གནས་མཆོག་ལྷ་སར་མཐུན་སྒྲིལ་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་། ཆོས་དབྱིངས་སྐྱིད་ཀྱིས་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་སྡུར་ལས་ཨང་དང་པོ་བླངས། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ཅུས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་རིག་ནུས་ཡིག་སྒྱུར་མཉེན་ཆས་ཁྱབ་སྤེལ་ཚོགས་འདུ་སྤོས་ལྡན་གྲོང་དུ་འཚོགས་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཞོ་ལེགས་ཀྱི་བོད་ཤོག བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེས་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་ཀྱིས་གནམ་ལོ་གསར་པ་བསུ་བ། ལྕགས་ལམ་སྡེ་ཁག་གིས་སྦྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཟས་རིགས་མངག་ཉོའི་ཞབས་ཞུ་རིམ་སྤོར་བྱས་ཏེ། མེ་འཁོར་མ་བསྐོར་གོང་གི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་མངག་ཉོ་བྱས་ཆོག་པ། ལྷ་སའི་ཚོགས་འདུ་གཉིས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པར་གྲོས་གཞི་106འབྱོར།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > གསོ་རིག > འཕྲོད་བསྟེན་རྒྱུན་ཤེས།
དགོང་མོ་མ་ཉལ་གོང་བྱ་མི་རུང་བ་འགའ།
གལ་སྲིད་ཁྱེད་ལ་དགོང་ལས་བྱེད་པ་དང་དཔེ་དེབ་ལྟ་བའི་གོམས་གཤིས་ཡོད་ན། དཀའ་ལས་ཁག་པ་དང་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ་དག་སྔོན་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ།
ཁྱེད་ཀྱིས་སོ་འཁྲུ་སྟངས་འགྲིག་འདུག་གམ།
གོམ་སྟབས་དང་པོ།ཆུ་ཚ་གྲངས་སྙོམས་པོ་དགོས། གོམ་སྟབས་གཉིས་པ།སོ་སྨན་ཏོག་ཙམ་བཙིར་དགོས།
གཟུགས་པོ་བདེ་མ་ཐང་མ་ཡིན་པའི་ཚད་གཞི་བཅུ།
གང་འདྲ་བྱས་ན་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀ་བདེ་ཐང་ཡོང་ཐུབ་བམ་ཞེ་ན། འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ནས་ཞིབ་ཕྲའི་ཚད་གཞི་བཅུ་ཕྱོགས་སྡོམ་བྱས་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར།
དགོང་མོ་མ་ཉལ་གོང་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་འགའ།
སོ་འཁྲུ་བ། རྒྱུན་དུ་སོ་བཀྲུས་ན་སོར་སྲུང་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་མ་ཟད་ད་དུང་གཉིད་ཀྱང་སྐྱིད་པོ་ཁུག་ཐུབ།
[བདེ་ཐང]དབྱར་དུས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་འགའ།
གནམ་གཤིས་ཚ་བ་ཆེ་བ་དང་དངུལ་ཆུ་ཡང་ཡང་དོན་པས་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཆུ་གྲང་མོ་འཐུང་བ་དང་མགྱོགས་པོ་འཐུང་བའི་གོམས་གཤིས་ཡོད།
བྱིས་པའི་བདེ་སྲུང་ལས་བྱིས་པའི་བློ་སྒོ་འབྱེད་ཐབས།
བྱིས་པའི་བློ་རིག་ནི་དུས་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ནས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་དོན་དག་ཆུང་ཆུང་ནས་མགོ་རྩོམ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ།
ཕྲུ་གུར་འོ་རྩམ་སྦོང་སྐབས་གཤམ་གྱི་གནད་དོན་ལ་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས།
འོ་རྩམ་ཟ་མཁན་གྱི་ཕྲུ་གུས་འཇིབ་རུ་འཐུང་སྐབས་འཇིབ་ཏོག་འཇིབ་བདེ་བ་དང་དུས་ཐུང་ནང་རྒྱགས་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པས་ཨ་མའི་འོ་མ་བཞིན་ལྟོགས
ནད་བྱུང་བ་དེ་ཡུལ་སྐོར་ཐེངས་ཤིག་གི་ཚད་དུ་འཇོག་དགོས།
འབྲས་སྐྲན་བྱུང་བའི་ནད་པ་ཞིག་སྨན་ཁང་དུ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱེད་དུ་སོང་བ་ན།སྨན་པས་ཁོ་ལ“ནད་པ་གང་དུ་ཡོད”ཅེས་དྲིས།ཁོས་དགོད་ཞོར“ང་ཡིན”ཞེས་བཤད་པ་ན།
ལུས་ཕུང་བདེ་ཐང་ཡོང་བར་བློ་སྦྱོང་ལ་བརྟེན་དགོས།
