གནས་མཆོག་ལྷ་སར་མཐུན་སྒྲིལ་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་། ཆོས་དབྱིངས་སྐྱིད་ཀྱིས་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་སྡུར་ལས་ཨང་དང་པོ་བླངས། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ཅུས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་རིག་ནུས་ཡིག་སྒྱུར་མཉེན་ཆས་ཁྱབ་སྤེལ་ཚོགས་འདུ་སྤོས་ལྡན་གྲོང་དུ་འཚོགས་པ། ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པའི་དགོངས་དོན་མཛུབ་ཁྲིད་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་འཚམ་མཐུན་ཡོང་པ་བྱ་དགོས། ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱིས་དགེ་འོས་སློབ་མ་བགྲང་ལས་འདས་པ་བསྐྱངས་པ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཐོག་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཁྲི་1.7ཟིན་པ། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཞོ་ལེགས་ཀྱི་བོད་ཤོག བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེས་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་ཀྱིས་གནམ་ལོ་གསར་པ་བསུ་བ། ལྕགས་ལམ་སྡེ་ཁག་གིས་སྦྲེལ་མཐུད་དྲ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཟས་རིགས་མངག་ཉོའི་ཞབས་ཞུ་རིམ་སྤོར་བྱས་ཏེ། མེ་འཁོར་མ་བསྐོར་གོང་གི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་མངག་ཉོ་བྱས་ཆོག་པ། ལྷ་སའི་ཚོགས་འདུ་གཉིས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པར་གྲོས་གཞི་106འབྱོར།
ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བ། > རྩོམ་རིག > བསྒྱུར་རྩོམ།
དཔེ་ཀློག་དང་སློབ་ཆེན།
མཚམས་འདི་ནས་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟར་འཚོལ་བ་དང་དཔེ་ཀློག་ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་གནད་དོན་གླེང་བར་བྱ། དེ་ཡང་དཔེ་ཀློག་ལ་ལུའུ་ཞུན་དང་ཀྲོའུ་ཙུའོ་རེན་སྤུན་མཆེད་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་ཤིང་ནང་དོན་གྱིས་ཕྱུག་པའི་དཔེ་ཞིག་བླངས་ཡོད་དེ། ལུའུ་ཞུན་ན་རེ། དཔེ་ཀློག་ནི་ཤོ་རྩེ་བ་དང་འདྲ་ཞེས་ཟེར།
བོད་ཡིག་གླེང་བ།
ཨ་ཕ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན་ཕྲན་ཆུང་ལོ་གསུམ་ནས་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་གི་འགོ་བརྩམས་ཡོད་འདུག ད་ལྟའི་དྲན་འཛིན་དུ་ཐེངས་དང་པོར་བོད་ཡིག་སྦྱོང་དུས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཐོག་མའི་སྒྲ་གདངས་”ཀ”ཞེས་བཀླགས་པ་བརྗེད་མི་འདུག ངས་
རྒྱ་ནག་གི་རུས་བརྐོས་ཡི་གེ་བྱུང་ཚུལ་གྱི་ཟིན་ཐོ།
རུས་བརྐོས་ཡི་གེ་ས་འོག་ནས་ཐོན་པ་ནི་ལོ་ངོ་ཆིག་བརྒྱའི་སྔོན་གྱི་ཆིང་གོང་མ་ཀོང་ཞུས(光绪)ཀྱི་ལོ་དུས་ཡིན་ཏེ། ཀོང་ཞུས་ཁྲི་ལོ་བཅུ་བདུན་པའི(1891ལོ)སྔོན་ནས་ཧི་ནན་ཨན་དབྱང(河南安阳)གྲོང་འདབས་ཀྱི་གྲོང་སྡེ་ཆུང་བ་ཞེས་པའི་སྡེ་
སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ།
