོད་པ།
གོང་གསལ་གྱི་ཆ་འཕྲིན་འདི་ཚེས་23ཉིན་རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་ཨུ་ལྷན་གྱིས་པེ་ཅིང་དུ་འཚོགས་པའི་གསར་འགྱུར་ཡོངས་བསྒྲགས་ཚོགས་འདུ་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། 2015ལོར་ཀྲུང་དབྱང་རྩ་འཛུགས་པུའུ་དང་རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་འཇགས་ཨུ་ལྷན་གྱིས་སྨན་བཅོས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི“ཚོགས་སྒྲིག་རྣམ་པའི”བོད་སྐྱོར་འགོ་ཚུགས་པ་
འབུམ་རམས་པ་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་གྱིས་དུས་རབས་གསར་པའི་བོད་སྐྱོར་གྱི་བསྟོད་གླུ་བརྩམས་པའི་སྐོར་བཀོད་པ།
བྱིས་ནད་ཚན་ཁག་གི་གཤགས་བཅོས་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྱས་ནས་ཕོ་ཤེལ་གྱི་གཤགས་བཅོས་ལོ་ན་གཉིས་མན་བར་དམའ་རུ་བཏང་སྟེ་ས་གནས་སྨན་ཁང་གི་རྨ་ཆུང་གཤགས་བཅོས་ཀྱི་སྟོང་ཆ་མང་པོ་བསྐངས་པ་སོགས་ནི་འབུམ་རམས་པ་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པའི་ཁོངས་མི་ཧྲང་ཧའེ་ཤིན་ཧྭ་སྨན་ཁང་གི་སྨན་པ་ཞུས་གོ་ཧྥེང་གིས་ཕུལ་བའི་སྨན་བཅོས་ལས་དོན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་
ཁ་བ་བུ་ཡུག་དྲག་ཏུ་འཚུབ་ན་ཡང་། གཅེས་སེམས་དྲོན་མོས་སེམས་ལ་དྲོ་སྐྱིད་སྦྱིན།
མཚོ་སྔོན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཡུལ་ཤུལ་གྱི་གངས་སྐྱོན་ཁྲོད་དུ་འབད་འབུངས་ཧུར་བརྩོན་བྱས་པའི་སྐོར་བཀོད་པ། དཔྱིད་གསར་དུས་ཆེན་གྱི་སྔ་ནུབ་ཏུ་གངས་ཆེན་པོ་བསྟུད་མར་བབས་པའི་དབང་གིས་གཙང་གསུམ་ཆུ་འགོའི་ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཀྲོའུ་རྫ་སྟོད་དང་། ཁྲི་འདུ། ཆུ་དམར་ལེབ་བཅས་རྫོང་གསུམ་གངས་འཁྱག་གིས་བཀླུབས་ཤིང་། གྲོང་གསེབ་ཁ་ཤས་ལ་གངས་ཀྱི་མཐུག་ཚད་སྨི་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ཟིན་ཡོད།
ལྷ་གཞིས་ལྕགས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་པོ་བྱུང་བའི་རྒྱ་མཚོ་གཞུང་ཤང་།
2010ལོའི་ཟླ་དགུ་པར་མཚོ་བོད་ལྕགས་ལམ་གྱི་སྣུར་སྲིང་ལམ་ཐིག་ལྷ་གཞིས་ལྕགས་ལམ་སྐྲུན་འགོ་ཚུགས། 2014ལོའི་ཟླ་8ཚེས་16ཉིན་ལྕགས་ལམ་ཡོངས་སུ་བསྐྲུན་ཟིན་ནས་མེ་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ། སྐབས་དེ་དུས་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱ་མཚོ་གཞུང་ཤང་སེ་མ་གྲོང་ཚོ་དང་དགྲ་འདུལ་གྲོང་ཚོ་གཉིས་མེ་འཁོར་བབས་ཚུགས་ཀྱི་ས་ཆར་བདམས་པས་གནས་སྤོས་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་པའི་མང་ཚོགས་དུད་ཚང་283དང་མི་1251ཟིན་གྱི་ཡོད།