ལུས་ཕུང་བདེ་ཐང་ཡོང་བ་དང་ཚེ་ཐག་རིང་འདོད་ན།གསོ་སྨན་རྩ་ཆེན་དང་འཆི་མེད་རིལ་བུ་སོགས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་མ་ཡིན་པར།འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་ཏེ།
རྩམ་པར་སྐྲན་ནད་སོཊ་ཀྱི་ནད་ངན་འགོག་པའི་ནུས་པ་ལྡན།
བོད་ཟས་གཙོ་བོ་རྩམ་པ་ནི་བཟའ་བཏུང་དུ་སྤྱད་དེ་ལྟོ་བ་འགྲང་བྱེད་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། དེར་མི་ལུས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁོ་བའི་སྤྲི་དཀར་རྫས་དང་། ཐན་ཆུའི་འདྲེས་སྦྱོར་དངོས་པོ།
ང་ཚོའི་གོམས་གཤིས་ངན་པ་འདི་དག་འདོར་དགོས་འདུག
སྨན་ཡང་དུག དུག་ཀྱང་སྨན་ཞེས་པ་ལྟར་ནད་གཞི་ཆུང་ངུ་ལའང་སྨན་གང་བྱུང་བཟས་ན། མཁལ་མ་སོགས་ལ་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་ཕོག་སྲིད། ནད་རྟགས་ཐོན་མ་ཐག་སྨན་ཟ་རྒྱུ་མེད།
བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
དེའང་གྲུབ་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའི་སྐབས་བརྟེན་པ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་།
གཉིད་ཁུག་ཐབས་གང་འདྲ་ཞིག་ནི་རྒྱུན་གཏན་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ།
གསར་སྐྱེས་ཕྲུ་གུའི་ཉིན་ལྟར་གྱི་གཉིད་ཁུག་པའི་དུས་ཚོད་ཆུ་ཚོད་16དགོས་པ་དང་ཆུ་ཚོད་2ནས་4བར་སོང་རིམ་བཞིན་འོ་མ་ཐེངས་རེ་སྟེར་དགོས་ལ་ཟླ་བ
ཞོགས་པ་ལྟོ་བ་སྟོང་པར་ཆུ་བཏུངས་ན་འཚམ་པོ་ཡོད་དམ།
མི་མང་ཆེ་བ་རྣམ་ཀུན་ནས་ཆུ་འཐུང་རྒྱུར་དགའ་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཞོགས་པ་མལ་ནས་ལངས་རྗེས་ཆུ་འཐུང་བའི་གོམས་གཤིས་ཡོད་ཅིང་།
སེམས་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས་དང་གསོ་ཐབས།
བོད་ཀྱི་གསོ་དཔྱད་གཞུང་དུ་ཀུན་བརྟགས་གདོན་ནད་ཀྱིས་གཙོས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་རང་བབས་སུ་མི་གནས་པའི་ནད་དང་དེར་སྨན་དཔྱད་མ་ཡིན་པའི་བོད་རང་གི
བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སེམས་ཁམས་འཕྲོད་བསྟེན།
སེམས་ཁམས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞེས་པ་ནི་ཐ་སྙད་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེར་ཡིད་ཁམས་བདེ་སྲུང་(精神保健)ཞེས་ཀྱང་འབོད། སྤྱིར་བཏང་མི་
ཕྲུ་གུ་དམར་འབྱར་ལ་ཆུ་སྟེར་དགོས་མིན་དང་འོ་མ་སྟེར་ཐབས།
རྒྱུན་གཏན་དུ་ཕྲུ་གུ་སྐྱེས་སྐབས་ལུས་པོའི་ནང་ཆུ་འདང་ངེས་ཡོད་པ་དང་ཨ་མའི་འོ་མ་མ་བབས་པའི་བར་འཁྱོལ་ཐུབ་པས་ཆུ་སྟེར་དགོས་ཀྱི་མེད།
བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སེམས་ཁམས་བྱུང་རིམ་གྱི་ངོས་འཛིན་བཤད་པ།
འདིར་སེམས་ཁམས་བྱུང་རིམ་ཞེས་པར་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་འབྱུང་སའི་དབང་རྟེན་དང་སེམས་དེ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་སྟེ་ནང་དོན་གཉིས་ཚུད་ཡོད་པ་ལས།
བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་རྨི་ལམ་གྱི་རྣམ་བཤད།
ཉེ་བའི་དུས་རབས་ཀྱི་སྔ་གཞུག་ནས་བཟུང་རྨི་ལམ་ལ་ཆེད་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་འགོ་དངོས་སུ་ཚུགས་ཤིང་།
མི་གཤིས་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་ཐད་ནས་གླེང་བ།
དེང་རབས་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་ནང་གི་མི་གཤིས་(人格)ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདིའི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་ལ་ཏིང་གི་ཡི་གེ་“Persinaཞེས”་པ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་གདོད་མའི་གོ་དོན་ནི་གདོང་འབག་ཅེས་པ་དེ་རེད།