སྤྱི་ལོའི་བརྒྱ་སྐོར་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་མཚམས་དེར། རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་སྤེལ་བ་ལ་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྟ་དབྱངས་ཞེས་པ་བྱུང་། ཁོང་ནི་ཐོག་མར་ཕྱི་རོལ་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་ལ་
ཨརྱ་དེ་ཝའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ།
ཨརྱ་དེ་ཝ་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སིང་ག་ལའི་གླིང་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྒྱལ་པོའི་སྲས་པོ་ཡིན་པར་གྲགས། ཆུང་དུས་ནས་རིག་ཡག་ཡིན་ལ། བྲམ་ཟེའི་གཞུང་ལུགས་སོགས་ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་གྱུར། ཁེངས་དྲེགས་ཆེ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཕལ་ཆེར་ཁོ་བོས་མི་ཤེས་པ་མེད་མོད་གཞན་དག་གིས་
འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ།
འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་གཏོད་མཁན་ཡིན། ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་བརྒྱ་སྐོར་དང་པོ་ནས་གཉིས་པའི་མཚམས་དེར་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལས་འཁྲུངས། ཁོང་ནི་ཀླུའི་རིགས་ཡིན་ལ་ཤིང་སྡོང་ཞིག་གི་གན་དུ་འཁྲུངས་
ལོ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཡིག་སྒྱུར་དགོངས་པའི་སྐོར་མདོ་ཙམ་གླེང་བ།
དེ་ཡང་ད་ལྟའི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཚན་ལྡན་ཞིག་བྱེད་པའ་ཐོག་མར་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་དགོས་པ་ཅི་ཡིན་སྐོར་ལ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པ་དང་། དེ་ཤེས་པ་བྱ་བར་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་དམ། རང་གཞན་གནས་བབས་སམ། དུས་བབས་ལ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཡོད་དགོས་པ་མ་ཟད།
ཨུ་རུ་སུའི་ཕུ་ལེ་ཧྲི་ཝིན་གྱི་ལྷུག་རྩོམ་ཁག་གསུམ།
ང་རང་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྟེང་གི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཤུལ་རྗེས་ལ་སྤྲོ་བ་སྐྱེས། མི་རྣམས་རྐང་རྗེན་དུ་ལྗོན་ཤིང་གསེབ་ཏུ་ཕྱིན་ པའི་རྟགས་མཚན་ཏེ། ཞབས་རྗེས་སུ་ཞབས་རྗེས་བསྟར་ནས་ཀྱག་ཀྱོག་གི་ལམ་ཕྲན་ཞིག་གྲུབ་འདུག སྔོ་ཐིང་ཐིང་གི་ སྤང་ལྗོངས་དང་ནེམ་ཤིག་ཤིག་གི་ན་ཐང་། ས་ཁར་མངོན་པའི་སྡོང་རྩྭ་བརྒྱུད་དེ། ནེའུ་གསིང་དང་གསོམ་ཤིང་གི་གསེབ་ དེད་ནས། འགབ་ཀྱི་ཆུ་ཕྲན་སྟེང་གི་གདུང་ཟམ་བརྒལ་ཏེ།
དཔེ་ཉར་དང་དཔེ་ཀློག
དེ་ཡང་ང་ཚེ་སྨད་ལ་ཐོན་དུས་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་བདེན་ལུགས་ཤིག་རྟོགས་པ་ནི། ཀྲུང་གོ་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་དཔེ་ཉར་དང་དཔེ་ཀློག་ལ་ཆེས་དགའ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དེ་རེད།ཅི་ཞིག་ལ་དཔེ་ཆ་ཟེར་ཞེ་ན། ང་ལ་འདིར་མཚན་ཉིད་འཇོག་པའི་ནུས་པ་མེད་ལ་འཇོག་འདོད་པའི་བསམ་པའང་མི་འདུག ང་ཚོས་ཁུང་ཙི་ལ་དཔེ་སྦྱར་ནས་བཤད་ན། ཁོང་གིས་སྤོར་ཐང་ཀློག་དུས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་མིང་གྲགས་ཅན་དེ་ལ་བལྟས་ན།
ཕ་མས་བུ་ཕྲུག་དང་ལྷན་དུ་གཟིགས་རིན་ལྡན་པའི BBC ཡི་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས་བརྒྱ་ཐམ་པ།
བུ་ཕྲུག་ཉིན་རྒྱུན་འགུལ་རིས་བརྙན་འཕྲིན་དང་ཁ་པར་རོལ་རྩེད་དུ་གཡེང་ནས་སྡོད་པའི་དབང་གིས་ཁྱིམ་བདག་མང་ཤོས་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེད་སྲིད་མོད། དེ་ཡང་གློག་རྡུལ་དུས་རབས་སུ་སླེབས་པས་ན། བུ་ཕྲུག་དག་གློག་རྡུལ་ཐོན་རྫས་དང་རྨང་ནས་རིང་དུ་གྱེས་པའམ་། འགུལ་རིས་བརྙན་འཕྲིན་ལ་མི་བལྟ་བ། རོལ་རྩེད་དག་དང་མི་རོལ་བ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་མངོན་འགྱུར་དཀའ་བ་ཞིག་རེད།
ཧྥ་རན་སིའི་རྩོམ་པ་པོ་དང་བསམ་བློ་བ་ཝོལ་ཐེའུ་ཡི་མི་ཚེའི་བྱུང་བ་ཉུང་བསྡུས།
ཝོལ་ཐེའུ་ནི་ཧྥ་རན་སིའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་དང་། རྩོམ་པ་པོ། ཟློས་གར་མཁན། སྙན་ངག་པ། བློ་འབྱེད་པའམ་མུན་སེལ་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཅོན་པན་འཆང་བའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་གསུང་ཚིག་གཞན་གྱིས་ལུང་དུ་དྲངས་པ་ཆེས་མང་པའི་རྩོམ་པ་པོའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། དེའང་ཁོང་གི་གསུང་ལས་ཆེས་གྲགས་ཆེ་བ་ཁ་ཤས་དཔེར་བཀོད་ན།
ཡིག་སྒྱུར་བྱེད་པར་འཇོན་ཐང་ཡོད་དགོས།
ཀྲུང་གོའི་ཡིག་སྒྱུར་ཚོགས་པས་ང་ལ"རིག་གནས་ལོ་ཙཱའི་སྐོར་གྱི་གཟེངས་ཐོན་བྱ་དགའ།" ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་འདི་གནང་བ་ནི་ང་ལ་མཚོན་ན་གཟི་བརྗིད་ཅིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ནང་སེམས་ནས་དགའ་སྤྲོ་ཚད་མེད་ཞིག་ཀྱང་སྐྱེས།
ཕ་མས་བུ་ཕྲུག་དང་ལྷན་དུ་གཟིགས་རིན་ལྡན་པའི BBC ཡི་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས་བརྒྱ་ཐམ་པ།
བུ་ཕྲུག་ཉིན་རྒྱུན་འགུལ་རིས་བརྙན་འཕྲིན་དང་ཁ་པར་རོལ་རྩེད་དུ་གཡེང་ནས་སྡོད་པའི་དབང་གིས་ཁྱིམ་བདག་མང་ཤོས་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེད་སྲིད་མོད། དེ་ཡང་གློག་རྡུལ་དུས་རབས་སུ་སླེབས་པས་ན། བུ་ཕྲུག་དག་གློག་རྡུལ་ཐོན་རྫས་དང་རྨང་ནས་རིང་དུ་གྱེས་པའམ་། འགུལ་རིས་བརྙན་འཕྲིན་ལ་མི་བལྟ་བ། རོལ་རྩེད་དག་དང་མི་རོལ་བ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་མངོན་འགྱུར་དཀའ་བ་ཞིག་རེད།
དཔེ་ཉར་དང་དཔེ་ཀློག
 དེ་ཡང་ང་ཚེ་སྨད་ལ་ཐོན་དུས་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་བདེན་ལུགས་ཤིག་རྟོགས་པ་ནི། ཀྲུང་གོ་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་དཔེ་ཉར་དང་དཔེ་ཀློག་ལ་ཆེས་དགའ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དེ་རེད།
ཧྥ་རན་སིའི་རྩོམ་པ་པོ་དང་བསམ་བློ་བ་ཝོལ་ཐེའུ་ཡི་མི་ཚེའི་བྱུང་བ་ཉུང་བསྡུས།
བྱིས་སྒྲུང་བོད་འགྱུར《གཡུ་གཅལ་ལྷ་ལམ》ངོ་སྤྲོད།
གྲ་གཉེན་ཚེ་རྒྱལ་གྱིས《གཡུ་གཅལ་ལྷ་ལམ》དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་ཐུང་ངུ་།
དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ།
སེམས་ངལ་ལྷག་མ།
ཨུ་རུ་སུའི་ཕུ་ལེ་ཧྲི་ཝིན་གྱི་ལྷུག་རྩོམ་ཁག་གསུམ།
རེ་བའི་མཐོ་སྒང་།